Καθώς οι εισπράξεις της χώρας από τον τουρισμό έχουν ήδη ξεπεράσει από τον Οκτώβριο το ρεκόρ των 18,2 δισ. του 2019, σε μια χρονιά-ορόσημο μέχρι πρότινος για τις επιδόσεις του κλάδου, η σημασία της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας για την εθνική οικονομία έχει πλέον σχεδόν καθολική αναγνώριση. Μαζί όμως με την αναγνώριση της σημασίας της για την οικονομία διαπιστώνεται και προβληματισμός για τις επιπτώσεις του τουρισμού σε δημοφιλή σημεία συγκέντρωσης ξένων τουριστών αλλά και στο περιβάλλον, και εντέλει στον ίδιο τον χαρακτήρα της χώρας και τον τρόπο με τον οποίον κάνουν διακοπές οι ίδιοι οι Ελληνες.

Αυτά τα συμπεράσματα συνοψίζουν τα ευρήματα της δεύτερης μεγάλης πανελλαδικής έρευνας για τον τουρισμό και τον τρόπο με τον οποίο τον αντιμετωπίζουν οι «οικοδεσπότες», οι κάτοικοι της Ελλάδας. Πρόκειται για τάσεις που μετρήθηκαν από την Pulse για λογαριασμό της πρωτοβουλίας της «Καθημερινής», Reimagine Tourism in Greece, η οποία παρουσιάστηκε επίσημα τον Ιούνιο στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος και αποσκοπεί στην ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, πολιτείας, τοπικών κοινωνιών και επιχειρήσεων, με στόχο την ανάδειξη ενός νέου «παραδείγματος» για τον τουρισμό, το οποίο θα ενισχύσει τα οικονομικά οφέλη για τη χώρα, προφυλάσσοντας όμως παράλληλα το περιβάλλον αλλά και τον χαρακτήρα των προορισμών της.

Το 63% των Ελλήνων θεωρεί ότι δημοφιλείς προορισμοί επηρεάζονται αρνητικά από τον συνωστισμό που εκδηλώνεται σε αυτούς, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους αιχμής της τουριστικής δραστηριότητας. Ενα επιπλέον 20% αξιολογεί τις ίδιες επιδράσεις ως μέτριες και μόνο το 13% των ερωτηθέντων εκτιμά πως ο συνωστισμός, ή αλλιώς υπερτουρισμός, επηρεάζει από λίγο έως ελάχιστα και καθόλου τα μέρη όπου εκδηλώνεται. Επιπλέον, η ανησυχία εμφανίζεται αυξημένη στην τρέχουσα έρευνα που έγινε μετά την ολοκλήρωση της κυρίας τουριστικής περιόδου σε σχέση με αυτήν που καταγράφηκε από την πρώτη έρευνα που διενήργησε η Pulse για την «Κ» τον Ιούνιο.

«Η αποδοχή της υψηλής σημασίας του τουρισμού για την ελληνική οικονομία είναι σχεδόν καθολική, αντικατοπτρίζοντας τη μεγάλη συνεισφορά του στη χώρα μας, η οποία αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως», εξηγεί ο γενικός διευθυντής της Pulse RC, Γιώργος Αράπογλου, σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας. «Τα αποτελέσματα της δεύτερης μεγάλης πανελλαδικής δημοσκόπησης της Pulse RC για λογαριασμό της «Καθημερινής» –με αντικείμενο αξιολογήσεις, απόψεις και προβληματισμούς των Ελλήνων για τον τουρισμό– επιβεβαιώνουν την εικόνα που είχαμε καταγράψει στην προηγούμενη διερεύνηση και μάλιστα με ανοδική τάση.

Το 87% των συμμετεχόντων χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο πυλώνα ανάπτυξης “αρκετά ή πολύ” σημαντικό, με το ποσοστό όσων απάντησαν “πολύ” να ενισχύεται από 61% τον Ιούνιο του 2023 σε 68% τον Δεκέμβριο». «Επιπλέον, η θετική αξιολόγηση των επιλογών που γίνονται για το μέλλον του τουρισμού καταδεικνύει μια γενικότερη εμπιστοσύνη από σχεδόν δύο στους τρεις πολίτες – αν και συγχρόνως υπάρχει αναγνώριση, από την πλειονότητα των συμμετεχόντων, της ανάγκης για βελτιώσεις. Μόνο ένας στους πέντε χαρακτηρίζει την κατεύθυνση των επιλογών λανθασμένη», επισημαίνει.

Παράλληλα με τη συνειδητοποίηση και την ανάδειξη της σημασίας του τουρισμού αποτυπώνονται ποσοτικά και μια σειρά από ανησυχίες, όπως:

• Για τις επιπτώσεις από το αυξημένο πλήθος τουριστών και τον συνωστισμό που παρατηρείται κυρίως σε δημοφιλείς προορισμούς που υποδέχονται μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

• Για το εάν η μεγάλη ζήτηση για καταλύματα και οι αυξημένες τιμές που προκαλεί θα εμποδίσουν κάποιους να κάνουν διακοπές όπου επιθυμούν.

• Για την επίδραση που έχουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις κατοικιών, Airbnb, στον αστικό και κοινωνικό ιστό της Αθήνας.

• Για το εάν το ενδιαφέρον για τον τουρισμό έχει επηρεάσει τα χαρακτηριστικά των νησιών και των πόλεων που αποτελούν ελκυστικούς προορισμούς.

«Συνολικά, οι πολύ καλές αξιολογήσεις μαζί με τον εντοπισμό και την αναγνώριση πλευρών και σημείων που χρειάζονται προσοχή υποδεικνύουν τη σημαντική υποστήριξη και το αυξημένο ενδιαφέρον της ελληνικής κοινωνίας», εκτιμά ο κ. Αράπογλου. «Στα αποτελέσματα μπορεί κανείς να διακρίνει την επιθυμία για βελτιώσεις και ενίσχυση, αλλά και την ελπίδα για ακόμη πιο θετικές εξελίξεις στον τομέα του τουρισμού», προσθέτει.

Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις στο δεκάμηνο του 2023 διαμορφώθηκαν στα 19,612 δισ. ευρώ σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ξεπερνώντας κατά 1,4 δισ. τις αντίστοιχες εισπράξεις του συνόλου της χρήσης του 2019 (18,2 δισ.). Με δεδομένο ότι οι εισπράξεις αυξάνονται με διψήφιο ρυθμό σε σχέση με το 2019, και ότι εκείνη τη χρονιά τα έσοδα τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο ήταν της τάξης των 600 εκατ., οι εκτιμήσεις βλέπουν τις εισπράξεις από τους ξένους επισκέπτες της χώρας για ολόκληρη τη φετινή χρονιά να διαμορφώνονται στα επίπεδα των 20,2-20,3 δισ. ευρώ. Θα ξεπεράσουν δηλαδή κατά 2 δισ. ή σε ποσοστό άνω του 10% το ρεκόρ του 2019.

Ρεκόρ αφίξεων στο δεκάμηνο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2023 η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση απέχει μόλις 415.000 επισκέπτες από το σύνολο των επισκεπτών του 2019. Τους πρώτους 10 μήνες του 2023 η εισερχόμενη κίνηση διαμορφώθηκε σε 30,933 εκατ. επισκέπτες. Για ολόκληρο το 2019 ήταν 31,348 εκατ. άτομα (η κίνηση μόνο κατά τον Δεκέμβριο του 2019 ήταν 692.000 ταξιδιώτες). Με βάση τον ρυθμό ανάπτυξης που καταγράφεται και με αναγωγή στο σύνολο του έτος, οι ξένοι επισκέπτες αναμένεται να αγγίξουν ή και να ξεπεράσουν τα 32 εκατ. φέτος.

Σε όρους επισκεπτών, κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2023 η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε αύξηση στα 4,543 εκατ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τη Γαλλία αυξήθηκε σε 1.782 εκατ. Η κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε οριακά σε 4,491 εκατ., ενώ αυτή από τις ΗΠΑ ενισχύθηκε σημαντικά σε 1,268 εκατ. ταξιδιώτες. Αξίζει να σημειωθεί πως τα συγκεκριμένα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δεν περιλαμβάνουν μεγέθη από κρουαζιέρες, πέραν των όσων καταγράφονται από την Ερευνα Συνόρων, για όσους δηλαδή εισέρχονται στη χώρα για να ξεκινήσουν την κρουαζιέρα τους από εδώ.

Προβληματισμός για υπερτουρισμό, υψηλές τιμές και Airbnb

Το 77% των συμμετεχόντων στη μεγάλη έρευνα της Pulse για την «Κ» δηλώνει ότι ανησυχεί από λίγο έως πολύ για το γεγονός ότι η μεγάλη ζήτηση που εκδηλώνεται διεθνώς για διακοπές στην Ελλάδα και οι επακόλουθα αυξημένες τιμές θα περιορίσουν τη δυνατότητά του να κάνει διακοπές σε εκείνα τα μέρη που επιθυμεί. Το 59%, δηλαδή οι 6 στους 10 Ελληνες, ανησυχεί γι’ αυτό το ενδεχόμενο από αρκετά έως πολύ. Οπως μάλιστα προκύπτει, ο προβληματισμός είναι εντονότερος στις ηλικίες από 30 έως 40 ετών.

Στην ερώτηση κατά πόσον το ενδιαφέρον για τον τουρισμό έχει επηρεάσει τα χαρακτηριστικά των προορισμών, μόνο το 14% πιστεύει πως τα έχει επηρεάσει θετικά. Το 37% θεωρεί ότι έχουν επηρεαστεί με ισορροπημένο τρόπο, αλλά το 36% εκτιμά πως έχουν επηρεαστεί αρνητικά.

Θέμα που συνδέεται ευθέως με τις επιπτώσεις της τουριστικής δραστηριότητας στην καθημερινότητα των βασικών τουριστικών προορισμών της χώρας είναι και η μεγάλη αύξηση των καταλυμάτων που προσφέρονται για βραχυχρόνιες μισθώσεις. Το 59% των Ελλήνων ανησυχεί για τις επιδράσεις που οι βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν στον αστικό και κοινωνικό ιστό της πρωτεύουσας, έναντι 33% που δηλώνει ότι μάλλον ή σίγουρα δεν ανησυχεί.

Τα περισσότερα από τα παραπάνω ζητήματα συνδέονται με την πρόκληση για διασφάλιση της βιωσιμότητας του ελληνικού τουρισμού. Πρόκληση την οποία αναγνωρίζει με εμφατικό τρόπο και ο ίδιος ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ). Ο πρόεδρός του Γιάννης Παράσχης μιλώντας προ ολίγων ημερών από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου του ΣΕΤΕ με θέμα «Reframing Tourism» έκανε μάλιστα λόγο για «σημείο καμπής για το αναπτυξιακό πλαίσιο και το μέλλον του τουρισμού μας». «Είναι υποχρέωσή μας να δώσουμε επίκαιρες απαντήσεις στα νέα προβλήματα για να διασφαλίσουμε την ανταγωνιστικότητα του τουρισμού, τη διατήρηση του πρωταγωνιστικού του ρόλου, τη μεγιστοποίηση της συνεισφοράς του στην εθνική οικονομία, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή, τις τοπικές οικονομίες και κοινωνίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η πορεία του ελληνικού τουρισμού προς το 2030 προϋποθέτει τη μετάβαση από την αυθόρμητη στη στοχευμένη ανάπτυξη μέσα από έναν μεθοδικό, ουσιαστικό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό σε ένα πλαίσιο βιωσιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη διαθέσιμους πόρους, στόχους και αναδυόμενες τάσεις, αναφέρει ο ΣΕΤΕ. Σε αυτό το πλαίσιο εκπονήθηκε από την κοινοπραξία εταιρειών Deloitte – Remaco για λογαριασμό του Ινστιτούτου του ΣΕΤΕ η μελέτη «Ελληνικός Τουρισμός 2030 | Σχέδια Δράσης» για την ανάπτυξη των τουριστικών προϊόντων της χώρας σε προορισμούς και clusters προορισμών από όλες τις περιφέρειες της χώρας. Εχει γίνει άλλωστε ευρέως αντιληπτό, όπως προκύπτει και από την έρευνα, πως εάν δεν προχωρήσουν θέματα όπως ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη των υποδομών, αλλά και η διαχείριση των προορισμών, πέρα από την αρνητική επίδραση στις κοινωνίες και στους προορισμούς θα πληγεί και το ίδιο το τουριστικό προϊόν της χώρας, με όλες τις οικονομικές επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ, η βελτίωση των δημόσιων υποδομών προκειμένου να είναι ανάλογες των ιδιωτικών επενδύσεων και της εξέλιξης των τουριστικών μεγεθών αποτελεί δομικό ζήτημα άμεσης προτεραιότητας. «Οι υφιστάμενες δημόσιες υποδομές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απαιτήσεις των αυξανόμενων ροών, ειδικότερα, δε, εάν προσδοκούμε σε ποιοτική αναβάθμιση του προϊόντος με προτεραιότητα τους κατοίκους και κατ’ επέκταση τους επισκέπτες μας», ανέφερε σε πρόσφατη ομιλία του.

Πηγή: kathimerini.gr
Ηλίας Μπέλλος

Φωτογραφία αρχείου: Παύλος Μπουζάκης

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν πρόκειται να υποδεχθεί τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο την Τρίτη, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών σχετικά με τη συνέχιση της παροχής στρατιωτικής βοήθειας από την Ουάσιγκτον στο Κίεβο.

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας εστία διαφωνιών μεταξύ των Αμερικανών βουλευτών, αν και ο κ. Μπάιντεν και οι υπόλοιποι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη διακοπή της βοήθειας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε νίκη της Ρωσίας.

Λίγες ώρες πριν τη συνάντηση, κορυφαίος Ουκρανός αξιωματούχος ασφαλείας παραδέχτηκε ότι η αντεπίθεση της Ουκρανίας δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες.

Μιλώντας στο BBC, ο Ολεξί Ντανίλοφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, δήλωσε ότι «υπήρχαν ελπίδες, αλλά δεν έγιναν πραγματοτικότητα».

Πρόσθεσε πάντως ότι «το γεγονός ότι υπερασπιζόμαστε τη χώρα μας εδώ και δύο χρόνια είναι ήδη μια μεγάλη νίκη», ενώ χαρακτήρισε «πολύ δύσκολη» την κατάσταση στο μέτωπο».

ΗΠΑ: Αύξηση των ρωσικών επιθέσεων με πυραύλους και drones στην Ουκρανία

Τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζον Κίρμπι, έκανε λόγο για αύξηση των ρωσικών επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας.

Οι εμπειρογνώμονες του Λευκού Οίκου αναμένουν ρωσικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ο κ. Κίρμπι είπε ότι ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν θα συνεχίσει να θέτει στο Κογκρέσο το ζήτημα της έγκρισης περισσότερης βοήθειας προς την Ουκρανία.

Ο ίδιος σημείωσε ότι αναμένεται επίσης η Ουάσιγκτον να ανακοινώσει πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία πριν από το τέλος αυτού του μήνα.

Διαβάστε επίσης:

ΕΕ: 15 δισεκ. ευρώ για την Ουκρανία από τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας

Πούτιν: Προανήγγειλε την κατασκευή περισσότερων πυρηνικών υποβρυχίων

Την έντονη διαφωνία της για τις ρυθμίσεις σχετικά με το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» και για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, που περιλαμβάνονται στο φορολογικό νομοσχέδιο, διατυπώνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ), με επιστολή της προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη και τους υφυπουργούς Θάνο Πετραλιά και Χάρη Θεοχάρη.

Η επιστολή κοινοποιείται στην υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη.

Αναλυτικά η επιστολή την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος Γιάννης Χατζής και ο γενικός γραμματέας Άγγελος Καλλίας:

Το σχέδιο νόμου με τον τίτλο «ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗΣ», που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που επηρεάζουν – θίγουν άμεσα τον ξενοδοχειακό κλάδο. Ειδικότερα, αναφερόμαστε στη νομοθέτηση του «τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση», για το οποίο, πριν την εξαγγελία του, δεν είχαμε την οποιαδήποτε ενημέρωση και τις προωθούμενες ρυθμίσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση, επί των οποίων δεν προηγήθηκε ουσιαστική διαβούλευση.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων έχει αποδείξει τη δέσμευσή της στον θεσμικό διάλογο, καταθέτοντας τεκμηριωμένα τις απόψεις της. Αυτό μας δίνει το δικαίωμα να αναμένουμε πως ζητήματα που μας αφορούν θα συζητούνται εμπρόθεσμα και σε καμία περίπτωση δεν θα αποφασίζονται ερήμην μας και εν τέλει εις βάρος του επιδιωκόμενου αποτελέσματος.

Αναμένουμε, λοιπόν, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης του συγκεκριμένου σχεδίου νόμου, να ληφθούν υπόψη και να εξετασθούν ουσιαστικά οι απόψεις – ενστάσεις μας επί των προωθούμενων ρυθμίσεων.

Αναλυτικά:

Α. Επί των ρυθμίσεων που αφορούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (Άρθρο 25: Εισόδημα από βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων – Τροποποίηση άρθρου 39Α Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος,

Άρθρο 26: Διάρκεια και φορολογική αντιμετώπιση βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων – Τροποποίηση άρθρου 111 ν. 4446/2016 και

Άρθρο 27: Υπαγωγή βραχυχρόνιας μίσθωσης σε καθεστώς Φόρου Προστιθέμενης Αξίας – Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 4, τροποποίηση περ. α) παρ. 2 άρθρου 8 και παρ. 2 Κεφαλαίου Β Παραρτήματος ΙΙΙ Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας.)

Ο ξενοδοχειακός κλάδος επί 9 και πλέον χρόνια ανέμενε την νομοθέτηση ενός ουσιαστικού πλαισίου λειτουργίας της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων, καθώς όλη αυτή την περίοδο γίνονταν προσπάθειες φορολογικής μόνο αντιμετώπισης της συγκεκριμένης δραστηριότητας.

Η βραχυχρόνια μίσθωση αφέθηκε να ανταγωνίζεται αθέμιτα τα νόμιμα τουριστικά καταλύματα. Φθάσαμε, μάλιστα, στο σημείο ολόκληρες πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών να λειτουργούν υπό τον μανδύα της βραχυχρόνιας μίσθωσης ως μη αδειοδοτημένα τουριστικά καταλύματα, χωρίς να υπόκεινται στον οποιονδήποτε έλεγχο.

Στο σημείο αυτό σημειώνεται πως τα ξενοδοχεία πρέπει για την αδειοδότησή τους να πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές, ενώ οι εγκαταστάσεις τους ελέγχονται, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δημοσίου (Π.Υ.Τ., Υγειονομικό κ.λπ.).

Παράλληλα, η χωρίς όρους και περιορισμούς λειτουργία της συγκεκριμένης δραστηριότητας έχει προκαλέσει πλείστα όσα κοινωνικά προβλήματα, όπως η αύξηση των ενοικίων στις περιοχές που συγκεντρώνονται τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης και το μεγάλο πρόβλημα στην εύρεση κατοικίας για γιατρούς, νοσηλευτές, δάσκαλους, αστυνομικούς κ.λπ., που δημιουργεί η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση.

Τέλος τα φαινόμενα φοροδιαφυγής στη συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι συχνότατα, ενώ λόγω της απουσίας ελέγχων δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το καθεστώς απασχόλησης όσων εργάζονται στα συγκεκριμένα ακίνητα (αν ασφαλίζονται νόμιμα, αν λαμβάνουν τις νόμιμες αποδοχές κ.λπ.).

Δυστυχώς, παρατηρούμε πως και οι προωθούμενες με το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου ρυθμίσεις περιορίζονται σε μια αποσπασματική, φορολογική κυρίως, αντιμετώπιση του ζητήματος.

Πρόκειται για ρυθμίσεις που όχι μόνο έχουν ξεπεραστεί από τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά υπολείπονται κατά πολύ ακόμα και του αρχικού νομοθετικού πλαισίου που θεσπίστηκε το έτος 2016 με το άρθρο 111 του ν. 4446/2016.

Στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα και με τη στεγαστική κρίση να έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, κρίνεται αναγκαίο να υπάρξει χρονικός ή ακόμα και γεωγραφικός περιορισμός στη βραχυχρόνια μίσθωση, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Σε αυτό, αποφασιστικό ρόλο θα πρέπει να αναλάβουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ειδικότερα:

1. Επί του άρθρου 25 του σχεδίου νόμου (Εισόδημα από βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων – Τροποποίηση άρθρου 39Α Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος).

Κατά την άποψή μας και με δεδομένο πως η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί πλέον μια κατεξοχήν οικονομική δραστηριότητα που ουδεμία σχέση με την οικονομία του διαμοιρασμού έχει, θα πρέπει η επιβάρυνση με ΦΠΑ να αφορά κάθε ακίνητο που εκμισθώνεται βραχυχρόνια, να εφαρμόζεται δηλαδή από το πρώτο ακίνητο.

Σε κάθε περίπτωση, για να έχει κάποια πρακτική εφαρμογή η προωθούμενη ρύθμιση (περί απαλλαγής από ΦΠΑ του εισοδήματος που αποκτάται, από φυσικά πρόσωπα, από τη βραχυχρόνια μίσθωση μέχρι δύο ακινήτων), θα πρέπει η συγκεκριμένη εξαίρεση να ισχύσει μόνο εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής δύο προϋποθέσεις:

α. ένα από τα δύο ακίνητα που εκμισθώνονται θα πρέπει να έχει δηλωθεί ως ακίνητο στο οποίο ιδιοκατοικεί ο εκμισθωτής και

β. το συνολικό ετήσιο εισόδημα από τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.

Σε αντίθετη περίπτωση στο εισπραττόμενο μίσθωμα θα πρέπει να επιβάλλεται Φ.Π.Α.. ανεξαρτήτως αν το φυσικό πρόσωπο εκμισθώνει ένα ή δύο ακίνητα.

2. Επί του άρθρου 26 (Διάρκεια και φορολογική αντιμετώπιση βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων – Τροποποίηση άρθρου 111 ν. 4446/2016). Προτείνουμε τις εξής προσθήκες – τροποποιήσεις:

⮚ Ορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σε σχέση με τον ορισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης, προτείνουμε η ανώτατη διάρκεια της μίσθωσης, προκειμένου αυτή να θεωρείται βραχυχρόνια, να περιοριστεί στις τριάντα (30) ημέρες.

⮚ Χρονικοί περιορισμοί. Θα πρέπει να προβλεφθούν συγκεκριμένοι χρονικοί περιορισμοί στη διάρκεια της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Ειδικότερα, προτείνουμε να επανέλθει σε ισχύ η αρχική διατύπωση της περίπτωσης ε της παραγράφου 2 του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 σύμφωνα με την οποία προβλεπόταν πως: «Η μίσθωση εκάστου ακινήτου δεν υπερβαίνει τις ενενήντα (90) ημέρες ανά ημερολογιακό έτος. Για νησιά κάτω των δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων η μίσθωση εκάστου ακινήτου δεν υπερβαίνει τις εξήντα (60) ημέρες ανά ημερολογιακό έτος. Υπέρβαση της διάρκειας του προηγούμενου εδαφίου, των ενενήντα (90) και εξήντα (60) ημερών αντίστοιχα, επιτρέπεται εφόσον το συνολικό εισόδημα του εκμισθωτή ή υπεκμισθωτή, από το σύνολο των ακινήτων που διαθέτει προς εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος περί οικονομίας διαμοιρασμού, δεν ξεπερνά τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ κατά το οικείο φορολογικό έτος.»

⮚ Προδιαγραφές. Προτείνεται να προβλεφθούν ορισμένες, στοιχειώδεις έστω προδιαγραφές που θα πρέπει να πληρούν τα καταλύματα που εκμισθώνονται βραχυχρόνια. Ειδικότερα σύμφωνα με την αρχική διατύπωση της περίπτωσης γ της παραγράφου 2 του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 προβλεπόταν πως «Το ακίνητο έχει εμβαδό τουλάχιστον εννέα (9) τετραγωνικών μέτρων και διαθέτει φυσικό φωτισμό, αερισμό και θέρμανση», ενώ σύμφωνα με την περ. δ «Το ακίνητο έχει λάβει όλες τις νόμιμες οικοδομικές άδειες ή έχει διατηρηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3843/2010 (Α` 62) ή έχει υπαχθεί στις ρυθμίσεις του άρθρου 24 του ν. 4014/2011 (Α` 209).». Προτείνουμε οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις να επανέλθουν σε ισχύ.

⮚ Παροχή υπηρεσιών. Θα πρέπει να οριστεί ρητά πως σε περίπτωση που εντός του καταλύματος διεξάγεται οποιασδήποτε μορφής παροχή υπηρεσιών, τότε το ακίνητο θα πρέπει να θεωρείται τουριστικό κατάλυμα το οποίο θα πρέπει να διαθέτει Ειδικό Σήμα Λειτουργίας ή Βεβαίωση Συνδρομής Νομίμων Προϋποθέσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 4 του ν. 4276/2014. Σε αντίθετη περίπτωση και πέραν των υπολοίπων κυρώσεων το κατάλυμα θα πρέπει να σφραγίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 4 του
άρθρου 7 του Ν. 4276/2014.

⮚ Πολυκατοικίες διαμερισμάτων. Θα πρέπει, όπως άλλωστε έχει εξαγγελθεί, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των πολυκατοικιών διαμερισμάτων, οι οποίες επί της ουσίας λειτουργούν ως μη αδειοδοτημένα τουριστικά καταλύματα.

Ειδικότερα, σε περίπτωση που το σύνολο των διαμερισμάτων πολυκατοικίας ή συγκροτήματος κατοικιών εκμισθώνεται με βραχυχρόνιες μισθώσεις, τότε αυτό θα πρέπει να θεωρείται τουριστικό κατάλυμα, το οποίο θα πρέπει να διαθέτει την αντίστοιχη αδειοδότηση. Σε αντίθετη περίπτωση το κατάλυμα θα πρέπει να σφραγίζεται. Στην περίπτωση που μέρος των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας και ειδικότερα ποσοστό άνω του 60% της συνολικής τους επιφάνειας, εκμισθώνονται βραχυχρόνια, τότε θα πρέπει να εφαρμόζονται συγκεκριμένοι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

⮚ Διαδικασία ελέγχων. Προτείνεται να οριστεί ρητά πως ελέγχους στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης θα μπορούν να πραγματοποιούν και το ΣΕΠΕ και ο ΕΦΚΑ (στο πλαίσιο του ελέγχου τήρησης της εργατικής νομοθεσίας). Επίσης, θα πρέπει οι διαχειριστές καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης να είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν τη δήλωση βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά την πρώτη ημέρα έναρξης της κάθε μίσθωσης. Τέλος προτείνεται, για λόγους ασφάλειας, ο διαχειριστής του κάθε ακινήτου να είναι υποχρεωμένος να τηρεί αρχείο με τα στοιχεία των διαμενόντων, το οποίο να επιδεικνύει στην αρμόδια αστυνομική αρχή (εφόσον του ζητηθεί).

⮚ Περιορισμός αριθμού ακινήτων που εκμισθώνονται βραχυχρόνια. Προτείνεται να παρέχεται το δικαίωμα στους ΟΤΑ Α’ βαθμού να ορίζουν, μετά από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου τους, το μέγιστο αριθμό ακινήτων που μπορούν να εγγράφονται στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης ανά δημοτικό διαμέρισμα. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται κατόπιν προηγούμενης δημόσιας διαβούλευσης και να αιτιολογείται με βάση σχετική επιστημονική μελέτη (λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες, όπως τα προβλήματα στέγασης κ.λπ.).

Αντί να καταργηθεί ο μνημονιακός νόμος για τον φόρο διαμονής έρχεται το τέλος αυξημένο κατά 100% έως 200%

Β. Επί του άρθρου 28 «Τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση – Αντικατάσταση άρθρου 53 ν. 4389/2016 και τροποποίηση Παραρτήματος Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας»

Ο φόρος διαμονής νομοθετήθηκε το έτος 2016 με το άρθρο 53 του νόμου 4389/2016 «στο πλαίσιο της ανάγκης εκπλήρωσης των δεσμεύσεων της χώρας μας για δημοσιονομική προσαρμογή και προκειμένου να ολοκληρωθεί επιτυχώς και έγκαιρα η διαδικασία αξιολόγησης». Πρόκειται, λοιπόν, για ένα μνημονιακό φόρο, ο οποίος θα έπρεπε από ετών να έχει καταργηθεί.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση ο φόρος διαμονής, αντί να καταργηθεί, μετατρέπεται σε ένα αυξημένο, κατά 100% έως 200%, ανάλογα με τη κατηγορία του ξενοδοχείου, «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση». Μάλιστα πουθενά στην προωθούμενη διάταξη δεν γίνεται λόγος για ανταποδοτικότητα του νέου αυτού τέλους.

Σχετικά με την επιβάρυνση που προκαλείται από το τέλος ανθεκτικότητας στο ξενοδοχειακό προϊόν επισημαίνουμε τα εξής:

Το τέλος ανθεκτικότητας δεν υπολογίζεται βάσει της τιμής του δωματίου. Αυτό δημιουργεί ανισότητες και στρεβλώσεις, καθώς υπάρχουν σημαντικές διακυμάνσεις στην τιμή, τόσο μεταξύ των ξενοδοχείων της ίδιας κατηγορίας, όσο και μεταξύ των ίδιων των ξενοδοχείων με βάση την εποχικότητα.

Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα αυξημένη:

α. στις περιπτώσεις ξενοδοχείων της ίδιας κατηγορίας με χαμηλότερες τιμές εκμίσθωσης δωματίων και

β. σε περιόδους που η τουριστική κίνηση είναι περιορισμένη και άρα οι τιμές εκμίσθωσης των δωματίων μειωμένες.

Επομένως, το συγκεκριμένο μέτρο μειώνει την ανταγωνιστικότητα του ξενοδοχειακού προϊόντος και αποβαίνει σε βάρος της προσπάθειας επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, ενώ από την εφαρμογή του θίγονται σε μεγαλύτερο βαθμό κοινωνικές ομάδες, προορισμοί και κατηγορίες επιχειρήσεων που χρειάζονται τη μεγαλύτερη στήριξη.

Τα ανωτέρω συμπεράσματά μας επιβεβαιώνονται από την επισυναπτόμενη μελέτη του ΙΤΕΠ με τίτλο «Επιβολή τέλους περιβαλλοντικής προστασίας συμπληρωματικά του σημερινού φόρου διαμονής», που δημοσιεύθηκε κατά τη διάρκεια του τρέχοντος μήνα.

Σχετικά, από τον παρακάτω πίνακα, ο οποίος περιλαμβάνεται στην ανωτέρω μελέτη, προκύπτει το ελάχιστο ποσοστό επιβάρυνσης της τιμής των ξενοδοχείων με βάση τη διάμεσο τιμή, ανά κατηγορία και περίοδο.

Συνοψίζοντας

Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους. Πρόκειται για έναν σκοπό που είναι κοινός. Ως εκ τούτου κοινή θα πρέπει να είναι και η προσπάθεια επίτευξής του.

Η επιβάρυνση του ξενοδοχειακού προϊόντος από το τέλος ανθεκτικότητας στη κλιματική κρίση πρέπει να περιορίζεται και να εξαντλείται στα περίπου 136 εκ. ευρώ που εισπράττονταν ετησίως από τον φόρο διαμονής.

Το ανωτέρω ποσό των 136 εκ. ευρώ θα πρέπει να έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και τούτο να διασφαλίζεται νομοθετικά.

Το υπόλοιπο προϋπολογισθέν ποσό θα μπορούσε να προκύψει από την αύξηση της συμμετοχής στο συγκεκριμένο τέλος της βραχυχρόνιας μίσθωσης – σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στη βραχυχρόνια μίσθωση πραγματοποιούνται περίπου 28,6 εκ. διανυκτερεύσεις ετησίως. Θα ήταν επίσης χρήσιμο, εκτός από τη μονομερή επιβάρυνση της τουριστικής δραστηριότητας, να εξεταστεί και η συμμετοχή τομέων της οικονομίας που, σε αντίθεση με τον ξενοδοχειακό κλάδο, έχουν σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

H συνταξιούχος αγρότισσα, Αθηνά Παπαχρήστου, η οποία έκανε δωρεά ένα ασθενοφόρο στο νοσοκομείο Μεσολογγίου, μίλησε στον Νίκο Ευαγγελάτο και την εκπομπή «Live News» για την απόφαση της. 

Το καινούργιο, υπερσύγχρονο ασθενοφόρο παραδόθηκε χθες το πρωί, προς ενίσχυση του τομέα ΕΚΑΒ Μεσολογγίου, και έχει ήδη τεθεί σε επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Η Αθηνά Παπαχρήστου μίλησε στον Νίκο Ευαγγελάτο και αποκάλυψε ότι η δωρεά του ασθενοφόρου ήταν τάμα που είχε κάνει. «Ήταν λίγο τσουχτερούλι, αλλά δεν πειράζει ήταν τάμα. Δεν ήμουν πλούσια, είχα κάτι για τα γεράματά μου, πούλησα κι ένα χωράφι και συμπλήρωσα».

Για το τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ανέφερε: «Μου έδωσε συγχαρητήρια κι εγώ του είπα να βάλει κι αυτός κάτι για το φτωχό το Μεσολόγγι. Μου είπε ότι θα περάσει και για καφέ».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ