Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, ως απότοκο του πολέμου του Ισραήλ με τη Χαμάς που εξακολουθεί να μαίνεται με επίκεντρο τη Γάζα, είναι ο βασικός λόγος που οι τιμές του πετρελαίου δεν συνέχισαν, τις τελευταίες εβδομάδες, την πτωτική τάση τους. Η τιμή του μπρεντ στην παγκόσμια αγορά κινείται περί τα 78 δολάρια το βαρέλι, ενώ είχε υποχωρήσει πριν τα Χριστούγεννα προς τα 70 δολάρια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών, η μεγάλη αύξηση της παραγωγής αργού πετρελαίου, κυρίως από τις ΗΠΑ αλλά και άλλες χώρες, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση στην αύξηση της ζήτησης δημιουργεί τις συνθήκες για πλεόνασμα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και για μείωση των τιμών.

Η αδυναμία του ΟΠΕΚ και των συμμάχων του (ΟΠΕΚ+) να συγκρατήσουν τις τιμές φάνηκε μετά και την τελευταία προσπάθεια του στα τέλη Νοεμβρίου για μία πρόσθετη μείωση της προσφοράς κατά 900.000 βαρέλια την ημέρα από την 1η Ιανουαρίου 2024.

Η απόφαση ελήφθη μετά από διαφωνίες, οι οποίες οδήγησαν στην αποχώρηση της Αγκόλας από τον ΟΠΕΚ, χωρίς να πείσει την αγορά ότι μπορεί να αποτρέψει την προοπτική της δημιουργίας πλεονάσματος. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι οι νέες μειωμένες ποσοστώσεις που ανακοινώθηκαν είναι πιθανό να μη τηρηθούν και σε μία τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να υπάρξει ελεύθερη πτώση των τιμών.

Οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν το 2023 κατά 10%, υποχωρώντας για πρώτη φορά μετά το 2020 και αφού είχε προηγηθεί η εκτίναξη τους σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τα στοιχήματα των επενδυτών υπέρ της αύξησης των τιμών ήταν το 2023 τα χαμηλότερα από το 2011, ενώ ένας άλλος δείκτης που επιβεβαιώνει την πτωτική τάση της αγοράς είναι ότι οι τιμές είναι χαμηλότερες για τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια σε σχέση με τα πιο μακροπρόθεσμα.

Όλες αυτές οι προβλέψεις, ωστόσο, τελούν υπό την αίρεση ότι η αναταραχή στη Μέση Ανατολή δεν θα οδηγήσει σε μία γενική σύρραξη που θα έπληττε δραστικά την προσφορά από βασικές πετρελαιοπαραγωγούς χώρες της περιοχής. Για κάποιους αναλυτές, η πιθανότητα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο παραμένει μικρή, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι η κλιμάκωση της έντασης τις τελευταίες ημέρες είναι πολύ μεγάλη και επομένως ανησυχητική.

Οι συνεχόμενες επιθέσεις των μαχητών Χούθι της Υεμένης, που στηρίζονται από το Ιράν, κατά εμπορικών πλοίων που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα με προορισμό την Ευρώπη αποτελεί ιδιαίτερη πηγή ανησυχίας. Και αυτό, επειδή έχει αναγκάσει πολλές μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να ακολουθούν την πολύ μεγαλύτερη και πιο ακριβή διαδρομή μέσω της Νότιας Αφρικής, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των ναύλων και τις καθυστερήσεις στην παράδοση των φορτίων πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων.

Η διεθνής ναυτική δύναμη που συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία των ΗΠΑ για να περιπολεί στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και να προστατεύει τα διερχόμενα πλοία δεν έχει ανακόψει έως τώρα τις επιθέσεις των Χούθι, παρά το γεγονός ότι έχει καταρρίψει μεγάλο αριθμό drones και πυραύλων τους, όπως παραδέχθηκε ο επικεφαλής της αμερικανικής δύναμης. Το γεγονός αυτό έχει εντείνει την πίεση της Δύσης κατά των Χούθι με κοινή ανακοίνωση 12 χωρών να τους προειδοποιεί για τις ευθύνες τους, αν συνεχίσουν τις επιθέσεις. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν βάλει στο τραπέζι και το ενδεχόμενο επίθεσης κατά βάσεων των Χούθι στην Υεμένη, σύμφωνα με δηλώσεις Βρετανού αξιωματούχου.

Οι επιθέσεις των Χούθι εντάσσονται σε μία γενικότερη διεύρυνση της κρίσης, με τη συμμετοχή στον πόλεμο Ισραήλ – Χαμάς και άλλων στρατιωτικών οργανώσεων που στηρίζονται από το Ιράν, όπως της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Οι δύο μεγάλες εκρήξεις στο Ιράν, με δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, τις τελευταίες ημέρες, όπως και ο φόνος του υπαρχηγού της Χαμάς στο σπίτι του στη Βηρυτό από κτύπημα των Ισραηλινών και οι εκρήξεις σε ιρανική βάση στο Ιράκ έχουν κλιμακώσει επικίνδυνα την ένταση. 

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μία ανάσα από τα 80 δολάρια το βαρέλι βρέθηκε χθες το απόγευμα το Brent μετά την ανησυχία που έχει προκληθεί στις διεθνείς αγορές, μετά από τις αποφάσεις που παίρνουν η μία με την άλλη εταιρίες κολοσσοί να αλλάξουν θαλάσσια διαδρομή, αποφεύγοντας το Σουέζ, φοβούμενοι τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης μετά τα τελευταία περιστατικά με επιθέσεις σε πλοία.

Έντονα ανοδικά κινήθηκε και η τιμή του φυσικού αερίου, που βρέθηκε να κερδίζει μέχρι και 8% στα 37 ευρώ η MWh, βάζοντας τέλος σε ένα πτωτικό σερί που έφτασε την τιμή λίγο πάνω από τα 30 ευρώ.

Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι η απόφαση από τον πετρελαϊκό κολοσσό BP να σταματήσει όλες τις αποστολές πετρελαιοφόρων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας καθώς οι μαχητές Χούτι κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους εναντίον των εμπορικών πλοίων. «Υπό το φως της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας για τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα, η BP αποφάσισε να σταματήσει προσωρινά όλες τις διελεύσεις μέσω της Ερυθράς Θάλασσας», ανέφερε η εταιρεία σε δήλωση, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Η εξέλιξη έρχεται καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων ζήτησαν να αποφύγουν την περιοχή επικαλούμενοι το πρόσφατο κύμα επιθέσεων από τους μαχητές Χούτι.

Η αποφυγή της Ερυθράς Θάλασσας σημαίνει ότι τα πλοία δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη Διώρυγα του Σουέζ της Αιγύπτου, αναγκάζοντάς τα να ακολουθήσουν την εκτεταμένη διαδρομή γύρω από την Αφρική. Αυτό επιμηκύνει τα ταξίδια κατά χιλιάδες μίλια, προκαλεί καθυστερήσεις στις παραδόσεις φορτίου και έχει ως αποτέλεσμα αυξημένα έξοδα καυσίμων. Επιπλέον, αυτή η περίσταση αυξάνει τη ζήτηση για πλοία.

Η πορεία των διεθνών τιμών θυμίζει τρενάκι του τρόμου, αφού την περασμένη εβδομάδα η τιμή του Brent ήταν στα 70 δολάρια και χθες βρέθηκε κοντά στα 80 δολάρια, μία απόσταση κοντά στα 10 δολάρια ή 15%. Ωστόσο κάτι οι εκτιμήσεις της FED, κάτι οι παράπλευρες συνέπειες από τον πόλεμο στην Μ. Ανατολή εκτόξευσαν και πάλι την διεθνή τιμή του πετρελαίου.

Οι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι στη αντλία ο καθοδικός κύκλος ολοκληρώθηκε και ξεκινάει ένας νέος με ορίζοντα τα Χριστούγεννα. Μία εξέλιξη κάθε άλλο παρά θετική για την αγορά των υγρών καυσίμων και τους καταναλωτές.

Στο εσωτερικό ήδη ξεκίνησαν δειλά να εμφανίζονται κάποιες μικρές αυξήσεις τιμών στα πρατήρια, από το σαββατοκύριακο, ως επί των πλείστων σε Αττική και Θεσσαλονίκη και αναμένεται τις επόμενες ημέρες αυτό να γενικευτεί.

Κατά συνέπεια και με δεδομένο ότι οι τιμές στην λιανική διαμορφώνονται με βάση αυτές που υπήρχαν στις διεθνείς αγορές, κατά μέσο όρο, τέσσερις ημέρες πριν, γίνεται κατανοητό ότι θα κάνουμε Χριστούγεννα με τιμές υψηλότερες από τις σημερινές και αυτό που μένει να δούμε, είναι πόσο υψηλότερες θα είναι.

Σύμφωνα με κάποιες πρόχειρες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ενδεχόμενες αυξήσεις θα είναι 4 με 5 λεπτά το λίτρο, κάτι που σημαίνει ότι σε μέσα επίπεδα παντού στην Ελλάδα η τιμή για την βενζίνη θα είναι πάνω από το 1,8 ευρώ το λίτρο και για το diesel κίνησης στην περιοχή του 1,6 ευρώ ή και λίγο ψηλότερα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι επικαιροποίησε τον κατάλογο των αεροπορικών εταιρειών που απαγορεύονται στην ΕΕ, ο οποίος περιέχει τις αεροπορικές εταιρείες που υπόκεινται σε απαγόρευση λειτουργίας ή σε περιορισμούς λειτουργίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσης με τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας.

Η διασφάλιση του βέλτιστου επιπέδου ασφάλειας της αεροπορίας για τους Ευρωπαίους και όλους τους άλλους επιβάτες βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής της Επιτροπής για την ασφάλεια της αεροπορίας.

Μετά τη χθεσινή επικαιροποίηση, η Fly Baghdad καταχωρίστηκε στον κατάλογο λόγω προβλημάτων ασφάλειας που εντόπισε ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA). Η επικαιροποίηση αυτή αντικατοπτρίζει επίσης την απόφαση να διατηρηθεί η ισχύς της απαγόρευσης των αερομεταφορέων που έχουν πιστοποιηθεί στο Νεπάλ, δεδομένων των συνεχιζόμενων προβλημάτων ασφάλειας που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια επίσκεψης αξιολόγησης στο Νεπάλ τον Σεπτέμβριο.

Η Επίτροπος Μεταφορών κ. Αντίνα Βαλεάν δήλωσε σχετικά: «Στο πλαίσιο της τελευταίας επικαιροποίησης, δυστυχώς αναγκαστήκαμε να συμπεριλάβουμε την Fly Baghdad στον κατάλογο των αεροπορικών εταιρειών που απαγορεύονται στην ΕΕ. Η απόφαση αυτή βασίζεται σε σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια, που εντόπισε ο Οργανισμός της ΕΕ για την Ασφάλεια της Αεροπορίας, και αντικατοπτρίζει την ισχυρή δέσμευσή μας για την ασφάλεια των επιβατών στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Ελπίζουμε ότι η Fly Baghdad θα συνεχίσει με αποφασιστικότητα τις προσπάθειές της να αντιμετωπίσει άμεσα και με βιώσιμο τρόπο τα προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στον τομέα της ασφάλειας.»

Μετά την τελευταία επικαιροποίηση, συνολικά 129 αεροπορικές εταιρείες απαγορεύεται να πετούν στον εναέριο χώρο της ΕΕ: 101 αεροπορικές εταιρείες που έχουν πιστοποιηθεί σε 15 κράτη, λόγω ανεπαρκούς εποπτείας της ασφάλειας από τις αεροπορικές αρχές των εν λόγω κρατών· 22 αεροπορικές εταιρείες που έχουν πιστοποιηθεί στη Ρωσία, καθώς και 6 μεμονωμένες αεροπορικές εταιρείες από άλλα κράτη, λόγω σοβαρών ελλείψεων που εντοπίστηκαν στην ασφάλεια πτήσεων: Air Zimbabwe (Ζιμπάμπουε), Avior Airlines (Βενεζουέλα), Blue Wing Airlines (Σουρινάμ), Iran Aseman Airlines (Ιράν), Fly Baghdad (Ιράκ) και Iraqi Airways (Ιράκ). Δύο άλλες εταιρείες υπόκεινται σε περιορισμούς λειτουργίας και μπορούν να εκτελούν πτήσεις προς την ΕΕ μόνο με συγκεκριμένους τύπους αεροσκαφών: Iran Air (Ιράν) και Air Koryo (Βόρεια Κορέα).