Ο γαλαξίας μας θεωρείται ένας από τους μεσαίου μεγέθους γαλαξίες του Σύμπαντος. Έχει διαπιστωθεί ότι δεν ήταν πάντα έτσι. Ο γαλαξίας μας είχε μικρότερο από το σημερινό μέγεθος και έφτασε σε αυτό το μέγεθος μέσω συγχωνεύσεων-απορροφήσεων άλλων γαλαξιών σε ένα φαινόμενο που αποτελεί ρουτίνα στο Σύμπαν αφού οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις φέρνουν τους γειτονικούς γαλαξίες κοντά τον ένα στον άλλο προκαλώντας συγκρούσεις μεταξύ τους. Σε αυτές τις συγκρούσεις που η επιστημονική κοινότητα χαρακτηρίζει «γαλαξιακό κανιβαλισμό» μπορεί να παίρνουν μέρος και περισσότεροι από δύο γαλαξίες.

Νικητές σε αυτές τις γαλαξιακές μάχες βγαίνουν κατά βάση οι μεγαλύτεροι σε μέγεθος γαλαξίες με τους μικρότερους γαλαξίες εν μέρει να διαλύονται και εν μέρει να απορροφώνται από τους μεγαλύτερους και έτσι να εξαφανίζονται από τον συμπαντικό χάρτη. Οι γαλαξίες που έχουν επικρατήσει στη γαλαξιακή μάχη αυξάνουν το μέγεθος τους.

Οι επιστήμονες γνώριζαν ότι ο γαλαξίας μας έχει συγκρουστεί στο μακρινό παρελθόν με γειτονικούς γαλαξίες αλλά πιστευόταν ότι επρόκειτο για λίγες συγκρούσεις με μικρότερους γαλαξίες. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι ο γαλαξίας μας είναι ο φόβος και ο τρόμος της γαλαξιακής μας γειτονιάς, ένας τρομερός… κανίβαλος που σύμφωνα τις νέες μελέτες έχει καταφέρει να επικρατήσει σε περισσότερες από δέκα συγκρούσεις με άλλους γαλαξίες όπου μάλιστα κάποιοι εξ αυτών ήταν μεγαλύτεροι σε μέγεθος από τον δικό μας όταν συγκρούστηκαν.

Στο κέντρο του γαλαξία μας βρίσκεται ο Τοξότης Α*, μια μαύρη τρύπα με μάζα περίπου 4,5 εκατ. φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Γύρω από τον Τοξότη Α* βρίσκονται διάφορα άστρα η κίνηση και τα χαρακτηριστικά των οποίων βοηθούν τους επιστήμονες να συλλέξουν στοιχεία για την μαύρη τρύπα. Η επιστημονική κοινότητα έχει καταλήξει στο γεγονός ότι οι συνθήκες που επικρατούν στο κέντρο του γαλαξία εξαιτίας της μαύρης τρύπας είναι εχθρικές για τη γέννηση άστρων άρα τα άστρα που βρίσκονται εκεί μετακόμισαν εκεί για διαφόρους λόγους και με διάφορες αιτίες από άλλες περιοχές του γαλαξία μας.

Με δημοσίευση της στην επιθεώρηση «Proceedings of the Japan Academy, Series B» διεθνής ερευνητική ομάδα παρουσιάζει την ανακάλυψη ενός άστρου στο κέντρο του γαλαξία το οποίο όπως πιστεύουν αποτελεί ένα άστρο… πρόσφυγα που εισήλθε στο γαλαξία μας και έφτασε στο κέντρο του προερχόμενο από άλλο γαλαξία.

Σύμφωνα με τους ερευνητές το άστρο που έλαβε την κωδική ονομασία SO-6 έχει ηλικία περίπου δέκα δισ. ετών και έκανε ένα ταξίδι 50 χιλιάδων ετών φωτός για να φτάσει στο κέντρο του γαλαξία μας. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το άστρο αυτό βρισκόταν σε ένα γαλαξία που δεν υπάρχει σήμερα ο οποίος πιθανότατα συγκρούστηκε με τον δικό μας και εξαφανίστηκε.

«Προέρχεται πράγματι αυτό το άστρο από άλλες περιοχές του Σύμπαντος; Ήρθε στο γαλαξία μας μόνο του ή ήταν μαζί του και άλλα άστρα; Συνεχίζοντας τις έρευνες ελπίζουμε να αποκαλύψουμε τα μυστήρια που καλύπτουν την παρουσία των άστρων κοντά στην τεράστια μαύρη τρύπα του γαλαξία μας» λέει ο Σόγκο Μιγιάγκι ερευνητής του Πανεπιστημίου Εκπαίδευσης στο Πακιστάν, επικεφαλής της μελέτης.

Naftemporiki.gr

Με δημοσίευση της στην επιθεώρηση «Astrophysical Journal» ερευνητική ομάδα παρουσιάζει τα ευρήματα της από το μοριακό νέφος με την κωδική ονομασία G0.253+0.016 που είναι πιο γνωστό με το παρατσούκλι «το Τούβλο» εξαιτίας της μεγάλης πυκνότητας και έντονης αδιαφάνειας του.
Βρίσκεται στις κεντρικές περιοχές του γαλαξία μας και ενώ δείχνει ότι διαθέτει τις απαραίτητες συνθήκες (μέγεθος, ποσότητες κοσμικής ύλης και αλληλεπιδράσεις ύλης) για να αποτελεί ένα τόπο μαζικής αστρογένεσης ο σχηματισμός νέων άστρων φαίνεται ότι είναι πολύ μικρός.

Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb η ερευνητική ομάδα κατάφερε να συλλέξει σημαντικά δεδομένα μέσα στο Τούβλο. Το πιο ενδιαφέρον ίσως εύρημα είναι η σημαντική παρουσία παγωμένου μονοξειδίου του άνθρακα στο μοριακό νέφος. Φιλοξενεί σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα πάγου μονοξειδίου του άνθρακα από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως γεγονός που προσφέρει νέα στοιχεία για την κατανόηση των διαδικασιών σχηματισμού άστρων.

«Οι παρατηρήσεις μας αποδεικνύουν ότι ο πάγος του μονοξειδίου του άνθρακα είναι πολύ διαδεδομένος εκεί σε σημείο που κάθε παρατήρηση στο μέλλον πρέπει να το λαμβάνει υπόψη λέει ο Άνταμ Γκίνσμπουργκ»  αστρονόμος του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Τα άστρα αναδύονται συνήθως όταν τα αέρια στα νεφελώματα που σχηματίζονται βρίσκονται σε χαμηλή θερμοκρασία και η σημαντική παρουσία πάγου μονοξειδίου του άνθρακα θα έπρεπε να υποδηλώνει μια ακμάζουσα περιοχή σχηματισμού άστρων στο Τούβλο. Ωστόσο, παρά τον πλούτο του μονοξειδίου του άνθρακα, οι ερευνητές βρήκαν ότι το μοριακό νέφος αψηφά τις προσδοκίες. Το αέριο μέσα στο Τούβλο είναι θερμότερο από αντίστοιχα μοριακά νέφη. Αυτές οι παρατηρήσεις αμφισβητούν την κατανόησή μας για την αφθονία του μονοξειδίου του άνθρακα στο κέντρο του Γαλαξία μας και την κρίσιμη αναλογία αερίου προς σκόνη εκεί.

«Με το James Webb ανοίγουμε νέα μονοπάτια για τη μέτρηση μορίων στη στερεή φάση (πάγο), ενώ προηγουμένως περιοριζόμασταν στην εξέταση του αερίου. Αυτή η νέα άποψη μας δίνει μια πιο ολοκληρωμένη ματιά στο πού υπάρχουν τα μόρια και πώς μεταφέρονται» σημειώνει ο Γκίνσμπουργκ.

Naftemporiki.gr

Ένα κοσμικό ποτάμι αερίου υδρογόνου ρέει στο Διάστημα από το εσωτερικό του Μέγα και του Μικρού Νέφους του Μαγγελάνου, δύο γειτονικών νάνων γαλαξιών. Το ποτάμι αυτό έχει μάλιστα κατεύθυνση το δικό μας γαλαξία . Το περιεχόμενο αυτού του ποταμού, που ονομάζεται Ρεύμα του Μαγγελάνου, έχει προβληματίσει τους αστρονόμους για δεκαετίες. Για πρώτη φορά μια ομάδα ερευνητών ανακάλυψε ότι μέσα σε αυτό το κοσμικό ποτάμι βρίσκονται και άστρα. Η ανακάλυψη όχι μόνο θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την εξέλιξη των δύο γαλαξιών από τους οποίους προέρχεται αυτό το κοσμικό ποτάμι αλλά και την κατανομή της ύλης στο δικό μας γαλαξία.

Την ανακάλυψη έκαναν αστρονόμοι, από το Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν (CfA) εντόπισαν τα άστρα χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο Magellan Baade στο Παρατηρητήριο Las Campanas στη Χιλή. Με τη βοήθεια ενός λεπτομερούς χάρτη του γαλαξία μας που δημιουργήθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο Gaia του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Οι ερευνητές κατέγραψαν 200 άστρα που βρίσκονται στις παρυφές του γαλαξία μας σε μια περιοχή προς την κατεύθυνση των δύο Νεφών του Μαγγελάνου. Ανέλυσαν το φάσμα του φωτός που προέρχονταν από αυτά τα αστέρια και διαπίστωσαν ότι η χημική σύνθεση ορισμένων άστρων ταίριαζε με εκείνη των Νεφών του Μαγγελάνου. Οι μετρήσεις πρότειναν επίσης ότι αυτά τα άστρα απέχουν μεταξύ 150.000 και 400.000 ετών φωτός από τη Γη, περίπου την αναμενόμενη απόσταση του Ρεύματος του Μαγγελάνου.

Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι το αέριο που αποτελεί το Ρεύμα του Μαγγελάνου αποσχίστηκε από τους δύο γαλαξίες από τη βαρυτική έλξη του δικού μας γαλαξία. Οι νέες παρατηρήσεις μπορεί να αποκαλύψουν περισσότερα για τη φύση του ρεύματος και να βοηθήσουν τους επιστήμονες που προσπαθούν να καταλάβουν πώς αλληλεπιδρά με το γαλαξία μας. Στον οποίο φαίνεται να… εκβάλει.

«Με αυτά τα αποτελέσματα και άλλα παρόμοια, ελπίζουμε να κατανοήσουμε πολύ καλύτερα τον σχηματισμό του Μαγγελανικού Ρεύματος και των Νεφών του Μαγγελάνου, καθώς και τις προηγούμενες και μελλοντικές τους αλληλεπιδράσεις με τον γαλαξία μας» λέει ο Τσάρλι Κονρόι, καθηγητής Αστρονομίας στο CfA εκ των επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Naftemporiki.gr

Η τεράστια μαύρη τρύπα που βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία μας περιστρέφεται τόσο γρήγορα που αλλάζει τον χωροχρόνο σύμφωνα με ερευνητική ομάδα που μελέτησε δεδομένα τα οποία κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra. Η μαύρη τρύπα, που ονομάζεται Τοξότης A*, βρίσκεται 26.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη και εκτιμάται ότι έχει μάζα περίπου τέσσερα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου.
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη που πραγματοποίησε ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια ο Τοξότης Α* σέρνει τον περιβάλλοντα χωροχρόνο μαζί του συμπιέζοντας τον με τρόπο τέτοιο που να κάνει τον χωροχρόνο εκεί να μοιάζει με μπάλα ποδοσφαίρου.

Η γρήγορη περιστροφή του Τοξότη Α* αποτελεί απόδειξη του τρόπου δημιουργίας του. Μια μαύρη τρύπα που περιστρέφεται γρήγορα σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος της μάζας της δημιουργήθηκε από αλληλεπιδράσεις με ένα δίσκο ύλης που περιβάλλει μαύρες τρύπες και ονομάζεται δίσκος προσαύξησης.
Οι μαύρες τρύπες που έχουν μικρότερο ρυθμό περιστροφής σχηματίζονται συνήθως από μικρότερες μαύρες τρύπες που συγχωνεύονται μεταξύ τους. Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να αποκαλύψει νέα στοιχεία για το σχηματισμό και την εξέλιξη των γαλαξιών, συμπεριλαμβανομένου του δικού μας.

Η διαφορά στην ταχύτητα περιστροφής είναι αρκετά σημαντική γιατί η μεγαλύτερη ταχύτητα θα βοηθήσει τους επιστήμονες να μετρήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το κέντρο του γαλαξία μας. «Μετρώντας τις ιδιότητες του γαλαξία, ο επιστήμονας μπορεί να μάθει για την ιστορία και τη δομή του, να εξετάσει θεωρίες δοκιμών ή ακόμα και να συμπεράνει την ύπαρξη μερικών πολύ ενδιαφερόντων και συναρπαστικών αντικειμένων όπως οι σκουληκότρυπες», αναφέρει ο Ντέγιαν Στοίκοβοιτς, καθηγητής κοσμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο που δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Naftemporiki.gr

Έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από πέντε χιλιάδες εξωπλανήτες στο γαλαξία μας αλλά παρά το γεγονός ότι τα τεχνικά μέσα που έχουν στη διάθεση τους οι επιστήμονες βελτιώνονται συνεχώς και μάλιστα αξιοσημείωτα ήταν μέχρι σήμερα αδύνατο να γίνει εντοπισμός εξωπλανητών σε κάποιο άλλο γαλαξία.

Με δημοσίευση της στην επιθεώρηση «Nature» ερευνητική ομάδα παρουσιάζει τον εντοπισμό ενός δίσκου κοσμικής ύλης (σκόνη αέρια) που έχει σχηματιστεί γύρω από ένα άστρο σε ένα γειτονικό γαλαξία, δίσκο από εκείνους που μέσα τους σχηματίζονται πλανήτες.

Χρησιμοποιώντας την επίγεια συστοιχία τηλεσκοπίων ALMA στη Χιλή οι ερευνητές εντόπισαν το δίσκο ύλης και το άστρο που έλαβαν την κωδική ονομασία ΗΗ 1177 σε απόσταση 160 χιλιάδων ετών φωτός από τη Γη στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος, ένα μικρό γειτονικό μας γαλαξία που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 160 χιλιάδων ετών φωτός από εμάς και θεωρείται γαλαξίας δορυφόρος του δικού μας. Σε αυτό το γαλαξία βρίσκεται το νεφέλωμα της Ταραντούλας (ή 30 Doradus) που αποτελεί το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής νέων άστρων στη γαλαξιακή μας κοινότητα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές ο δίσκος είναι σχεδόν πανομοιότυπος με εκείνους που βρίσκονται γύρω από νεογέννητα άστρα στο γαλαξία μας και υποδηλώνει ότι άστρα και πλανητικά συστήματα γύρω από αυτά δημιουργούνται και στους άλλους γαλαξίες με τον ίδιο τρόπο που συμβαίνει και στο δικό μας γαλαξία κάτι βέβαια που θεωρητικά ισχύει αλλά έχουμε για πρώτη φορά και κάποιες απτές αποδείξεις.

«Όταν είδα για πρώτη φορά στοιχεία για μια περιστρεφόμενη δομή στα δεδομένα του ALMA, δεν μπορούσα να πιστέψω ότι είχαμε εντοπίσει τον πρώτο εξωγαλαξιακό δίσκο ύλης. Ήταν μια ιδιαίτερη στιγμή. Γνωρίζουμε ότι οι αυτοί οι δίσκοι είναι ζωτικής σημασίας για το σχηματισμό άστρων και πλανητών στο γαλαξία μας, και εδώ, για πρώτη φορά, βλέπουμε άμεσες αποδείξεις για αυτό σε έναν άλλο γαλαξία» λέει η Άννα ΜακΛέοντ επιστήμονας του βρετανικού Πανεπιστημίου Durham, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
«Βρισκόμαστε σε μια εποχή ταχείας τεχνολογικής προόδου όσον αφορά τον αστρονομικό εξοπλισμό και εγκαταστάσεις. Το να μπορείς να μελετήσεις πώς σχηματίζονται τα αστέρια σε τόσο απίστευτες αποστάσεις και σε έναν άλλο γαλαξία είναι πολύ συναρπαστικό» σημειώνει η ΜακΛέοντ. Όπως είναι ευνόητο η επιστημονική κοινότητα θα στρέψει τώρα την προσοχή της στην προσπάθεια ανακάλυψης του πρώτου εξωπλανήτη σε άλλο γαλαξία.

Naftemporiki.gr

Ένα πανάρχαιο γαλαξιακό σμήνος και μια περιοχή γέννησης νέων άστρων στο κέντρο του Γαλαξία είναι η καινούργια… σοδειά του James Webb, του ισχυρότερου διαστημικού τηλεσκοπίου που έχει κατασκευάσει ο άνθρωπος. Το James Webb εντόπισε στα βάθη του Σύμπαντος μια στενά συνδεδεμένη ομάδα 20 πανάρχαιων γαλαξιών που μοιάζει σαν μια κοσμική έλικα ύλης ή σαν μια γαλαξιακή αλυσίδα.

Αυτή η γαλαξιακή δομή έχει μήκος περίπου 13 εκατομμύρια έτη φωτός και πλάτος περίπου 650.000 έτη φωτός. Έλαβε την ονομασία «Κοσμικό Αμπέλι» με τους γαλαξίες που βρίσκονται σε αυτή την ομάδα να έχουν ηλικία 11-12 δισ. έτη. Η μελέτη της δομής να αποκαλύψει πληροφορίες για το πώς σχηματίζονται οι πιο ογκώδεις δομές στο Σύμπαν και ειδικότερα πώς συνέβαινε αυτό στο πρώιμο Σύμπαν.

Το Κοσμικό Αμπέλι είναι σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα που μελετά τα δεδομένα που κατέγραψε το James Webb «σημαντικά μεγαλύτερο από άλλες ομάδες ανάλογης ηλικίας γαλαξιών που έχουν εντοπισθεί στο Σύμπαν». Η γαλαξιακή ομάδα έχει μια εκτιμώμενη μάζα περίπου 260 δισεκατομμυρίων ηλιακών μαζών και όπως αναφέρουν οι ερευνητές κάποιοι γαλαξίες της ομάδας όταν έγινε η εκπομπή του φωτός της που εντόπισε το James Webb βρίσκονταν σε φάση αστρογένεσης κάτι που σημαίνει ότι θα μεγάλωναν ακόμη περισσότερο σε όγκο ενώ άλλοι γαλαξίες και πιο συγκεκριμένα οι δύο μεγαλύτεροι της ομάδας φαίνεται ότι είχαν ολοκληρώσει τον κύκλο αστρογένεσης και βρίσκονταν στη φάση της… συνταξιοδότησης.

Το μαιευτήριο

To James Webb επικέντρωσε το πανίσχυρο υπέρυθρο βλέμμα του σε ένα τμήμα του πυκνού κέντρου του γαλαξία μας και πιο συγκεκριμένα σε μια περιοχή σχηματισμού άστρων, που ονομάζεται Τοξότης C (Sgr C) και απέχει μόλις 300 έτη φωτός από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα του Γαλαξία, τον Τοξότη Α*.
«Δεν υπήρξαν ποτέ δεδομένα υπέρυθρων σε αυτήν την περιοχή με το επίπεδο ανάλυσης και ευαισθησίας που έχουμε με το James Webb, επομένως βλέπουμε πολλά χαρακτηριστικά εδώ για πρώτη φορά. Το James Webb αποκαλύπτει μια απίστευτη ποσότητα λεπτομέρειας, επιτρέποντάς μας να μελετήσουμε το σχηματισμό άστρων σε αυτό το είδος περιβάλλοντος με τρόπο που δεν ήταν δυνατό στο παρελθόν» αναφέρει Σάμιουελ Κρόου,  προπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

«Το γαλαξιακό κέντρο είναι το πιο ακραίο περιβάλλον στον Γαλαξία μας, όπου οι τρέχουσες θεωρίες σχηματισμού άστρων μπορούν να τεθούν στην πιο αυστηρή δοκιμασία τους», αναφέρει ο Τζόναθαν Ταν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, μέλος της ερευνητικής ομάδας
Το τηλεσκόπιο κατέγραψε μια εικόνα από την περιοχή αυτή όπου εκτιμάται ότι εμφανίζονται περίπου 500.000 αστέρια. Υπάρχει ένα σμήνος πρωτοαστέρων –αστέρων που ακόμη σχηματίζονται και αποκτούν μάζα– που παράγουν εκροές που λάμπουν σαν φωτιά στη μέση ενός υπέρυθρου-σκοτεινού νέφους.

Το νέφος από το οποίο αναδύονται οι πρωτοαστέρες  είναι τόσο πυκνό που το φως από τα αστέρια πίσω του δεν μπορεί να φτάσει στο James Webb, με αποτέλεσμα να φαίνεται λιγότερο γεμάτο, ενώ στην πραγματικότητα είναι μια από τις πιο πυκνά γεμάτες περιοχές της εικόνας. Μικρότερα υπέρυθρα-σκοτεινά νέφη που μοιάζουν με τρύπες στο αστρικό περιβάλλον είναι επίσης περιοχές σχηματισμού νέων άστρων.

Naftemporiki.gr