«Παράθυρο» ανοίγει όμως και για 300.000 επιχειρήσεις οι οποίες έλαβαν κρατική ενίσχυση κατά την τελευταία τριετία προκειμένου να διεκδικήσουν εκ νέου επιδότηση φέτος, ύψους 100.000 ευρώ (ή και μεγαλύτερη), παρότι με τα σημερινά δεδομένα θα αποκλείονταν από όλα τα νέα προγράμματα του 2024 λόγω υπέρβασης των ορίων χρηματοδότησης.

Επειτα από 17 ολόκληρα χρόνια αλλάζει το πιο βασικό κριτήριο χορήγησης ευρωπαϊκών και κρατικών επιδοτήσεων. Ο περιβόητος κανόνας De Minimis (που αποτελεί φόβο και τρόμο για τις επιχειρήσεις επειδή βάζει κόφτη στα αιτήματά τους για ενισχύσεις) γίνεται πιο γενναιόδωρος πλέον και το 2024 κάνει ποδαρικό με νέο πρόγραμμα ΕΣΠΑ έως το 2027, ενώ φέρνει και περισσότερα χρήματα για παλαιούς και νέους δικαιούχους.

Τι σημαίνει – Ποιους αφορά

Η μεγάλη ανατροπή στην κρατική χρηματοδότηση έρχεται μέσω Βρυξελλών μετά την απόφαση της Κομισιόν που αυξάνει από φέτος και μέχρι το 2030 το όριο στα 300.000 ευρώ – αντί 200.000 ευρώ που ίσχυε λόγω του κανόνα De Minimis από το 2006 μέχρι σήμερα.

Ο κανόνας De Minimis αφορά «ενισχύσεις ήσσονος σημασίας» που δίνονται κατά βάση στους μικρομεσαίου και επιβλήθηκε πρώτη φορά το 1992 προς αποφυγή νόθευσης του ανταγωνισμού μέσω κρατικών χρηματοδοτήσεων. Εκτοτε καθορίζει τις ενισχύσεις που δίνονται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και στις επιχειρήσεις του τομέα της μεταποίησης.

Ο κανονισμός αυτός ελέγχει και θέτει ανώτατα όρια στα ποσά που μπορεί να λάβει κάθε μικρομεσαία επιχείρηση. Με βάση αυτόν, μικρομεσαίες που λαμβάνουν σωρευτικά ενισχύσεις μεγαλύτερες από το επιτρεπόμενο όριο (200.000 ευρώ ως τώρα) μέσα σε διάστημα τριών ετών πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή για λόγους ελέγχου τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού. Με τον τρόπο αυτό κάθε επιχείρηση που ζητά επιδότηση ελέγχεται αν έχει καλύψει μέρος ή ολόκληρο το επιτρεπόμενο όριο ενίσχυσης. Αν μια επιχείρηση ζητά να υπερβεί το πλαφόν που ισχύει αθροιστικά (πλέον 300.000 ευρώ ανά τριετία) η ενίσχυση απορρίπτεται και η επιχείρηση είτε τη χάνει, είτε ζητά μικρότερο ποσό ώστε να μην παραβιάσει τα όρια. Ακόμα χειρότερα, όμως, αν λάβει την επιδότηση καθ’ υπέρβασιν του ορίου, τότε η ενίσχυση απεντάσσεται και η επιχείρηση πρέπει να την επιστρέψει.

ο νέο αυξημένο επιτρεπόμενο όριο χρηματοδότησης των 300.000 ευρώ ξεκινά να ισχύει από την τριετία 2022-2024. Ετσι, οι επιχειρήσεις δικαιούνται εντός του 2024 να ζητήσουν το υπόλοιπο της κρατικής ενίσχυσης που δεν μπορούσαν να ζητήσουν ως τώρα, μέχρι τα νέα μέγιστα όρια (γενικά ή ειδικά) που τίθενται για τις μικρομεσαίες ή άλλες επιχειρήσεις.

Για παράδειγμα, αν με τον γενικό κανονισμό De Minimis μια επιχείρηση δικαιούνταν ως τώρα ενίσχυση 200.000 ευρώ αλλά είχε λάβει ήδη 194.000 ευρώ στη διετία 2022-2023, φέτος θα δικαιούνταν μόλις 6.000 ευρώ και πιθανότατα να μην έκανε χρήση κανενός νέου προγράμματος, όπως το «Ερευνώ – Καινοτομώ» που θα ανακοινωθεί σε λίγες εβδομάδες. Με το νέο όριο όμως στα 300.000 ευρώ εντός μιας κυλιόμενης τριετίας, η ίδια επιχείρηση μπορεί να συμμετάσχει διεκδικώντας έως και 106.000 ευρώ – εφόσον φυσικά δεν τεθεί κάποιο πιο περιοριστικό όριο ή προϋπόθεση ανά πρόγραμμα ή επένδυση.

Το όριο των 300.000 ευρώ ισχύει μεν αθροιστικά για τις ενισχύσεις που λαμβάνονται από πολλά και διαφορετικά προγράμματα εντός τριετίας, δεν υποχρεώνει όμως τα κράτη-μέλη και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας να θέσουν στο ίδιο ύψος (300.000 ευρώ) το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ανά μεμονωμένο πρόγραμμα. Για παράδειγμα, σε προγράμματα που ήδη τρέχουν φέτος για νέες επιχειρήσεις, μπορεί το όριο χρηματοδότησης να μην αλλάξει και να παραμείνει μέχρι τα 200.000 ευρώ ανά επένδυση.

Η «παγίδα»

Παρότι το De Minimis (δηλ. ενισχύσεις ήσσονος σημασίας) χρησιμοποιείται συχνά στα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης, δεν είναι γνωστό ή απόλυτα κατανοητό από τις επιχειρήσεις. Αυτό οδηγεί σε λάθη τις επιχειρήσεις και τους επενδυτικούς συμβούλους τους, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα την υπέρβαση των ορίων και την απώλεια ή επιστροφή επιδοτήσεων. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα την περίοδο της πανδημίας COVID-19, όπου πάνω από 350.000 επιχειρήσεις ζήτησαν και έλαβαν έκτακτη κρατική χρηματοδότηση με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής και αποζημίωσης ειδικού σκοπού. Κατά την αίτηση χορήγησης των εκτάκτων χρηματοδοτήσεων οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να δηλώσουν ότι ζητούν την επιδότηση είτε με βάση τους κανόνες De Minimis, είτε με βάση το Προσωρινό Πλαίσιο Στήριξης. Λόγω έλλειψης εξοικείωσης με τους όρους αυτούς, πάνω από το 85% ζήτησε τα χρήματα με βάση τον κανονισμό και όχι με βάση το έκτακτο πλαίσιο διάσωσης των επιχειρήσεων – που απαιτούσε πάντως και ειδικές μελέτες με κριτήρια βιωσιμότητας.

Λαμβάνοντας όμως ενισχύσεις, π.χ., μόλις 5.000 ευρώ, αν κάποιοι είχαν λάβει και άλλες άνω των 195.000 ευρώ, αυτομάτως υπερέβησαν το τότε επιτρεπόμενο όριο (200.000 ευρώ) και τους ζητήθηκε να επιστρέψουν όλα τα λεφτά πίσω! Ακόμα και αν έτρεξαν (απ’ όλη την Ελλάδα) στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για να ακυρώσουν τις ενισχύσεις COVID δεν κατάφεραν να γλιτώσουν το κακό (ανάκτηση χρημάτων).

Ολοι αυτοί δεν διασώζονται ούτε με την αύξηση του γενικού ορίου στα 300.000 ευρώ. Ωστόσο απελευθερώνονται όσοι τυχόν έλαβαν τέτοιες ενισχύσεις μετά το 2021, εφόσον με τα χρήματα αυτά είχαν ήδη από πέρυσι «πλαφονάρει» πλέον κοντά στα 200.000 ευρώ. Τώρα, λοιπόν, θα μπορούν κι αυτοί να ενταχθούν άφοβα πάλι σε νέα προγράμματα που θα τρέξουν το 2024, χωρίς να περιμένουν αν και ποια από αυτά θα υπάρχουν διαθέσιμα γι’ αυτούς το 2025, καθώς τότε θα προσμετρώνται μόνο οι επιδοτήσεις της τριετίας 2023-2025.

Σε κάθε περίπτωση, για να εγκριθεί η κρατική χρηματοδότηση μιας μικρομεσαίας επιχείρησης και για αποφευχθούν… παρατράγουδα λόγω υπέρβασης των ορίων De Minimis στο εξής θα εξετάζονται:

1 Ο κλάδος (Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας) της επιχείρησης.
2 Το μέγεθος της επιχείρησης (μικρομεσαία κ.λπ.).
3 Το συνολικό ποσό ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχει λάβει η επιχείρηση (έως 300.000 ευρώ σε χρονικό διάστημα τριών ετών).
4 Τα ποσά επιχορήγησης που τυχόν έλαβε κάθε συνδεδεμένη ή συνεργαζόμενη με αυτή την επιχείρηση, ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής (εξετάζονται ως μία ενιαία επιχείρηση).
5 Τα έτη χορήγησης των ενισχύσεων ανά τριετία. Αν μια επιχείρηση θέλει να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα το 2024, για να υπολογιστεί αν υπερβαίνεται το ανώτατο όριο θα ληφθούν υπόψη όλες οι De Minimis ενισχύσεις των ετών 2024, 2023 και 2022. Οι ενισχύσεις που τυχόν λαμβάνει μια επιχείρηση πέραν της τριετίας (το 2021 εν προκειμένω) δεν συνυπολογίζονται και δεν αποτελούν αιτία απόρριψης από επόμενες ενισχύσεις.

Για άλλους κλάδους και επιχειρήσεις ισχύουν διαφορετικά όρια κατά περίπτωση, τα οποία επίσης όμως αυξάνονται από φέτος (π.χ. από 30.000 σε 40.000 ευρώ για υδατοκαλλιέργειες κ.λπ.). Επιπλέον, με το νέο καθεστώς επιτρέπεται και σε περισσότερες επιχειρήσεις να εξαιρούνται από τα όρια που ισχύουν για τους κλάδους τους, εφόσον δραστηριοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές, με στόχο να διευκολυνθούν ο εκσυγχρονισμός και η βιωσιμότητά τους.

πηγη https://www.newmoney.gr/

<p>The post Νέο ΕΣΠΑ: Για πρώτη φορά κρατική επιδότηση έως και 300.000 ευρώ σε μικρομεσαίους first appeared on Allgood.gr.</p>

Το ισοζύγιο των κινδύνων μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα καθορίζει και ερμηνεύει πλήρως την δομή των οικονομικών συστημάτων και τις προοπτικές ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας. Στο σοβιετικό μοντέλο, όλα τα ρίσκα είναι στο κράτος, ο ανταγωνισμός εξαφανίζεται, οι εργαζόμενοι αντί για μισθούς λαμβάνουν επιδόματα, και η οικονομία βρίσκεται σε μόνιμο τέλμα, μέχρι να καταρρεύσει πλήρως. Στις φιλελεύθερες κοινωνίες, τα ρίσκα μοιράζονται μεταξύ κράτους και πολιτών και διαμορφώνουν την δομή και την λειτουργία της οικονομίας, επικαθορίζουν το επίπεδο των μισθών, και δημιουργούν ή καταστρέφουν τα κίνητρα για ανάπτυξη των ατόμων, των επιχειρήσεων και της εθνικής οικονομίας.

Η Ελλάδα στην περίοδο της Μεταπολίτευσης αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα χώρας στην οποία το πολιτικό σύστημα συνειδητά κατέστρεψε τα κίνητρα των πολιτών στη διαχείριση των κινδύνων, με αποτέλεσμα την διαμόρφωση της πιο ακραίας  κουλτούρας για την «αποφυγή της οικονομικής αβεβαιότητας» σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο, όπως θα δείξουμε παρακάτω.

Αυτό έγινε σταδιακά μέσα από τις ανεξάντλητες  «πελατειακές ρυθμίσεις» των πολιτικών κομμάτων, με την δημιουργία θεσμών που μεταφέρουν όλα τα ρίσκα από τους πολίτες στο κράτος.

Τέτοιοι θεσμοί είναι αυτοί που σε πρώιμα στάδια της ζωής των ανθρώπων διδάσκουν ή επιβάλλουν την ισοπέδωση των κριτηρίων αξιολόγησης στη βασική εκπαίδευση και, αργότερα, στην πανεπιστημιακή και επαγγελματική εκπαίδευση.

Παρόμοιοι θεσμοί είναι αυτοί που επιβάλλουν την προστασία μεγάλης γκάμας επαγγελμάτων (βλ. τον τεράστιο κατάλογο επαγγελμάτων που επιχειρήθηκε, εις μάτην, να ανοίξουν μέσω των 3 Μνημονίων). Το εργασιακό καθεστώς στο ελληνικό δημόσιο δεν έχει παγκόσμιο προηγούμενο στη δημιουργία απίθανων δικαιωμάτων και εξάλειψη οποιασδήποτε υποχρέωσης ή ευθύνης του εργαζόμενου. Το σύστημα συντάξεων προσέφερε (μέχρι την κατάρρευσή του) συντάξεις που ήταν μεγαλύτερες από τους μισθούς και κατοχύρωνε  τις πρόωρες συντάξεις από την ηλικία των 50 ετών. Το σύστημα δημόσιων προμηθειών αφαιρεί εξ ορισμού όλα τα ρίσκα από τους αναδόχους και τα εναποθέτει στον κρατικό προϋπολογισμό (με την γνωστή φάμπρικα της «αναθεώρησης»). Ακόμα και οι ιδιώτες επιχειρηματίες επιδιώκουν να έχουν πελατειακή σχέση κυρίως με το δημόσιο.

Μόνο οι ιδιωτικές εξαγωγικές επιχειρήσεις αποτελούν κλασσική περίπτωση οικονομικών μονάδων που αναλαμβάνουν ρίσκα, καινοτομούν, και ανταγωνίζονται ευθέως στις διεθνείς αγορές.

Διεθνείς οργανισμοί έχουν ασχοληθεί με την συγκριτική ανάλυση της κουλτούρας των αναπτυγμένων κοινωνιών σχετικά με την στάση τους απέναντι στην διαχείριση των κινδύνων και της οικονομικής αβεβαιότητας.  Έχει διαπιστωθεί ότι οι κοινωνίες με τον μεγαλύτερο βαθμό «αποφυγής της οικονομικής αβεβαιότητας» είναι λιγότερο ανταγωνιστικές, υστερούν σε θέματα καινοτομίας, και αναπτύσσουν δυσκίνητους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς. Τα αντίθετα κοινωνικά χαρακτηριστικά έχουν οι κοινωνίες που έχουν μικρότερη αποστροφή στους οικονομικούς κινδύνους.

Ο πιο έγκυρος οργανισμός μελέτης της κοινωνικής συμπεριφοράς ως προς την οικονομική αβεβαιότητα ιδρύθηκε από τον Geert Hofstede, υψηλόβαθμο στέλεχος της ΙΒΜ, ο οποίος διενήργησε τις πρώτες διεθνείς συγκριτικές έρευνες στη δεκαετία του 1960-70 και σήμερα αποτελούν την βάση της μεθοδολογίας διαπολιτισμικής ψυχολογίας σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου.

Στις έρευνες αυτές, η Ελλάδα ήταν πρώτη στη δεκαετία του 1970 και παραμένει πρώτη μέχρι σήμερα σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο όσον αφορά την αποφυγή της οικονομικής αβεβαιότητας (δείκτης The Hofstede Centre Culture Compass). Το γεγονός αυτό ερμηνεύει γιατί η χώρα είναι ουραγός στην καινοτομία και στον αριθμό αδειών για πατέντες (δείκτης European Commission Innovation Union Scoreboard). Για τους ίδιους λόγους, η χώρα έχει ένα βαρύ γραφειοκρατικό σύστημα που εξουδετερώνει τους οικονομικούς κινδύνους για τις  ευρύτατες και πολυάριθμες ομάδες που καλύπτονται από το σύστημα αυτό (δείκτης World Bank Ease of Doing Business Ranking).

Τα διδάγματα για την Ελλάδα είναι ευκρινή. Το πρώτο είναι ότι το ισοζύγιο κινδύνων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που επιλέξαμε, κυρίως στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, δημιούργησε μια εκτεταμένη κουλτούρα ραντιέρηδων, όπου ένα συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό του πληθυσμού εγκατέλειψε την προσπάθεια επιβίωσης και ανάπτυξης με ίδια μέσα (και αναλαμβάνοντας τους αναλογούντες οικονομικούς κινδύνους) και εναπόθεσε την ευημερία του στη στήριξη του κρατικού προϋπολογισμού. Η μεταβίβαση τέτοιου πρωτοφανούς όγκου οικονομικών κινδύνων στον κρατικό προϋπολογισμό, τόσο από τους πολίτες όσο και από τις επιχειρήσεις, οδήγησε σε τεράστια δημοσιονομικά ελλείματα και σε ακόμα μεγαλύτερο εξωτερικό δανεισμό, με αποτέλεσμα την ουσιαστική πτώχευση της χώρας στην προηγούμενη δεκαετία.

Το δεύτερο δίδαγμα από τα παραπάνω είναι ότι η χώρα πρέπει να υλοποιήσει έναν εκτεταμένο αναδασμό οικονομικών κινδύνων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, με την πραγματοποίηση των μεγάλων μεταρρυθμίσεων που εκκρεμούν τα τελευταία τριάντα χρόνια στο σύστημα των συντάξεων, της υγείας, των κρατικών προμηθειών, των δημόσιων έργων, κλπ. Η προσαρμογή του πληθυσμού στα νέα δεδομένα έχει ήδη αρχίσει. Μελέτη της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ δείχνει ότι το ποσοστό των νέων που επιθυμεί να απασχοληθεί στο δημόσιο έχει μειωθεί από 38% το 2009 σε 20% το 2020.

Το μεγαλύτερο δίδαγμα, όμως, είναι ότι για να αλλάξει η κουλτούρα διαχείρισης κινδύνων στη χώρα και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για σταθερή και βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να σχεδιαστεί από την αρχή ένα νέο σύστημα εκπαίδευσης, το οποίο θα διδάσκει στα παιδιά ότι δεν υπάρχει τρόπος στις ανθρώπινες κοινωνίες να αποστειρωθούν οι οικονομικοί κίνδυνοι και ότι όσες κοινωνίες το επιχείρησαν περιέπεσαν σε κατάσταση μόνιμου τέλματος.

Επομένως, τα σχολεία πρέπει να διδάσκουν την επιχειρηματικότητα και την ανάληψη κινδύνων, στη θεωρία και στην πράξη, με την υιοθέτηση και εφαρμογή των καλύτερων σχετικών διεθνών πρακτικών.  Εάν καταφέρουμε κάτι τέτοιο, αυτή θα είναι η μεγαλύτερη κληρονομία που θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές.

Μιλτιάδης Νεκτάριος,

Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς

πηγή https://www.metarithmisi.gr/

<p>The post Κρατισμός και διαχείριση κινδύνων στην Ελλάδα first appeared on Allgood.gr.</p>