Το 2024 αναμένεται να είναι μία μεταβατική χρονιά για την οικονομία της Ευρωζώνης, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί σημαντικά και τις μειώσεις επιτοκίων να αποτελούν μία ορατή προοπτική μετά από μία διετία συνεχόμενων αυξήσεων τους σε υψηλά επίπεδα πολλών δεκαετιών.

Η μείωση του πληθωρισμού και των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα στηρίξει τα εισοδήματα και την κατανάλωση, με την ανεργία να προβλέπεται να παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, αλλά αυτό θα γίνει σταδιακά και μάλλον από το δεύτερο εξάμηνο του νέου έτους. Επομένως, συνολικά για το 2024 οι προσδοκίες είναι περιορισμένες, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προβλέπει τον Δεκέμβριο ελαφρά μόνο υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης στην Ευρωζώνη σε σχέση με το 2023 (0,8% έναντι 0,6%). Σύμφωνα με την πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που έγινε τον Νοέμβριο, η ανάπτυξη θα φθάσει το 1,2% το επόμενο έτος. Η υποτονική οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη αναμένεται να αποτελέσει περιοριστικό παράγοντας για τις ελληνικές εξαγωγές, αλλά συνολικά η ελληνική οικονομία αναμένεται να υπεραποδώσει το 2024, όπως και το 2023. Η Κομισιόν προβλέπει ότι το ΑΕΠ της θα αυξηθεί 2,3%, ενώ με τον κρατικό προϋπολογισμό ο πήχης μπαίνει ακόμη πιο ψηλά, στο 2,9%.

Για τη χρονιά που φεύγει, η αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ εκτιμάται στο 2,4% από την Κομισιόν, χάρη κυρίως στις επενδύσεις και τα έσοδα – ρεκόρ από τον τουρισμό, με τις πρώτες να αναμένεται να καθοδηγήσουν και φέτος την ανάπτυξη.

Για τον πληθωρισμό, με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή της Eurostat, ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει ότι θα μειωθεί από 4,1% σε μέσα επίπεδα φέτος στο 2,6% το 2024, περίπου όσο προβλέπει η ΕΚΤ για το σύνολο της Ευρωζώνης (2,7%).

Καθοριστικός παράγοντας για τη μείωση του πληθωρισμού θα είναι η αποκλιμάκωση των τιμών των τροφίμων, οι οποίες συνεχίζουν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς φέτος (ο ετήσιος ρυθμός αύξησης τον Νοέμβριο ήταν 6,8% για το σύνολο της Ευρωζώνης και 8,8% για την Ελλάδα). Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ευρωζώνη θα μειωθεί δραστικά στο 2,6% το τελευταίο τρίμηνο του 2024, λόγω της μείωσης των διεθνών τιμών και του ενεργειακού κόστους.

Οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες μειώθηκαν φέτος σημαντικά από τα επίπεδα που είχαν εκτοξευθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του πληθωρισμού, αναμένεται να σταθεροποιηθούν. Επομένως, δεν αναμένεται να συμβάλλουν περαιτέρω στη μείωση του πληθωρισμού το 2024.

Η αβεβαιότητα για τις τιμές ενέργειας παραμένει, πάντως, υψηλή, δεδομένου ότι ο συνεχιζόμενος πόλεμος του Ισραήλ κατά της Χαμάς έχει προκαλέσει μία γενικότερη ένταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, με αποκορύφωμα τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι στηρίζονται από το Ιράν, κατά πλοίων που διασχίζουν την Ερυθρά Θάλασσα.

Οι επιθέσεις αυτές οδήγησαν πολλές μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο στην Ευρώπη να ακολουθούν μία άλλη διαδρομή για τα πλοία τους, μέσω της Νότιας Αφρικής, η οποία διαρκεί πολλές ημέρες περισσότερο και βέβαια με πολύ μεγαλύτερο κόστος. Η ένταση οδήγησε σε αύξηση της τιμής του πετρελαίου μπρεντ τις τελευταίες εβδομάδες.

Η διεθνής ναυτική δύναμη, η οποία συγκροτήθηκε με τη συμμετοχή πολλών χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, για να διασφαλίσει την απρόσκοπτη πορεία των πλοίων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, έχει αναλάβει δράση στην περιοχή και μένει να φανεί αν οι ναυτιλιακές θα αποφασίσουν να χρησιμοποιούν ξανά τη διαδρομή αυτή.

Mε πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τη δημιουργία Εθνικού Επενδυτικού Ταμείου και τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία των επιχειρήσεων του Δημοσίου που λειτουργούν υπό την ομπρέλα του Υπερταμείου ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας την Τρίτη στο Growth fund Summit» που διοργανώνει το Υπερταμείο στην Αθήνα. Όπως τόνισε, από εδώ και πέρα το Υπερταμείο αλλάζει, αποκτώντας μια έντονη αναπτυξιακή διάσταση.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι δύο αυτές αλλαγές επιτεύχθηκαν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που έγιναν με τον ESM για τη μεταφορά της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ από το Υπερταμείο στο Δημόσιο – η σχετική νομοθετική ρύθμιση έχει ήδη ψηφιστεί.

Το Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο θα λειτουργεί στο πλαίσιο του Υπερταμείου και θα είναι ένα επενδυτικό εργαλείο, αντίστοιχο με αυτά που λειτουργούν στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, που θα κινητροδοτεί αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα σε κλάδους αιχμής, νέες τεχνολογίες και «πράσινες» επενδύσεις.

Τα πρώτα κεφάλαια του Επενδυτικού Ταμείου θα προέλθουν από το Δημόσιο με την εξής διαδικασία: θα γίνει αποτίμηση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ από ανεξάρτητο εκτιμητή και στη συνέχεια κεφάλαια που αντιστοιχούν στο 50% της αξίας τους θα διοχετευθούν στο Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο, ενώ το υπόλοιπο 50% θα διατεθεί για τη μείωση του Δημοσίου χρέους.

«Το Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο θα έχει σύγχρονο μάνατζμεντ και θα λειτουργεί με βάση τις καλύτερες ευρωπαϊκές πρακτικές. Αξιοποιούμε τη λειτουργία του Υπερταμείου και το στρέφουμε σε κατεύθυνση ολοένα και περισσότερο αναπτυξιακή για την ελληνική οικονομία», σημείωσε ο κ. Χατζηδάκης.

Νέο θεσμικό πλαίσιο

Η δεύτερη πρωτοβουλία αφορά στην ψήφιση, ως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2024, νέου θεσμικού πλαισίου που θα προωθεί περαιτέρω τον εκσυγχρονισμό των δημοσίων επιχειρήσεων που λειτουργούν υπό την ομπρέλα του Υπερταμείου. «Θέλουμε μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία και εμπορική δυναμική. Δεν θέλουμε τις δυσκαμψίες που υπάρχουν σήμερα σε επιχειρήσεις που σχετίζονται με το Δημόσιο. Έχουμε θετικά και αρνητικά παραδείγματα, εμπνέομαι πιο πολύ από τις επιχειρήσεις που έχουν περιορίσει τα ελλείμματά τους και έδωσαν περισσότερες ευκαιρίες στους εργαζόμενους», τόνισε ο υπουργός.

Ήδη, όπως υπογράμμισε, έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα με τον νόμο 4972/2022 περί Εταιρικής Διακυβέρνησης Ανωνύμων Εταιρειών του Δημοσίου, με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν μια σειρά από χρόνια ζητήματα, και δημιουργήθηκε το πλαίσιο για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων.

«Δεν είναι σύνθημα ότι το Υπερταμείο αλλάζει. Γίνεται ένας φορέας όπως θα τον ήθελε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, που θα συμβάλει ολοένα και περισσότερο στην ανάπτυξη της οικονομίας ώστε να προχωρήσει η πατρίδα μας μπροστά. Είδαμε τις δυσλειτουργίες και τα προβλήματα. Προχωρούμε στην αντιμετώπισή τους και τη δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε το Υπερταμείο να λειτουργήσει προς όφελος της ανάπτυξης, των θυγατρικών του επιχειρήσεων, των εργαζομένων σε αυτές και της προοπτικής γενικότερα της ελληνικής οικονομίας», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Ένα βήμα πριν την οριστική επιστροφή στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη βρίσκεται η ελληνικής οικονομίας, η οποία την Παρασκευή (01.12.2023) το βράδυ έκανε ακόμη αποφασιστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, μετά την απόκτηση της επενδυτικής αξιολόγησης από έναν ακόμη οίκο όπως αυτός της Fitch. Έτσι πλέον απομένει μόνο η Moody’s που διατηρεί με χαμηλή βαθμολογία τα ελληνικά ομόλογα, κάτι που εκτιμάται ότι αυτό θα πάψει να ισχύει από την προσεχή αξιολόγηση του οίκου.

Δεδομένων των κανόνων που υπάρχουν μετά και την αναβάθμιση της Fitch, έστω και χωρίς την Moody’s στο τυπικό του πράγματος η ελληνική οικονομία κατέχει την επενδυτική βαθμίδα και έτσι ένας σημαντικός αριθμός κεφαλαίων μπορούν να έρθουν στην χώρα, κάτι που μέχρι πρόσφατα εμποδιζόταν, εξαιτίας αυτής της έλλειψης.

Το χαμηλότερο κόστος δανεισμού της Ελλάδος και η ένταξη της χώρας στα επενδυτικά «πορτοφόλια» διεθνών θεσμικών, θα έχει άμεση επίδραση στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά, η οποία θα αναβαθμιστεί από αναδυόμενη σε αναπτυγμένη. Μπαίνοντας στην ομάδα των «ώριμων» αγορών, η Ελλάδα θα προσελκύσει ισχυρότερους επενδυτές, ξένους και εγχώριους, ενώ το χαμηλότερο κόστος χρήματος που θα διαχυθεί από τη μείωση των spreads των ομολόγων σε όλο το φάσμα της οικονομίας, θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να υλοποιήσουν περισσότερα επενδυτικά projects.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το ελληνικό χρηματιστήριο θα είναι το πρώτο που θα νιώσει αυτή την αλλαγή, προς το καλύτερο βέβαια, αφού θα εισρεύσουν διεθνή κεφάλαια. Λόγω του ότι μάλιστα το ΧΑ δεν διαθέτει σημαντικό βάθος μπορεί έρθει μία σημαντική μεταβολή σε σχετικά σύντομα χρονικό διάστημα.

Μάλιστα αν βοηθηθεί και από την διεθνή τάση, η οποία έχει να καταγράψει σε επίπεδο ανόδου των μετοχών, έναν εξαιρετικό Νοέμβριο, τότε αναμφίβολα ίσως δούμε τον τελευταίο μήνα του έτους να καταγράφει το ΧΑ, σημαντικά κέρδη, ειδικά σε κάποιες συγκεκριμένες κατηγορίες μετοχών που σχετίζονται άμεσα με την αναβάθμιση, όπως για παράδειγμα οι τράπεζες.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα το τελευταίο 4μηνο έχει λάβει τρεις αναβαθμίσεις από διεθνείς οίκους Fitch, S & P και DBRS, κάτι που βάζει ξανά στην Ελλάδα, μετά από 13 χρόνια στον «χάρτη» των «Premium» επενδυτών διεθνώς, διαμορφώνοντας πολύ ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού για το Ελληνικό Δημόσιο, τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία και κυρίως τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Και μπορεί τα οφέλη για το μέσο νοικοκυριό να μην είναι άμεσα ορατό, αλλά πολύ σύντομα κυρίως έμμεσα θα φανεί αυτό το όφελος, τόσο για το απλό νοικοκυριό όσο και την μικρομεσαία επιχείρηση που θα δουν, σε μια εποχή υψηλών επιτοκίων, το κόστος δανεισμού τους να μειώνεται.

Παράλληλα, η έλευση νέων, ισχυρότερων και μακροπρόθεσμων επενδυτών που θα επενδύσουν στη χώρα μας, θα ανοίξει περισσότερες θέσεις εργασίας, και καλύτερα αμειβόμενες, κάτι που άλλωστε αποτελεί και βασική στρατηγική επιδίωξη της κυβέρνησης.

Σύμφωνα με αναλύσεις που έχουν δει κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας, η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει πάνω από δεκαπλάσια επενδυτικά κεφάλαια σε σχέση με αυτά που επένδυαν μέχρι σήμερα στη χώρα, τα οποία θα κατευθυνθούν στην αγορά των ελληνικών ομολόγων, των μετοχών, των ακινήτων και των λοιπών ελληνικών περιουσιακών στοιχείων (assets).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κατά 2,4% φέτος και 2% το 2024 αναμένει να αναπτυχθεί η ελληνική οικονομία ο ΟΟΣΑ, σύμφωνα με την εξαμηνιαία έκθεσή του (Economic Outlook) του, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα.

Όσον αφορά το 2025 ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας φτάσει στο 2,4%.Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να μειωθεί. Και εξαιτίας του υψηλού κόστους διαβίωσης και των ζημιών από τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές, αλλά να ενισχυθεί σταδιακά στο βαθμό που θα μειώνεται ο πληθωρισμός και καθώς η συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης θα στηρίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Αναλυτικά, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί 1,4% εφέτος και 1,6% το 2025 από 3,1% το 2023.

Σαν παράγοντες στήριξης των επενδύσεων και των εξαγωγών αναφέρονται η βελτίωση στο επιχειρηματικό περιβάλλον και η αύξηση των εκταμιεύσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ. Οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν 5,2% το 2024 και 6,2% το 2025 μετά από αύξηση 6,4% εφέτος και οι εξαγωγές (αγαθών και υπηρεσιών) κατά 0,9% και 3,3%, αντίστοιχα, μετά από αύξηση 3,1% εφέτος.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, «η διευθέτηση των σημερινών καθυστερήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα ενισχύσει τις επενδύσεις, οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν από 1% του ΑΕΠ εφέτος στο 2% το 2025».

«Τα επιτεύγματα όσον αφορά στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη μείωση του χρέους έχουν αποτυπωθεί στο αξιόχρεο της Ελλάδα, το οποίο επανήλθε στην επενδυτική βαθμίδα τον Σεπτέμβριο του 2023», τονίζει ο ΟΟΣΑ.

Σε σχέση με το μέτωπο του πληθωρισμού, ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η μείωσή του θα είναι αργή λόγω μισθολογικών πιέσεων, καθώς σημειώνονται ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό.

Συγκεκριμένα, με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή της Eurostat, ο πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει από 4,3% σε μέσα επίπεδα εφέτος στο 2,8% το 2024 και περαιτέρω στο 2,4% το 2025.

Ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί από 5,7% φέτος στο 3,2% το 2024 και το 2,5% το 2025. Οι μισθοί αυξήθηκαν 4,3% σε ετήσια βάση στο β’ τρίμηνο φέτος. «Ένας πιο επίμονος πληθωρισμός ή νέες διαταραχές στις ενέργεια και την προσφορά, αποτελούν βασικούς κινδύνους και θα μπορούσαν να μειώσουν την κατανάλωση και την αύξηση των επενδύσεων», σημειώνει η έκθεση.

Η Ελλάδα προβλέπεται πως θα επιτύχει αυξανόμενα πρωτογενή πλεονάσματα, σημειώνει η έκθεση, από 1,1% του ΑΕΠ το 2023 στο 2,1% το 2025, κάτι που θα συμβάλει στην ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους από 163% του ΑΕΠ εφέτος στο 152% το 2025. Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι το επίπεδο του χρέους παραμένει υψηλό παρά τις καλοδεχούμενες μειώσεις που έγιναν. Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων τουλάχιστον 1,5% του ΑΕΠ πιο μακροπρόθεσμα και η στήριξη ισχυρής ανάπτυξης είναι σημαντικά για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, σημειώνει.

Η αύξηση των φορολογικών εσόδων και η σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για την ενέργεια και τα τρόφιμα, οι οποίες ανέρχονται σε 1% του ΑΕΠ το 2023, δημιουργεί κάποιο δημοσιονομικό χώρο για νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό. «Μέτρα ύψους 0,7% του ΑΕΠ το 2023 και 1,1% το 2024 αυξάνουν τα εισοδήματα των συνταξιούχων, των δημοσίων υπαλλήλων και των ομάδων με χαμηλό εισόδημα, αν και οι παλαιότερες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις αναμένεται να συγκρατήσουν τις δημόσιες δαπάνες», σημειώνεται. Οι δημόσιες δαπάνες για αποζημιώσεις από τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες εκτιμώνται στο 0,3% του ΑΕΠ εφέτος.

Η αύξηση της απασχόλησης γυναικών και νέων παραμένει πολύ σημαντική για την επίτευξη περαιτέρω βελτιώσεων στο δυνητικό προϊόν, τονίζει ο ΟΟΣΑ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ