Όλοι έχουμε ζήσει αυτήν την αμήχανη στιγμή που πρέπει να προσποιηθούμε ότι μας αρέσει ένα δώρο την ώρα που το ξετυλίγουμε… Αλλά η αλήθεια είναι ότι τα δώρα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.

Και καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, το άγχος και η πίεση της εύρεσης δώρων για τα αγαπημένα μας πρόσωπα κορυφώνεται.

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να ψάξετε πολύ ακόμη – οι επιστήμονες ξέρουν ποιο είναι το τέλειο δώρο!

Μια ματιά στην ψυχολογία των οικονομικών επιλογών μπορεί να σας βοηθήσει να κάνετε την καλύτερη επιλογή:

«Ηθικός φόρος» ή «πόνος πληρωμής»

Εκτός από την οικονομική απώλεια χρημάτων, κάθε αγορά αγαθών ή υπηρεσιών συνοδεύεται και από άλλα κόστη…

Οι άνθρωποι βιώνουν συναισθηματικό πόνο  – συχνά με τη μορφή ενοχής – όταν ξοδεύουν χρήματα. Αυτό ονομάζεται «ηθικός φόρος» ή «πόνος της πληρωμής».

Ο «ηθικός φόρος» λειτουργεί ως ένα  εργαλείο αυτορρύθμισης που μας βοηθά να παραμείνουμε εντός του προϋπολογισμού μας. Τα αποτελέσματα του ηθικού φόρου μπορούν να μετρηθούν ακόμη και σε νευρολογικό επίπεδο.

Μέσα από εγκεφαλογραφήματα με τη χρήση τεχνολογίας fMRI φαίνεται ότι, όταν οι άνθρωποι βλέπουν τις τιμές των αντικειμένων που σκοπεύουν να αγοράσουν, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου τους που σχετίζονται με τον σωματικό πόνο.

Η ένταση του πόνου που βιώνεται εξαρτάται από τις ειδικές συνθήκες της αγοράς, όπως η μέθοδος πληρωμής.

Οικονομικά πειράματα έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν μια πληρωμή με κάρτα σε αντίθεση με τα μετρητά, καθώς με την πιστωτική η σύνδεση μεταξύ πληρωμής και αγοράς είναι λιγότερο εμφανής και η οικονομική απώλεια λιγότερο άμεση, γεγονός που μειώνει το αίσθημα της ενοχής.

Ο καλύτερος τρόπος να αντισταθμιστεί ο «ηθικός φόρος» είναι τα δώρα

Φυσικά, ο καλύτερος τρόπος για να αντισταθμίσετε τον «ηθικό φόρο» είναι να λάβετε ένα δώρο – ένα αντικείμενο για το οποίο δεν χρειάστηκε να πληρώσετε καθόλου.

Κατά συνέπεια, τα καλύτερα δώρα είναι αντικείμενα που συνήθως προκαλούν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ηθικού φόρου.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αγαθά πολυτελείας ή απολαύσεις που επιθυμούμε να αποκτήσουμε, αλλά δεν είμαστε διατεθειμένοι να ξοδέψουμε τα χρήματα για να τα αγοράσουμε από μόνοι μας.

Κι αυτό δεν έχει να κάνει τόσο με το ποσό των χρημάτων που δαπανήθηκαν όσο με τα συναισθήματα που προκαλεί το δώρο ή, μάλλον, τις ενοχές που γλυτώνουμε.

Για παράδειγμα:

Εδώ και εβδομάδες, η Μαρία έχει βάλει στο μάτι ένα ζευγάρι επώνυμες μπότες. Φαίνονται απίστευτα κομψές και ταιριάζουν υπέροχα με το νέο της χειμερινό παλτό. Έχει αρκετά χρήματα για να πληρώσει τις μπότες, αλλά δεν πιστεύει ότι η αγορά είναι απόλυτα δικαιολογημένη. Εξάλλου, έχει ήδη άλλα τρία ζευγάρια χειμωνιάτικων υποδημάτων.

Παρ’ όλα αυτά, η Μαρία φροντίζει να αναφέρει πόσο ωραίες ήταν οι μπότες στο σύζυγό της Γιάννη και, το πρωί των Χριστουγέννων, είναι πανευτυχής όταν ξετυλίγει ένα μεγάλο κουτί που περιέχει τις πολυπόθητες μπότες. Είναι ενθουσιασμένη με το δώρο, παρόλο που ο Γιάννης το αγόρασε από τον κοινό τους τραπεζικό λογαριασμό.

Βλέποντας το θέμα από οικονομική άποψη, η χαρά της Μαρίας δεν βγάζει κανένα νόημα.

Εφόσον μοιράζονται τον ίδιο τραπεζικό λογαριασμό, δεν έχει σημασία ποιος αγόρασε τις μπότες. Η οικονομική ζημία είναι η ίδια και με τους δύο τρόπους. Πώς μπορεί, λοιπόν, η Μαρία να χαίρεται με τον Γιάννη που κάνει μια αγορά που προηγουμένως θεωρούσε περιττή;

Όλα καταλήγουν στον «ηθικό φόρο». Κάνοντας την πληρωμή για λογαριασμό της Μαρίας, Ο Γιάννης μειώνει τον «πόνο» της γυναίκας του για την πληρωμή. Η Μαρία μπορεί να απολαύσει τις μπότες της χωρίς ενοχές.

Η ψυχολογία των οικονομικών επιλογών υποδηλώνει ότι τα καλύτερα δώρα είναι όλα εκείνα τα πράγματα που επιθυμούμε, αλλά αρνούμαστε να αγοράσουμε για να μην αισθανθούμε ενοχές.

Αν είστε 20 και single, οι επιστήμονες έχουν καλά νέα. Σύμφωνα με μελέτη από το Ολλανδικό Διεπιστημονικό Δημογραφικό Ινστιτούτο, τα άτομα που είναι single σε νεαρή ηλικία μπορεί να είναι πιο ανθεκτικά στην ερωτική απογοήτευση σε μελλοντικά στάδια της ζωής τους σε σύγκριση με εκείνα που συνάπτουν σχέση σχεδόν αμέσως μόλις ενηλικιωθούν.

Επιπλέον, είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν γενικότερα πιο ρεαλιστικές προσδοκίες από τις ερωτικές τους σχέσεις και να αισθάνονται μεγαλύτερη ικανοποίηση από την καθημερινή τους ζωή μετά το χωρισμό.

Η μελέτη

Στη νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Journal of Marriage and Family», οι επιστήμονες αξιολόγησαν δεδομένα για περίπου 1.000 άτομα σε βάθος 36 ετών.

Από το σύνολο των συμμετεχόντων, οι 190 ήταν γυναίκες και οι 151 άνδρες που δεν είχαν συνάψει δεσμό αμέσως μόλις ολοκλήρωσαν το σχολείο και οι υπόλοιποι (400 γυναίκες και 262 άνδρες) ήταν άτομα που συνδέθηκαν πολύ σύντομα ύστερα από την ενηλικίωσή τους με έναν σύντροφο.

Οι επιστήμονες εξέτασαν την ικανοποίηση των ατόμων από τη ζωή τους σε τρεις συγκεκριμένες περιόδους: κατά την αρχική τους συνύπαρξη με έναν σύντροφο, κατά τη διάρκεια του χωρισμού τους αλλά και ένα μεγάλο χρονικό διάστημα μετά από αυτόν.

Τα αποτελέσματα

Οι γυναίκες που είχαν συνάψει σχέση σε τόσο νεαρή ηλικία παρουσίασαν μειωμένη ικανοποίηση από τη ζωή τους στη φάση της λήξης της, μια απογοήτευση που τις ακολούθησε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα της τάξεως των 3 περίπου ετών.

Για τις γυναίκες που ήταν μετά το σχολείο single, υπήρξε επίσης πτώση στην ικανοποίηση τους από τη ζωή μετά τον πρώτο τους μεγάλο χωρισμό, με τη διαφορά ότι μέσα στα επόμενα 2 χρόνια είχαν επανέλθει πλήρως.

Για τους άνδρες, τα αποτελέσματα ήταν κάπως διαφορετικά.

Οι άνδρες που είχαν δεσμό στα 20, ένιωσαν καλύτερα μετά το χωρισμό τους μέσα σε ένα χρόνο ενώ εκείνοι που ήταν ελεύθεροι σε αυτήν την ηλικία, μετά βίας επηρεάστηκαν, παραμένοντας ικανοποιημένοι από τη ζωή τους αμέσως μετά τον πρώτο τους χωρισμό.

Πώς εξηγούν οι επιστήμονες αυτές τις διαφορές

Οι επιστήμονες εξηγούν πως οι άνθρωποι όταν είναι μόνοι σε αυτές τις ηλικίες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν καλύτερες δεξιότητες διαχείρισης του πόνου που η διακοπή μιας σχέσης μπορεί να προκαλέσει.

Συχνά, οι νεαροί ενήλικες που ξεκινούν ένα δεσμό πιστεύουν ότι αυτή τους η σχέση θα διαρκέσει για πάντα. Αντίθετα, όσοι δεν έχουν σύντροφο είναι λιγότερο πιθανό να κάνουν τέτοιες υποθέσεις.

Οι νεαροί singles τείνουν να έχουν πιο ρεαλιστικές προσδοκίες από την ερωτική τους ζωή. Επομένως, είναι φυσικό να πληγωθούν λιγότερο όταν μια σχέση τελειώσει.

Φαίνεται, πως το να είναι κανείς single, αν και συνήθως θεωρείται κάτι όχι και τόσο ευχάριστο μιας και ταυτίζεται με τη μοναξιά, στην πραγματικότητα μπορεί να είναι κάτι επωφελές, τουλάχιστον όσον αφορά μικρές ηλικίες.

Αυτή η περίοδος «μοναξιάς» μπορεί να είναι σημαντική για να εστιάσει κανείς στον εαυτό του και να γίνει πιο ανεξάρτητος.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να λήξετε μια ευτυχισμένη και υγιή σχέση εάν είστε 20.

Αντί να χωρίσετε, θα μπορούσατε να αναλάβετε τις καθημερινές ευθύνες που σας αναλογούν, όπως είναι για παράδειγμα οι οικιακές εργασίες, μην περιμένοντας από το σύντροφό σας να σας τα έχει έτοιμα…

Επιπλέον, φροντίστε να έχετε επαρκή κοινό αλλά και προσωπικό χρόνο ώστε να υπάρχει ισορροπία, προτρέπουν οι ερευνητές.

Η Ισλανδία έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και περισσότεροι από  κάτοικοι έχουν κληθεί να εκκενώσουν τη μικρή, παράκτια πόλη Γκρίνταβικ, καθώς οι αρχές της χώρας αναμένουν την έκρηξη του ηφαιστείου Fagradalsfjall στη νοτιοδυτική χερσόνησο. Η δραστηριότητα του ηφαιστείου προκάλεσε πολύ έντονη σεισμική δραστηριότητα με αποτέλεσμα να δούμε σοκαριστικές εικόνες με το οδόστρωμα να ανοίγει. Το Ισλανδικό Μετεωρολογικό Γραφείο δήλωσε ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος έκρηξης στη χερσόνησο Reykjanes.

Όλοι έφεραν στην μνήμη τους τα όσα συνέβησαν με την έκρηξη του ηφαιστείου Eyjafjallajokull στην Ισλανδία η οποία έστειλε στον ουρανό τεράστιες ποσότητες τέφρας και ηφαιστειακών υλικών δημιουργώντας ένα πυκνό πέπλο που υποχρέωσε ανάμεσα στα άλλα την αεροπορική βιομηχανία να καθηλώσει σε μεγάλο ποσοστό τις πτήσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο προκαλώντας όπως είναι ευνόητο ένα πραγματικό αεροπορικό χάος.

Όμως οι ειδικοί με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα δεδομένα δηλώνουν καθησυχαστικοί ότι δεν θα ζήσουμε σκηνικό παρόμοιο με αυτό του 2010. «Το τεράστιο σύννεφο τέφρας όπως αυτό που είδαμε πριν από 13 χρόνια είναι απίθανο να ξανασυμβεί αυτή τη στιγμή. Μια πιθανή μελλοντική έκρηξη που θα προκύψει από την τρέχουσα αναταραχή δεν θα οδηγήσει σε αναστάτωση όπως αυτή της έκρηξης Eyjafjallajökull το 2010. Οι εκρήξεις στη χερσόνησο του Reykjanes κυριαρχούνται από παραγωγή λάβας με μικρή μόνο παραγωγή τέφρας, ενώ στην έκρηξη Eyjafjallajökull το 2010 κυριαρχούσε η παραγωγή τέφρας. Έτσι είναι εξαιρετικά απίθανο μια έκρηξη που θα προκύψει από την τρέχουσα αναταραχή να προκαλέσει διακοπή στα υπερατλαντικά αεροπορικά ταξίδια» λέει ο Δρ. Ντέιβ Μακ Γκάρβι, ηφαιστειολόγος στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ τη Βρετανία.

Όλοι αναμένουν με έντονο ενδιαφέρον και φυσικά αγωνία αν και τι είδους έκρηξη θα υπάρξει την στιγμή μάλιστα που όπως φαίνεται έχουν ξυπνήσει και άλλα ηφαίστεια στην Ευρώπη όπως η Αίτνα τις τελευταίες μέρες.

Naftemporiki.gr