Με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία -με κύριο στόχο να ευαισθητοποιήσει και να αναδείξει τη σημασία της πρόληψης, της φροντίδας και της βελτίωσης της υγείας των γυναικών- καταγράφει κρίσιμα θέματα υγείας που αφορούν συνολικά την Καρδιαγγειακή Υγεία της Γυναίκας από την παιδική της ηλικία έως την εμμηνόπαυση».

Η αντίληψη ότι οι γυναίκες αποτελούν έναν πληθυσμό χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου, έχει αναθεωρηθεί, καθώς η καρδιαγγειακή νόσος στις γυναίκες έχει υψηλότερη θνητότητα απ’ ό,τι στους άνδρες, ενώ περίπου το 50% των γυναικών στην αναπαραγωγική ηλικία, έχουν ήδη κακή καρδιαγγειακή υγεία.

Ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας κ. Γιώργος Κοχιαδάκης αναφέρει: «Oι καρδιαγγειακές νόσοι στις γυναίκες υποδιαγιγνώσκονται και υποθεραπεύονται τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως. Σε ένα σημαντικό ποσοστό, τόσο οι ίδιες οι γυναίκες όσο και οι ιατροί, υποεκτιμούν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στις γυναίκες.

Παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου στη γυναίκα

Μοναδικοί παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου για τις γυναίκες σε νεαρή ηλικία -όπως ιδιαίτερες συνθήκες κατά την κύηση (αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, ανεπιθύμητη έκβαση), ορμονικοί παράγοντες (λήψης αντισυλληπτικών φαρμάκων, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, πρόωρη εμμηνόπαυση), καρδιοτοξική χημειοθεραπευτική αγωγή ή ακτινοθεραπεία και ανοσολογικά νοσήματα (πιο συχνά στις γυναίκες-ερυθηματώδης λύκος, ρευματοειδής αρθρίτις)- αυξάνουν τον μελλοντικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και χρήζουν ιδιαίτερης φροντίδας και αντιμετώπισης στις νέες γυναίκες.

Τροποποίηση του τρόπου ζωής με διακοπή καπνίσματος, συστηματική άσκηση, αποφυγή καθιστικής ζωής, διατήρηση του ιδανικού βάρους του σώματος, υγιεινός τρόπος διατροφής, μέτρια πρόσληψη αλκοόλ και άλατος, είναι απαραίτητα για την πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών συμβαμάτων από την νεαρή ηλικία γυναικών.

Κύρια συμπτώματα του εμφράγματος στην γυναίκα

Τα συχνότερα συμπτώματα του εμφράγματος δεν διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αυτά είναι έντονος πόνος ή δυσφορία στο στήθος αλλά συχνά περιγράφονται και ως σφίξιμο, κάψιμο ή πίεση βαθιά πίσω από το στέρνο.

Συχνά ο πόνος αυτός επεκτείνεται στον λαιμό, την κάτω γνάθο, τους ώμους, τους βραχίονες και τους αγκώνες όπου αποτελεί μια πολύ χαρακτηριστική αντανάκλαση. Κάποιες φορές ο πόνος επεκτείνεται ή και εντοπίζεται στην περιοχή του στομάχου και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην ξεγελαστούμε θεωρώντας τον πόνο αυτό έλκος ή γαστρίτιδα. Ο πόνος του εμφράγματος συνήθως συνδυάζεται με αίσθημα αδυναμίας, ωχρότητα, ναυτία και έντονη εφίδρωση.

Στις γυναίκες ιδιαίτερα, το έμφραγμα εμφανίζεται κάποιες φορές με διαφορετικά από τα παραπάνω συμπτώματα. Έτσι μπορεί να εμφανίσουν ζάλη, δυσκολία στην αναπνοή, έμετο, λιποθυμία, αίσθημα κόπωσης ή ακόμα και αϋπνία. Αυτό οδηγεί πολλές φορές σε υποεκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης τους.

Οι γυναίκες θεωρούνται ευάλωτη ομάδα για την καρδιαγγειακή τους υγεία

Εξαιτίας της ευρέως διαδεδομένης άποψης ότι οι γυναίκες προστατεύονται από τα οιστρογόνα μέχρι την εμμηνόπαυση, πολλές νεότερες γυναίκες θεωρούν λανθασμένα ότι είναι άτρωτες και ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουν και να περιορίζουν τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές νόσους, όπως κάπνισμα, παχυσαρκία, αρτηριακή υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδη διαβήτη, έλλειψη άσκησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου αυτών των γυναικών.

Η πρόωρη εμμηνόπαυση, ο διαβήτης και η υπέρταση κύησης, το ιστορικό πρόωρου τοκετού, το ιστορικό αποβολής, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, το ιστορικό υστερεκτομής, η αυξημένη συχνότητα αυτοάνοσων νόσων στις γυναίκες αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ωστόσο, μόλις πρόσφατα έχει αρχίσει η ευαισθητοποίηση της ιατρικής κοινότητας σχετικά με αυτούς τους ειδικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου στις γυναίκες.

Οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες στην Κολπική Μαρμαρυγή

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί ένα συνεχώς διογκούμενο πρόβλημα διεθνώς, αυξάνοντας το κόστος της νοσηλείας αλλά και της αποκατάστασης των ασθενών. Τελευταία τονίζονται ιδιαίτερα οι διαφορές μεταξύ των φύλων στην επίπτωση, την αντιμετώπιση και την πρόγνωση. Σε ασθενείς ηλικίας >75 ετών η επίπτωση της κολπικής μαρμαρυγής είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες.

Οι γυναίκες με κολπική μαρμαρυγή έχουν πιο συχνά βαλβιδοπάθεια, στεφανιαία νόσο, και γενικά πιο πολλές συνοσηρότητες. Επιπλέον διαθέτουν πιο αυξημένο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο και θάνατο συγκριτικά με τους άνδρες. Για τον λόγο αυτό στον καθορισμό του σκορ κινδύνου για εμβολικό επεισόδιο (CHA2DS2 VASC), το γυναικείο φύλο αποτελεί έναν από τους παράγοντες κινδύνου.

Η Καρδιακή Ανεπάρκεια στις γυναίκες

Η καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) είναι μια πολύ συχνή, χρόνια πάθηση που αντιμετωπίζεται με ιατρική βοήθεια. Στην ΚΑ, η καρδιά δεν μπορεί να παρέχει στο σώμα το αίμα που απαιτείται για να λειτουργήσει σωστά, κύρια γιατί ο μυς της καρδιάς «αδυνατίζει», νεκρώνεται ή «σκληραίνει». Αποτέλεσμα είναι να εμφανιστούν δύσπνοια, εύκολη κούραση και κατακράτηση υγρών (πόδια, κοιλιά, πνεύμονες). Οι ασθενείς με ΚΑ υπολογίζονται στο 1-2% του πληθυσμού παγκόσμια, παρουσιάζουν δραματική αύξηση τα τελευταία χρόνια, και περίπου το 50% αυτών είναι γυναίκες.

Όπως και με άλλες καρδιοπάθειες, τα αίτια της ΚΑ διαφέρουν μεταξύ γυναικών και ανδρών. Καταστάσεις που σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ΚΑ στις γυναίκες είναι 1) Αρτηριακή Υπέρταση, 2) Σακχαρώδης Διαβήτης, 3) Κολπική Μαρμαρυγή (η πιο συχνή αρρυθμία σε άτομα >60 ετών), 4) Βαλβιδοπάθειες, 5) Παχυσαρκία και 6) Καρδιοτοξικότητα θεραπειών για καρκίνο μαστού. Αντίθετα η στεφανιαία νόσος είναι συχνότερο αίτιο ΚΑ στους άνδρες, παρότι οι γυναίκες που παθαίνουν έμφραγμα μυοκαρδίου έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ΚΑ και άλλα καρδιαγγειακά επεισόδια από ό,τι οι άνδρες. Επιπλέον, η ΚΑ επηρεάζει διαφορετικά τα δύο φύλα.

Πολυκυστικές ωοθήκες και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι από τις πιο συχνές ενδοκρινολογικές διαταραχές στις γυναίκες του οποίου η επίπτωση αυξάνει σταδιακά. Τα τελευταία χρόνια η νόσος αυτή βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ερευνητών όσον αφορά τη συσχέτιση της με καρδιαγγειακά νοσήματα.

Παρόλο που οι κλινικές μελέτες δεν είναι ξεκάθαρες και σε πολλές τα αποτελέσματα δεν συμφωνούν απόλυτα, θεωρείται ότι οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν άτομα αυξημένου κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και να τροποποιούνται νωρίς και επιθετικά οι συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου.

Γυναίκα και εγκυμοσύνη

Η περίοδος της κύησης είναι μια περίοδος γεμάτη χαρά και προσδοκία για την μελλοντική μητέρα. Υπάρχουν όμως κάποιες πληροφορίες απαραίτητες για τη φροντίδα της μητέρας, που τα τελευταία χρόνια είναι όλο και συχνότερα μεγαλύτερη σε ηλικία.

Κατά τη διάρκεια της κύησης οι επιπλοκές που μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και σε γυναίκες χωρίς προηγούμενο καρδιολογικό ιστορικό είναι: Υπέρταση κύησης, σακχαρώδης διαβήτης κύησης, προεκλαμψία/εκλαμψία, ελλιποβαρές νεογνό, καθυστερημένη ενδομήτρια ανάπτυξη του νεογνού και τέλος θνησιγενές νεογνό.

Πρόωρη εμμηνόπαυση και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Οι γυναίκες σε πρώιμη εμμηνόπαυση έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και εγκεφαλικό επεισόδιο, λόγω της απώλειας της θετικής δράσης των οιστρογόνων. Πρώιμη είναι η εμμηνόπαυση που συμβαίνει πριν την ηλικία των 40 και αφορά το 1% των γυναικών. Η θεραπεία υποκατάστασης ορμονών δεν επιδεινώνει τον κίνδυνο καρδιοαγγειακής νόσου όταν ξεκινά πριν τα 60 έτη και 10 χρόνια από την εμμηνόπαυση. Η χρήση ορμονοθεραπείας που περιλαμβάνει μόνο οιστρογόνο δεν επηρεάζει ή και ελαττώνει την πιθανότητα καρδιακού επεισοδίου.

Ωστόσο αν περιέχεται και προγεσταγόνο τότε ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί λίγο. Ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να αυξηθεί λίγο με την χορήγηση ορμονοθεραπείας από το στόμα όχι όμως και με την διαδερμική χορήγηση. Η διαδερμική χορήγηση είναι ασφαλής και σε γυναίκες με αυξημένο σωματικό βάρος.

Η διασφάλιση της ποιότητας ζωής με τη διατήρηση της σωματικής και ψυχολογικής υγείας της γυναίκας μετά την εμμηνόπαυση είναι θεμελιώδης και αλλαγές του τρόπου ζωής όπως διακοπή καπνίσματος, άσκηση και προσεγμένη διατροφή θα πρέπει να ενθαρρύνονται.

 

Πώς φαντάζονται οι γυναίκες τον σύντροφο των ονείρων τους; Και πώς μπορεί να διαφέρει μεταξύ των γυναικών με βάση την ηλικία τους;

Μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν ερεύνησε τις πολύπλοκες σχέσεις μεταξύ της ηλικίας και των προτιμήσεων για τον ιδανικό σύντροφο σε ένα μεγάλο, διεθνές δείγμα single γυναικών.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Human Nature, αποκαλύπτει ότι οι περισσότερες προτιμήσεις αναφορικά με τον ιδανικό σύντροφο δεν έδειχναν διακύμανση μεταξύ γυναικών διαφορετικών ηλικιών.

Ωστόσο, οι ερευνητές παράτησαν ότι οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας προτιμούν συντρόφους που αποπνέουν αυτοπεποίθηση και δυναμισμό ενώ δεν έχουν πρόβλημα εάν οι σύντροφοί τους είναι νεότεροι από τις ίδιες.

Η ηλικία συνδέθηκε επίσης με τις προθέσεις του ιδανικού συντρόφου να γίνει γονιός. Πιο συγκεκριμένα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική μέχρι την ηλικία περίπου των 28 ετών ενώ η σημαντικότητά της στην συνέχεια μειώνεται.

Γνωρίζει η αγάπη ηλικία;

Για να απαντήσουν στο ερώτημα εάν τελικά η αγάπη γνωρίζει ηλικία, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα και το Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ, μελέτησαν δεδομένα από 20.000 single γυναίκες ηλικίας 18 έως 67 ετών από σχεδόν 150 χώρες.

Από τις συμμετέχουσες ζητήθηκε να αξιολογήσουν σε διαδικτυακό ερωτηματολόγιο πόσο σημαντικά θεωρούσαν χαρακτηριστικά, όπως η ελκυστικότητα, η ευγένεια, η υποστήριξη, η οικονομική ασφάλεια, η επιτυχία, η εκπαίδευση και η ευφυΐα σε έναν σύντροφο.

Τους ζητήθηκε επίσης να προσδιορίσουν τα ηλικιακά όρια του ιδανικού συντρόφου (μικρότερη και μεγαλύτερη ηλικία).

Όπως αποκαλύπτουν τα ευρήματα, οι περισσότερες προτιμήσεις σε έναν σύντροφο – συμπεριλαμβανομένης της προτίμησης για έναν ευγενικό και υποστηρικτικό σύντροφο – ήταν σταθερά σημαντικές, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Η μελέτη, ωστόσο, αποκάλυψε ότι η ηλικία συνδέεται με ορισμένες συγκεκριμένες προτιμήσεις.

«Αυτό που ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι για τις γυναίκες έως την ηλικία των 28 ετών, η σημασία του ιδανικού συντρόφου που θέλει να γίνει πατέρας παρέμεινε εξίσου υψηλή, αλλά μειώθηκε στη συνέχεια», αναφέρουν οι ερευνητές.

Τόσο οι εξελικτικές θεωρίες όσο και οι έρευνες στο ψυχολογικό τομέα αναφορικά με το «βιολογικό ρολόι» θα πρότειναν μια μεταγενέστερη μείωση του ενδιαφέροντος, συγκεκριμένα περίπου στις ηλικίες μεταξύ 40 και 50 ετών, όταν οι γυναίκες πλησιάζουν στο τέλος της αναπαραγωγικής τους φάσης.

Αυτή η απροσδόκητη μείωση νωρίτερα θα μπορούσε να συνδεθεί με την αλλαγή των σχεδίων και γενικότερα του τρόπου ζωής, καθώς οι νεότερες γυναίκες μπορεί να επαναξιολογούν τους στόχους τους, ενώ οι μεγαλύτερες γυναίκες, που έχουν ήδη παιδιά, ενδεχομένως να δίνουν προτεραιότητα σε διαφορετικές πτυχές της σχέσης τους.

«Ο έρωτας όπως αποδεικνύεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαίνεται να… κοιτά χρόνια. Ανάλογα με την ηλικία μιας γυναίκας τα επιθυμητά χαρακτηριστικά σε ένα σύντροφο αλλάζουν, όπως η προτίμηση για συντρόφους που επιθυμούν παιδιά ή που έχουν την ιδανική ηλικία» καταλήγουν οι ερευνητές.

Ποιος είπε πως η αυτοπεποίθηση συνάδει με τη νεαρή ηλικία; Αν και συχνά πιστεύουμε πως όσο πιο νέοι είμαστε τόσο καλύτερα από όλες τις απόψεις, μάλλον θα χρειαστεί να κάνετε υπομονή κάποιες δεκαετίες μετά τα 20 για να νιώσετε πως πατάτε «γερά» στα πόδια σας…

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης στην Ελβετία θέλησαν να προσδιορίσουν πότε η αυτοεκτίμηση του μέσου ανθρώπου είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της ζωής του. Στην ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Psychological Bulletin», αναλύθηκαν 191 έρευνες σχετικά με την αυτοεκτίμηση στις οποίες συμμετείχαν συνολικά πάνω από 165.000 άτομα.

Ποια τα συμπεράσματά τους;

Πού κατέληξαν οι ερευνητές

Οι ερευνητές αποκάλυψαν ότι η αυτοεκτίμηση αυξάνεται καθόλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου με εξαίρεση τη συχνά δύσκολη εφηβική ηλικία.

Μεταξύ των 11 και 15 ετών, η αυτοεκτίμηση σταματά να αυξάνεται ωστόσο δεν παρουσιάζει πτώση. Ύστερα από αυτά τα χρόνια, τα επίπεδα αυτοεκτίμησής μας αρχίζουν να ανεβαίνουν ξανά και δεν κορυφώνονται μέχρι… τη μέση ηλικία.

Η αυτοπεποίθηση λοιπόν φαίνεται να φτάνει στο υψηλότερο σημείο της στην ηλικία των 60 ετών και να παραμένει σε υψηλά επίπεδα μέχρι να κλείσουμε περίπου τα 70.

Το πέρασμα του χρόνου έχει και τα καλά του

Συχνά, ακούμε για αυξημένο άγχος όσο μεγαλώνουμε λόγω συνεχών υποχρεώσεων και ευθυνών που συσσωρεύονται, ωστόσο το να μεγαλώνουμε έχει και πολλά θετικά στοιχεία, ένα από τα οποία αποκάλυψε η ανασκόπηση.

Η μέση ηλικία είναι για πολλούς ενήλικες μια περίοδος σταθερών συνθηκών ζωής σε τομείς όπως οι σχέσεις και η εργασία. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, πολλά άτομα επενδύουν περισσότερο στην κοινωνικοποίηση, ένας παράγοντας που μπορεί να αυξήσει την αυτοπεποίθηση.

Επιπλέον, οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να έχουν ήδη αναλάβει υψηλές θέσεις στην εργασία τους, να έχουν μεγαλύτερη οικονομική άνεση και να «φροντίζουν» περισσότερο τους δεσμούς με τους φίλους, το σύντροφο και την οικογένειά τους.

Τι γίνεται όμως όταν πια μεγαλώνουμε πολύ

Μετά τα 70 έτη, οι «ρόλοι» μας τείνουν να αλλάζουν σε κοινωνικό επίπεδο και είναι φυσικό η αυτοεκτίμησή μας να δέχεται ένα μικρό «πλήγμα».

Η τρίτη ηλικία συχνά συνεπάγεται αδράνεια αν το άτομο δεν «γεμίσει» το χρόνο του με ασχολίες και ενδιαφέροντα αφού πλέον δεν εργάζεται. Επιπλέον, κανείς μπορεί σε αυτήν την ηλικία να νιώσει το «σύνδρομο της άδειας φωλιάς» και μεγαλύτερη μοναξιά.

Επιπλέον, η γήρανση συχνά συνδέεται με θέματα υγείας που μπορούν να αποτελέσουν με τη σειρά τους πηγές χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Ενώ η σκέψη της μείωσης της αυτοεκτίμησης μετά τα 70 ακούγεται ελαφρώς καταθλιπτική, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μιλάμε για μια μικρή πτώση που είναι πολλές φορές στο χέρι μας να διαχειριστούμε και να ανατρέψουμε.

Δεν είναι άλλωστε λίγα τα άτομα που διατηρούν το επίπεδο της αυτοπεποίθησής τους υψηλό ακόμα και στα 100, όπως δηλώνουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές.