Η Γαλλία βυθίζεται στην αβεβαιότητα με την αναμενόμενη καταψήφιση της κυβέρνησης του Φρανσουά Μπαϊρού, το απόγευμα, στην Εθνοσυνέλευση.

Εκτός κι αν γίνει κάποιο «θαύμα», η λίστα του Εμανουέλ Μακρόν θα εμπλουτιστεί με άλλον έναν «πρώην»  πρωθυπουργό- τον τέταρτο από το 2022, που ο Γάλλος πρόεδρος επανεξελέγη στο Μέγαρο των Ηλυσίων.

Η συζήτηση για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Μπαϊρού θα ξεκινήσει στις 16.00 (ώρα Ελλάδας) και η ψηφοφορία αναμένεται να ολοκληρωθεί αργά το βράδυ.

Ο Γάλλος πρωθυπουργός ολοκλήρωσε χθες έναν κύκλο συνεντεύξεων στα μέσα ενημέρωσης, επικρίνοντας «τα κόμματα της αντιπολίτευσης που ενώνουν τις δυνάμεις τους για να ρίξουν την κυβέρνηση». Ο Μπαϊρού επέμεινε στην ανάγκη μείωσης των δαπανών του κράτους, το οποίο θέλει να είναι «λιτό» και ανέφερε για άλλη μια φορά τη δημιουργία μιας πιθανής νέας φορολογικής κλίμακας άνω των 500.000 ευρώ, με την ελπίδα να πείσει την αντιπολίτευση να αλλάξει γνώμη για το πρόγραμμα λιτότητας που προτείνει, με περικοπές σχεδόν 44 δισεκατομμυρίων ευρώ . Ένα σχέδιο που απορρίπτει όμως η γαλλική κοινωνία, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις.

«Η πολιτική κρίση στη Γαλλία έχει πλέον φτάσει στο αποκορύφωμά της», λένε στη Ναυτεμπορική Γάλλοι δημοσιογράφοι, την παραμονή της κρίσιμης ψηφοφορίας.

«Το διαφαινόμενο αδιέξοδο  δείχνει ότι στην πραγματικότητα η Γαλλία αντιμετωπίζει μια κρίση της Πέμπτης Δημοκρατίας, καθώς διαφαίνεται μια σαφής αδυναμία εφαρμογής πιθανών εναλλακτικών λύσεων», τονίζουν οι ίδιες πηγές και υπενθυμίζουν τα ονόματα των πρωθυπουργών που έχουν θυσιαστεί μέχρι τώρα από τον Μακρόν στη δεύτερη θητεία του: Ελιζαμπέθ Μπορν, Γκαμπριέλ Ατάλ, Μισέλ Μπαρνιέ και τώρα-πιθανότατα-ο Φρανσουά Μπαϊρού.

Οι βουλευτές των Πρασίνων, των Κομμουνιστών, της «Ανυπότακτης Γαλλίας» και του Σοσιαλιστικού κόμματος, θα ψηφίσουν μαζί με τους συναδέλφους τους του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, υπέρ της πτώσης της κυβέρνησης.

Πολιτικό χάος

Το Παρίσι θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ημέρες πολιτικού χάους, καθώς έχουν ανακοινωθεί πανεθνικές διαμαρτυρίες την Τετάρτη από τα συνδικάτα και συλλογικότητες που θέλουν «να μπλοκάρουν τα πάντα» -«Bloquons tout»- όπως είναι το σύνθημα.

«Η Γαλλία οδεύει προς μία εθνική κρίση γιατί ο Μακρόν έγινε θύμα του εγωισμού του», όπως γράφει εύστοχα το γερμανικό Der Spiegel. «Ο Γάλλος πρόεδρος φέρει μεγάλο μερίδιο ευθύνης», προσθέτει το γερμανικό περιοδικό.

«Από το 2017, ο Μακρόν προσπάθησε να χτίσει ένα «μεγάλο κέντρο», συγκεντρώνοντας διάφορα μέλη του κοινοβουλευτικού φάσματος και της κοινωνίας των πολιτών με μικρή πολιτική εμπειρία. Αλλά με αυτόν τον τρόπο, διαστρέβλωσε το σύστημα της Πέμπτης Δημοκρατίας του στρατηγού Ντε Γκώλ. Ο Μακρόν προσπάθησε να κυβερνήσει με πρωθυπουργούς που ήταν λίγο περισσότερο από τα alter ego του, χωρίς κανέναν θεσμικό διάλογο», εξηγούν Γάλλοι δημοσιογράφοι και προσθέτουν: «Αυτό μπορεί να έδωσε στους Γάλλους μια ψευδαίσθηση σταθερότητας, αλλά δημιούργησε ένα κενό. Σήμερα, βρισκόμαστε με ένα τριπολικό σύστημα: το κέντρο δεν κατέχει πλέον την πλειοψηφία, η ριζοσπαστική αριστερά ηγείται της συμμαχίας της κεντρο-αριστεράς και η άκρα δεξιά είναι η πρώτη δύναμη στις δημοσκοπήσεις, ενόψει και των επόμενων εκλογών»

Οικονομική καταιγίδα

Εάν η Γαλλική Εθνοσυνέλευση καταψηφίσει  τον Φρανσουά Μπαϊρού, πολλοί φοβούνται μάλιστα ότι θα  ξεσπάσει καταιγίδα στις αγορές. «Ενα κύμα κερδοσκοπίας και αστάθειας θα μπορούσε να πυροδοτηθεί από το Παρίσι, κάτι που σίγουρα δεν είναι καθόλου απαραίτητο, την ώρα που ο πρόεδρος Τραμπ συνεχίζει να προκαλεί την Ευρώπη με δασμούς και τιμωρητικά μέτρα», τονίζουν οικονομικοί αναλυτές στη γαλλική πρωτεύουσα.

Η κατάσταση δεν θα περιοριστεί βέβαια μόνο στη Γαλλία, καθώς  και οι άλλες δύο μεγαλύτερες χώρες της Ευρωζώνης- -η Γερμανία και η Ιταλία- αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας βρίσκονται σε χαώδη κατάσταση -το έλλειμμα ανέρχεται στο 5,7% του ΑΕΠ και το χρέος έχει φτάσει το 114%, αλλά και στη Γερμανία η απειλή της ύφεσης για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, σκιάζει όλες τις επιλογές. Το γερμανικό ΑΕΠ δεν αυξάνεται και αν όλα πάνε καλά, φέτος η ανάπτυξη θα είναι λίγο πάνω από το μηδέν.

Η Ιταλία έχει  επίσης χρέος 136,7% και πολύ χαμηλή πιστοληπτική αξιολόγηση (BBB+ από την Standard & Poor’s). Μια προσεκτική δημοσιονομική πολιτική επέτρεψε τη μείωση του ελλείμματος στο 3,6%, κάτι που έγινε δεκτό με ικανοποίηση από τις αγορές, Ωστόσο, ένα χρέος άνω των 3 τρισεκατομμυρίων ευρώ έχει κοστίσει  στο Ιταλικό δημόσιο 88 δισεκατομμύρια ευρώ φέτος, που αντιπροσωπεύει το 3,9% του ΑΕΠ.

Αποτέλεσμα της λιτότητας

Τι μας δείχνει αυτή η σειρά αριθμών; Ότι το «καμπανάκι» χτυπά και για τις τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης: Οι αυστηρές δημοσιονομικές πολιτικές έχουν καθυστερήσει την ανάπτυξη στη Γερμανία ή την έχουν συμπιέσει στην Ιταλία  και στη Γαλλία.

Η απόφαση του Μακρόν να αυξήσει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 έτη- μια απόφαση που επιβλήθηκε με διάταγμα χωρίς κοινοβουλευτική ψήφο- έβλαψε οριστικά τη σχέση του Γάλλου προέδρου με την κοινή γνώμη. «Οι Γάλλοι το είδαν όχι μόνο ως μια οικονομική θυσία, αλλά και μια θεσμική υπέρβαση. Για αυτό διαλύθηκε και η σιωπηρή συμφωνία εμπιστοσύνης μεταξύ του λαού και του προέδρου, η οποία στη Γαλλία είχε πάντα μια σχεδόν ιερή αξία», εξηγούν δημοσιογραφικές πηγές στο Παρίσι.

Ο πρωθυπουργός Μπαϊρού πρότεινε ένα σχέδιο λιτότητας ύψους 44 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2026, όπου οι μισθοί και οι συντάξεις του δημόσιου τομέα δεν θα αναπροσαρμόζονται πλέον με βάση τον πληθωρισμό, θα περικοπούν οι τρέχουσες κοινωνικές δαπάνες και θα τεθούν νέοι φόροι σε ορισμένα εισοδηματικά κλιμάκια. Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια οικογένειες θα έβλεπαν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται σε μια εποχή που οι τιμές της ενέργειας και των τροφίμων παραμένουν υψηλές.

Κοινωνικές αντιδράσεις

Είναι μια συνταγή που κινδυνεύει να πυροδοτήσει περαιτέρω τις αντιδράσεις στους δρόμους. «Υπάρχει εκτεταμένη δυσαρέσκεια που δεν έγκειται πλέον αποκλειστικά στην άκρα δεξιά ή την άκρα αριστερά, αλλά επηρεάζει και τη μεσαία τάξη. Επί δεκαετίες, η Γαλλία έχει χτίσει το κοινωνικό της μοντέλο στην ιδέα ότι το κράτος σε προστατεύει. Σήμερα, αυτή η προστασία φαίνεται να διαβρώνεται και οι πολίτες αρνούνται να δεχτούν ότι είναι αυτοί που πληρώνουν το τίμημα για τις κακές τους επιλογές», τονίζουν στη Ναυτεμπορική, Γάλλοι δημοσιογράφοι.

Το ζήτημα είναι ότι μια Ευρώπη που είναι ήδη αδύναμη διεθνώς, δεν μπορεί να αντέξει μια Γαλλία σε κρίση. Ο άξονας με τη Γερμανία είναι μπλοκαρισμένος και στο ουκρανικό μέτωπο, το Παρίσι προτείνει έναν «συνασπισμό των προθύμων» με την ανάπτυξη στρατευμάτων: μια διχαστική γραμμή που πηγάζει επίσης από βιομηχανικά συμφέροντα που σχετίζονται με την άμυνα. Αλλά αν η Γαλλία δεν καταφέρει να βάλει σε τάξη τα του οίκου της, κινδυνεύει να σύρει ολόκληρη την ΕΕ σε μια σπείρα χάους.

Ανακάμπτει ελαφρά σήμερα το ευρώ έναντι του δολαρίου, καθώς το ενιαίο νόμισμα ενισχύεται κατά 0,15% στα 1,026  δολάρια, αφού τις τελευταίες ημέρες κύλησε στο πιο αδύναμο επίπεδό του  από τον Νοέμβριο του 2022.

Σε κάθε περίπτωση, το ευρώ  παραμένει επικίνδυνα κοντά στην ισοτιμία με το δολάριο, κάνοντας πολλούς αναλυτές να βλέπουν ακόμη τον …Σεπτέμβριο του 2022, όταν το ευρώ  βυθίστηκε στα 0,95 δολάρια.

Υπάρχει κίνδυνος να υποχωρήσει και πάλι το ευρώ κάτω από την ισοτιμία με το δολάριο τους επόμενους μήνες; « Εκείνη την εποχή, η επιθετική έναρξη των αυξήσεων των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η καθυστερημένη απάντηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και η κρίση φυσικού αερίου στην Ευρώπη. δημιούργησαν μια τέλεια καταιγίδα για το ενιαίο νόμισμα», τονίζουν παράγοντες της αγοράς στη Ναυτεμπορική και εξηγούν:  «Σήμερα, η υποχώρηση του ευρώ συνδέεται με τους αυξανόμενους κινδύνους από τα δασμολογικά σχέδια του Τραμπ, τις αποκλίνουσες πολιτικές της Fed και της ΕΚΤ και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα», τονίζουν παράγοντες της αγοράς.

Το ευρώ έπεσε κάτω από το 1,03 στις 10 Ιανουαρίου, αγγίζοντας τα χαμηλά που παρατηρήθηκαν τελευταία φορά τον Οκτώβριο του 2022, ενώ η ισχυρότερη από την αναμενόμενη αύξηση της απασχόλησης στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο στήριξε το δολάριο, παρά τις εκτιμήσεις για περιοριστικές πολιτικές της Federal Reserve. « Το ευρώ είναι επομένως επικίνδυνα κοντά στην ισοτιμία, ένα ψυχολογικά σημαντικό όριο», τονίζουν οι ίδιες πηγές..

Οι αυξήσεις στους  δασμούς

Μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων του  προέδρου Τραμπ, που αναλαμβάνει στις 20 Ιανουαρίου επισήμως τα καθήκοντά του, είναι οι ριζικές αυξήσεις των δασμών -έως 60% σε κινεζικά προϊόντα και 10-20% στις εισαγωγές από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης- που συνοδεύονται από φορολογικές περικοπές για επιχειρήσεις και ιδιώτες των ΗΠΑ. Η αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αγαθά, ιδίως τα αυτοκίνητα και τα φαρμακευτικά προϊόντα, θα βλάψει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2023 η ΕΕ εξήγαγε αγαθά αξίας 502,3 δισεκατομμυρίων ευρώ στις Ηνωμένες Πολιτείες , ίσο με το 20% των συνολικών εξαγωγών της εκτός ΕΕ.» Η αύξηση των δασμών θα μπορούσε να κάνει τα ευρωπαϊκά προϊόντα λιγότερο ανταγωνιστικά στην αγορά των ΗΠΑ, μειώνοντας τη ζήτηση για ευρώ. Αν και αυτή η προσαρμογή απαιτεί χρόνο, θα μπορούσε να ασκήσει παρατεταμένη πτωτική πίεση στο ενιαίο νόμισμα», εκτιμούν παράγοντες της αγοράς.

Απόκλιση ΕΚΤ και Fed

Η εμπορική πολιτική  του προέδρου Τραμπ δεν είναι ο μόνος παράγοντας που ασκεί πίεση στο ευρώ. Οι δασμοί και οι φορολογικές περικοπές είναι πιθανό να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, ενώ η ευρωπαϊκή ανάπτυξη θα συγκρατηθεί, οδηγώντας σε αποκλίνουσες οδούς στην νομισματική πολιτική των δύο κεντρικών τραπεζών.

Αύξηση του πληθωρισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να ωθήσει την Fed  να διατηρήσει τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ η χαμηλότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη ωθεί ήδη τη ΕΚΤ  να χαλαρώσει την  νομισματική πολιτική , με  έως και πέντε μειώσεις των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, τη φορά, για να τονώσει τη ζήτηση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, «η απόκλιση των πολιτικών θέσεων θα μπορούσε να ωθήσει το ευρώ προς τα κάτω κατά 3% σε ένα βασικό σενάριο, αλλά η πτώση θα μπορούσε να φτάσει το 10% εάν εφαρμοστούν πλήρως οι δασμοί και οι φορολογικές περικοπές»

Γεωπολιτική και ενεργειακή αβεβαιότητα

Οι γεωπολιτικές εντάσεις προσθέτουν επίσης άλλο ένα επίπεδο ευπάθειας στο ευρώ. Οι πιέσεις του  προέδρου Τραμπ για αύξηση των δαπανών των μελών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ , σε συνδυασμό με τις αμφιβολίες για την υποστήριξη των ΗΠΑ στην Ουκρανία, έχουν επιδεινώσει τις διατλαντικές σχέσεις.

Η ενέργεια παραμένει ένα κρίσιμο ζήτημα. Η κρίση φυσικού αερίου της Ευρώπης το 2022 ανάγκασε το μπλοκ να εισάγει ακριβό LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες , αυξάνοντας το κόστος και τη ζήτηση για δολάρια. Η επανάληψη αυτής της δυναμικής, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, θα μπορούσε να βαρύνει και πάλι το ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση, όλες αυτές οι τάσεις οδηγούν το  ευρώ σε ευάλωτη κατάσταση  και η πιθανότητα το ευρώ να αξίζει όσο ένα δολάριο ήδη από το πρώτο εξάμηνο του 2025, παραμένει ρεαλιστική.

Ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς με δηλώσεις του ανέφερε πως μοναδικός του στόχος είναι να μείνει στην Παρτιζάν, με τον Σέρβο τεχνικό να μην σκέφτεται να αποχωρήσει από την ομάδα.

Ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς ήταν ιδιαίτερα συγκινημένος από την στήριξη των οπαδών της Παρτιζάν προς το πρόσωπο του, με τον ίδιο να αναφέρει πως θα παραμείνει στην τεχνική ηγεσία του συλλόγου, καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα αποχωρήσει από την προπονητική.

«Είμαι υπερήφανος και χαρούμενος που οι οπαδοί ανάρτησαν το πανό που ανέφερε ότι είμαι ένας από αυτούς. Δεν έχω καμία αμφιβολία για το μέλλον μου. Είναι πολύ ωραίο να ζεις κάτι τέτοιο.

Η στήριξη του κόσμου, ακόμη και μετά την απώλεια του Κυπέλλου, σημαίνει πολλά για μένα. Πρέπει να συνεχίσει η παράδοση. Η καρδιά μου γεμίζει όταν βλέπω το γήπεδο γεμάτο από παιδιά. Είμαι πολύ υπερήφανος γι’ αυτό, καθώς υπάρχει μία νέα γενιά οπαδών της Παρτίζαν. Δεν βλέπω τον εαυτό μου πουθενά εκτός από την Παρτίζαν.

Είτε θα μείνω εδώ, είτε θα σταματήσω την προπονητική!» ήταν τα λόγια του Ζέλικο Ομπράντοβιτς.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο «Ζοτς» ανέλαβε τις τύχες της ομάδας το καλοκαίρι του 2021, με τον ίδιο να έχει συμβόλαιο το οποίο λήγει το ερχόμενο καλοκαίρι.