Το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε ένα σχέδιο τα φορολογικά έσοδα που προορίζονται για την υπό τον έλεγχο της Χαμάς Λωρίδα της Γάζας να κρατούνται από τη Νορβηγία αντί να μεταφέρονται στην Παλαιστινιακή Αρχή, έγινε γνωστό σήμερα από αξιωματούχους.

Βάσει των ενδιάμεσων ειρηνευτικών συμφωνιών της δεκαετίας του 1990, το υπουργείο Οικονομικών του Ισραήλ εισπράττει τους φόρους εκ μέρους των Παλαιστινίων και προχωρά σε μηνιαίες καταβολές στην Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ), που ασκεί περιορισμένη εξουσία στην υπό ισραηλινή κατοχή Δυτική Όχθη. Ωστόσο, καταγράφονται συνεχώς διαφωνίες σχετικά με τη συμφωνία, με το Ισραήλ, μεταξύ άλλων, να ζητά τα  φορολογικά έσοδα να μην καταλήγουν στη Χαμάς.

Η Χαμάς πήρε τον έλεγχο της Γάζας από τη στηριζόμενη από τη Δύση Παλαιστινιακή Αρχή το 2007, έπειτα από έναν σύντομης διάρκειας εμφύλιο πόλεμο, και δύο χρόνια αφότου το Ισραήλ απέσυρε τους έποικους και τις στρατιωτικές του δυνάμεις. Παρά την ανάληψη της εξουσίας από τη Χαμάς, πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα κράτησαν τις δουλειές τους και συνέχισαν να πληρώνονται από τα φορολογικά έσοδα.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε πως την απόφαση του υπουργικού συμβουλίου σχετικά με τα φορολογικά έσοδα στήριξαν η Νορβηγία και οι ΗΠΑ, οι οποίες θα εγγυηθούν ότι το πλαίσιο τηρείται.

Τα γραφεία του Νετανιάχου επισήμαναν πως τα χρήματα, ή οποιοδήποτε ισοδύναμο, δεν θα μεταφερθούν «σε μία περίπτωση, παρά μόνο με την έγκριση του ισραηλινού υπουργείου Οικονομικών και επίσης όχι μέσω ενός τρίτου μέρους».

Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) είπε σήμερα πως θέλει τα χρήματα ολοκληρωτικά και δεν θα αποδεχθεί όρους που θα αποτρέψουν το ενδεχόμενο να πληρώσει το προσωπικό της, μεταξύ άλλων στη Γάζα.

«Οποιεσδήποτε εκπτώσεις από τα οικονομικά δικαιώματά μας ή όροι που επιβάλλονται από το Ισραήλ και εμποδίζουν την Παλαιστινιακή Αρχή να πληρώσει τους ανθρώπους μας στη Λωρίδα της Γάζας απορρίπτονται από εμάς», δήλωσε ο Χουσέιν αλ Σέιχ, γενικός γραμματέας της εκτελεστικής επιτροπής της ΟΑΠ, με ανάρτησή του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Χ.

Ένας εκπρόσωπος τύπου του υπουργείου Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς, που ηγείται ενός ακροδεξιού, υπέρ των εποικισμών κόμματος, επιβεβαίωσε πως η Νορβηγία θα κρατά τα έσοδα βάσει της συμφωνίας.

«Ούτε ένα σεκέλ δεν θα πάει στη Γάζα», είπε ο Σμότριτς, ο οποίος αντιτίθετο εδώ και καιρό στη μεταφορά κεφαλαίων στην Παλαιστινιακή Αρχή. 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η Ryanair ανακοίνωσε σήμερα ότι θα επανεκκινήσει τις πτήσεις προς και από το Ισραήλ την 1η Φεβρουαρίου, επικαλούμενη τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) και την επανέναρξη των πτήσεων από άλλους ευρωπαϊκούς αερομεταφορείς.

Η ιρλανδική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους στις 9 Οκτωβρίου ακύρωσε όλες τις πτήσεις προς και από το Ισραήλ μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου.

Άλλες αεροπορικές εταιρείες όπως η Lufthansa, η Swiss, η Austrian και η Aegean έχουν ήδη επαναλάβει τις αεροπορικές συνδέσεις με το Τελ Αβίβ. Η Air France ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ξαναρχίσει τις πτήσεις από το Παρίσι στις 24 Ιανουαρίου.

Η ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς δήλωσε ότι απέκρουσε επιχείρηση απελευθέρωσης ομήρων από τις ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις στη Λωρίδα της Γάζας.

Σύμφωνα με τη Χαμάς, οι δυνάμεις του Ισραήλ υπέστησαν μεγάλο αριθμό απωλειών, ενώ σκοτώθηκε ένας 24χρονος όμηρος.

Η Χαμάς δεν διευκρίνισε σε ποιο σημείο της Γάζας έγινε το περιστατικό.

Από την πλευρά του, ο Εϊλόν Λεβί, εκπρόσωπος της ισραηλινής κυβέρνησης, ανέφερε ότι «δεν θα σχολιάσουμε τον ψυχολογικό πόλεμο που συνεχίζει να διεξάγει η Χαμάς κατά του λαού του Ισραήλ».

Ερωτηθείς σχετικά, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων, υπογράμμισε ότι «καθιστούμε την Χαμάς καθολικά υπεύθυνη για την ασφάλεια και την υγεία των ομήρων αυτών».

Επανέλαβε, δε, το ισραηλινό αίτημα να δοθεί πρόσβαση στον Ερυθρό Σταυρό για να επισκεφθεί τους ομήρους.

«Καλούμε το Ισραήλ να αποσύρει αυτή την εντολή και να πάρει όλα τα δυνατά μέτρα για την προστασία των αμάχων και των μη στρατιωτικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων και των εγκαταστάσεων ανθρωπιστικής αρωγής», σημειώνει ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, σε ανάρτησή του.

Μάλιστα, δήλωσε πως ο ισραηλινός στρατός τον είχε καλέσει να αδειάσει, εντός 24 ωρών, μια αποθήκη με ιατρική βοήθεια στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας «καθώς οι χερσαίες επιχειρήσεις θα την καθιστούσαν άχρηστη».

Today, @WHO received notification from the Israel Defense Forces that we should remove our supplies from our medical warehouse in southern Gaza within 24 hours, as ground operations will put it beyond use.

We appeal to #Israel to withdraw the order, and take every possible…

— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) December 4, 2023

Ισραηλινοί αξιωματούχοι είχαν λάβει σχέδιο της Χαμάς να πραγματοποιήσει μια άνευ προηγουμένου επίθεση εναντίον του Ισραήλ περισσότερο από ένα χρόνο νωρίτερα, αλλά θεώρησαν το σενάριο μη ρεαλιστικό, σύμφωνα με τους New York Times, με βάση απόρρητα έγγραφα.

«Η ισραηλινή στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών είχε στα χέρια της ένα έγγραφο περίπου 40 σελίδων από το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς που περιγράφει, σημείο προς σημείο, μια τεράστια επίθεση όπως αυτή που διέπραξαν κομάντος στις 7 Οκτωβρίου, η οποία άφησε περίπου 1.200 νεκρούς στο Ισραήλ, αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα.

Αυτό το έγγραφο, το οποίο κυκλοφόρησε στους κύκλους των μυστικών υπηρεσιών με την κωδική ονομασία «Τείχος της Ιεριχούς», δεν προσδιόριζε ημερομηνία για την επίθεση, αλλά όριζε ακριβή σημεία για να εξουδετερωθεί το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας και στη συνέχεια να εκδηλωθεί επίθεση σε πόλεις και στρατιωτικές βάσεις.

Ισραήλ: «Επιστρέψαμε στον πόλεμο»- Αρχίζουν ξανά οι επιχειρήσεις εναντίον της Χαμάς στη Γάζα

«Το απόρρητο έγγραφο αναφέρει ένα μπαράζ ρουκετών, drones που καταστρέφουν κάμερες ασφαλείας και αυτοματοποιημένα αμυντικά συστήματα και στη συνέχεια μαχητές να περνούν το τείχος με αλεξίπτωτο πλαγιάς, με αυτοκίνητα και πεζοί, όπως συνέβη στην τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Εγγραφο του ισραηλινού στρατού που έλαβαν οι NYT αναφέρει επίσης ότι «δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί» εάν αυτό το σχέδιο είχε εγκριθεί «πλήρως» από την ηγεσία της Χαμάς και πώς θα μπορούσε να μεταφραστεί στην πράξη».

Ωστόσο, τον περασμένο Ιούλιο, ένας αναλυτής από την ελίτ μονάδα Πληροφοριών «8200« προειδοποίησε ότι μια στρατιωτική άσκηση που μόλις είχε πραγματοποιήσει η Χαμάς έμοιαζε σε πολλά σημεία με το σχέδιο επίθεσης που σχεδιάστηκε στο έγγραφο «Τείχος της Ιεριχούς». Αλλά ένας συνταγματάρχης στο στρατιωτικό τμήμα που είναι υπεύθυνος για τη Γάζα απέρριψε αυτό το σενάριο, αποκαλώντας το «εντελώς φανταστικό».

«Διαψεύδω κατηγορηματικά την ιδέα ότι αυτό το σενάριο είναι φανταστικό (…) είναι ένα σχέδιο για πόλεμο» όχι απλώς για επίθεση «εναντίον ενός χωριού», γράφει ο αναλυτής σε κρυπτογραφημένα email που διαθέτει η αμερικανική εφημερίδα. «Είχαμε ήδη μια παρόμοια εμπειρία πριν από 50 χρόνια στο νότιο μέτωπο σε ένα σενάριο που φαινόταν φανταστικό. Η ιστορία θα μπορούσε να επαναληφθεί αν δεν προσέξουμε», έγραψε σχεδόν προφητικά ο αναλυτής στους συναδέλφους του, αναφερόμενος στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.

Σύμφωνα με τους NYT, αν και το έγγραφο «Τείχος της Ιεριχούς» κυκλοφόρησε εντός της ισραηλινής στρατιωτικής ιεραρχίας, είναι άγνωστο εάν ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και το υπουργικό του συμβούλιο το συμβουλεύτηκαν!

Ο ρόλος του Κατάρ στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ για την προσωρινή εκεχειρία στη Λωρίδα της Γάζας και την ανταλλαγή Ισραηλινών ομήρων και Παλαιστίνιων κρατούμενων είναι αδιαμφισβήτητος.

Δεδομένου όμως ότι το Κατάρ δεν έχει επισήμως διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, γίνεται εύλογο το ερώτημα: πώς κατάφερε να παίξει τόσο σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία;

Έχει την εμπειρία και την στήριξη των ΗΠΑ

Η χώρα του Κόλπου έχει βρεθεί επανειλημμένως στο ρόλο του μεσολαβητής στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής, πλασάροντας τον εαυτό του ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ ιστορικών και δύσκολων αντιπάλων, όπως οι ΗΠΑ και το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι Ταλιμπάν, η Ουκρανία και η Ρωσία και το Ισραήλ και η Χαμάς.

Από αυτό τον ρόλο, το μικροσκοπικό, πλούσιο σε φυσικό αέριο, και γενικά πλούσιο έθνος προσπάθησε να ενισχύσει το προφίλ του στην παγκόσμια σφαίρα την τελευταία δεκαετία. Στην προσπάθειά του αυτή είχε επίσης στην πορεία βοήθεια από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Το Κατάρ φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στη Μέση Ανατολή – την αεροπορική βάση Al Udeid, από την οποία λειτουργούν οι ΗΠΑ από το 2001, και ο ρόλος του ως μεσολαβητής ήταν «σε μεγάλο βαθμό μια στρατηγική που ακολουθήθηκε σε συντονισμό με την Ουάσιγκτον για την αντιμετώπιση διαφορετικών περιφερειακών ζητημάτων», εξηγεί ο αναλυτής Ayham Kamel του Eurasia Group.

Αλλά είναι επίσης στο DNA του Κατάρ. Η διαμεσολάβηση στη σύγκρουση, λέει ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Κατάρ, Patrick Theros, είναι «κυριολεκτικά στο Σύνταγμα του Κατάρ» και θεωρείται βασικό μέρος της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας της χώρας.

Στόχος η σταθερότητα

Το Κατάρ θεωρεί επίσης τη διαμεσολάβηση ως μέσο ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας και τη μείωση των εθνικών του κινδύνων για την ασφάλεια. «Το Κατάρ είναι, όσον αφορά τον πληθυσμό, το μικρότερο κράτος στην περιοχή του Κόλπου και, κατά κεφαλήν, το πλουσιότερο στον Κόλπο και αναμφισβήτητα στον κόσμο. Περιβάλλεται από επιθετικούς μεγαλύτερους και ισχυρότερους γείτονες», σημειώνει ο Theros.

Από το 2017 έως το 2021 η Σαουδική Αραβία και τρεις άλλες αραβικές χώρες προχώρησαν σε αποκλεισμό και εμπάργκο του Κατάρ, το οποίο κατηγόρησαν ότι υποστηρίζει τρομοκρατικές ομάδες και ότι είναι πολύ κοντά στο Ιράν. Αυτό το επεισόδιο ανέδειξε τους κινδύνους που μπορεί να εγκυμονεί η προσέγγιση του Κατάρ στις εξωτερικές υποθέσεις.

Οι ΗΠΑ, που έπαιξαν ρόλο στον τερματισμό του αποκλεισμού, βλέπουν ξεκάθαρα την επιθυμία του Κατάρ να έχει ρόλο ειρηνοποιού σε μια δύσκολη περιοχή ευελπιστώντας σε θετικό αποτύπωμα για τα συμφέροντά του. Τον Οκτώβριο, μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν επαίνεσε το Κατάρ ως «στενό εταίρο» των ΗΠΑ σε μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα.

Η Ντόχα έχει εξασφαλίσει την «προστασία ισχυρών εξωτερικών δυνάμεων», όπως οι ΗΠΑ,  καθιστώντας τον εαυτό της «απαραίτητο» για τις μεσολαβητικές της προσπάθειες, σημειώνει ο Theros.

Οι σχέσεις με τη Χαμάς και πώς λειτουργούν ως πλεονέκτημα

Το Κατάρ συνεργάζεται με το Ισραήλ από τη δεκαετία του 1990 και από το 2012 φιλοξενεί επίσης το πολιτικό γραφείο για τη Χαμάς, το οποίο η Ντόχα υποστηρίζει ότι άνοιξε μετά από αίτημα των ΗΠΑ. Αυτό δίνει στο Κατάρ έναν βαθμό επιρροής στην μαχητική ομάδα.

Παράλληλα, αρκετοί εξόριστοι ανώτεροι αξιωματούχοι της Χαμάς ζουν στο Κατάρ, το οποίο έχει επίσης διοχετεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια βοήθειας για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.

Η Ντόχα διατηρεί «καλές αξιόπιστες σχέσεις με όχι πολύ ωραία μέρη» με τα οποία η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να εμπλακεί άμεσα ενώ έχει φιλοξενήσει ομάδες όπως η Χαμάς και οι Ταλιμπάν «κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ», λέει ο Theros.

Βέβαια πολλοί Ισραηλινοί πολιτικοί δεν έχουν ενθουσιαστεί που το Κατάρ έχει ρόλο ειρηνοποιού στη σύγκρουση, δεδομένης της σχέσης του με τη Χαμάς. Υπήρξαν επίσης κάποιες αντιδράσεις σχετικά με τους δεσμούς του Κατάρ με τη Χαμάς από φιλο-ισραηλινούς πολιτικούς στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η Ντόχα υποστηρίζει ότι το να παραμείνει ανοιχτό το γραφείο της Χαμάς επιτρέπει στο Κατάρ να είναι ένας δίαυλος επικοινωνίας.

«Στη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς, το Κατάρ έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα από τα λίγα βιώσιμα κανάλια που πιέζουν τη Χαμάς να συνάψει συμφωνίες για την απελευθέρωση Ισραηλινών ομήρων», σημειώνει ο Kamel. «Σε αυτό το σημείο, οι ΗΠΑ εκμεταλλεύονται την επιρροή του Κατάρ για να απελευθερώσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ομήρους, ενώ εξακολουθούν να υποστηρίζουν τον στόχο του Ισραήλ να εξαλείψει την απειλή της Χαμάς».

Με πληροφορίες από Gzero Media

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν συναντήθηκε σήμερα με τον Πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ στο Τελ Αβίβ.

Πρόκειται για το τρίτο ταξίδι του κορυφαίου Αμερικανού διπλωμάτη στην περιοχή για τρίτη φορά από την έναρξη του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

«Την τελευταία εβδομάδα είχαμε την πολύ θετική εξέλιξη με τους ομήρους να επιστρέφουν σπίτι τους, και να επανενώνονται με τις οικογένειές τους», είπε ο Μπλίνκεν κατά τη διάρκεια της συνάντησης.

«Έχει επίσης επιτραπεί η αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας σε αθώους πολίτες στη Γάζα που τη χρειάζονται απεγνωσμένα. Επομένως, αυτή η διαδικασία παράγει αποτελέσματα. Είναι σημαντικό και ελπίζουμε ότι μπορεί να συνεχιστεί.»

Ο Μπλίνκεν έχει τώρα συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και θα συναντηθεί αργότερα με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς στη Ραμάλα.

Πηγή: BBC

Διαβάστε ακόμη

Ουκρανία: Ο Μπλίνκεν υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει κόπωση στο ΝΑΤΟ, ο Ζελένσκι κοιτάει τον Τραμπ

Στο Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μεταβεί αυτή την εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Θα υπογραμμίσει την ανάγκη να συνεχιστεί η αυξημένη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα, να εξασφαλιστεί η απελευθέρωση όλων των ομήρων και να διασφαλιστεί η προστασία των αμάχων της Γάζας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, θέλοντας να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Ο Άντονι Μπλίνκεν θα συζητήσει με τους εταίρους τις θέσεις της Ουάσινγκτον για το μέλλον της Γάζας και την ανάγκη ίδρυσης ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, ανέφερε ο αμερικανός αξιωματούχος.

Γνωστοποίησε επίσης ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα παραστεί στην 28η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP 28) που θα διεξαχθεί στο Ντουμπάι από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 12 Δεκεμβρίου.

Πηγές: ΑΜΠΕ, Reuters

Στο Ισραήλ μεταβαίνει τη Δευτέρα ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας Χ, Έλον Μασκ, προκειμένου να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Channel 12 TV.

Ο πρόεδρος Χέρτζογκ επιβεβαίωσε ότι θα συναντηθεί με τον Μασκ και σκοπεύει να του τονίσει την ανάγκη να καταπολεμηθεί ο αυξανόμενος αντισημιτισμός στο διαδίκτυο. Στη συνάντηση θα είναι παρόντες και συγγενείς ομήρων που κρατούνται στη Γάζα.

Η επίσκεψη του Μασκ συμπίπτει με την τέταρτη ημέρα της εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

Νετανιάχου σε Μπάιντεν: «Ναι» σε παράταση της κατάπαυσης πυρός αν συνεχιστεί η απελευθέρωση ομήρων

Ο Νετανιάχου είχε συναντηθεί με τον Μασκ στις 18 Σεπτεμβρίου στην Καλιφόρνια και τον προέτρεψε να βρει μια ισορροπία μεταξύ της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και της καταπολέμησης της ρητορικής μίσους, μετά τη διαμάχη που ξέσπασε για το αντισημιτικό περιεχόμενο στην πλατφόρμα Χ.

Ο Μασκ απάντησε τότε λέγοντας ότι τάσσεται κατά του αντισημιτισμού και οποιουδήποτε πράγματος «προωθεί το μίσος και τη σύγκρουση», επαναλαμβάνοντας προηγούμενες ανακοινώσεις του ότι η πλατφόρμα του δεν θα προωθεί τη ρητορική μίσους.

Γάζα: Θετική σε παράταση της κατάπαυσης πυρός η Χαμάς

Στις 15 Νοεμβρίου, ωστόσο, ο Μασκ φάνηκε να συμφωνεί με μια ανάρτηση στο Χ που ισχυριζόταν ψευδώς ότι οι Εβραίοι υποκινούν το μίσος εναντίον των λευκών.

Ο Λευκός Οίκος κατήγγειλε την προώθηση «αντισημιτικού και ρατσιστικού μίσους» ενώ μεγάλες εταιρείες απέσυραν διαφημίσεις τους από την πλατφόρμα.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters

Η Αίγυπτος είναι μεταξύ των χωρών που παραμένουν σε πρόγραμμα διάσωσης (και κατά συνέπεια στενής παρακολούθησης) του Διεθνούς Νομισματικό Ταμείο. Το μνημόνιό της αφορά ένα δάνειο 3 δισ. δολαρίων, το οποίο η χώρα θέλει να αυξήσει σε πάνω από 5 δισ. δολάρια, καθώς πιέζεται από τις επιπτώσεις του πολέμου Ισραήλ – Χαμάς στα σύνορά της.

Η διευθύνουσα σύμβουλος Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα είπε στο Reuters την Παρασκευή ότι το ΔΝΤ «εξετάζει σοβαρά» μια πιθανή αύξηση του προγράμματος διάσωσης της Αιγύπτου. Η Γκεοργκίεβα έκανε τα σχόλια στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στο Σαν Φρανσίσκο.

Είπε ότι ο πόλεμος του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς δεν «καταστρέφει» μόνο τον πληθυσμό και την οικονομία της Γάζας, αλλά γεννά δυσκολίες για τις γειτονικές χώρες Αίγυπτο, Λίβανο και Ιορδανία μέσω της απώλειας του τουρισμού και του υψηλότερου κόστους ενέργειας.

Η Αίγυπτος είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος οφειλέτης του ΔΝΤ μετά την Αργεντινή. Την τελευταία δεκαετία, το διεθνές χρέος του Καΐρου αυξήθηκε από 37 δισεκατομμύρια δολάρια το 2010 σε 164 δισεκατομμύρια δολάρια τον Σεπτέμβριο.

Η χώρα βοηθήθηκε σε μεγάλο βαθμό από βραχυπρόθεσμες ξένες επενδύσεις, αλλά άργησε να εφαρμόσει τις απαραίτητες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε σε σχεδόν 40% τον Σεπτέμβριο—υψηλό ρεκόρ (πριν υποχωρήσει 2 ποσοστιαίες μονάδες τον περασμένο μήνα).

Όπως υποστήριξε ο Αμπντελραχμάν Μανσούρ πρόσφατα στο «Foreign Policy», ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι βασίστηκε σε δάνεια για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας πρωτεύουσας με μικρό οικονομικό όφελος που «μπορεί κάλλιστα να καταλήξει σε πόλεις-φάντασμα».

Η υποτίμηση του νομίσματος

Το ΔΝΤ απαίτησε από τις αιγυπτιακές αρχές να διακινήσουν το νόμισμα, το οποίο έχει υποτιμηθεί τρεις φορές από τον Μάρτιο του 2022, χάνοντας 50% του έναντι του δολαρίου και αυξάνοντας το κόστος διατροφής και ζωής για τους κατοίκους.

Ωστόσο, το ΔΝΤ δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει δύο προγραμματισμένες αναθεωρήσεις προγραμμάτων που θα ξεκλειδώσουν περίπου 700 εκατομμύρια δολάρια σε καθυστερημένες δόσεις δανείων και θα οδηγήσουν σε μια αναμενόμενη τέταρτη υποτίμηση της αιγυπτιακής λίρας.

Η Αίγυπτος ήλπιζε να δει τα τουριστικά της έσοδα να αυξάνονται κατά 30%, αλλά σημειώνει ακυρώσεις περίπου στο 10% των συνολικών κρατήσεων.

Εισροή προσφύγων αντί διαγραφής χρέους;

Το Κάιρο διέψευσε πρόσφατα διάφορες αναφορές μέσων ενημέρωσης για πιθανή συμφωνία για την αποδοχή Παλαιστινίων προσφύγων σε αντάλλαγμα για την ελάφρυνση του χρέους.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου απέρριψε περαιτέρω την Πέμπτη τους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ είχαν προσφέρει διαγραφή χρέους σε αντάλλαγμα για την αποδοχή των Παλαιστινίων προσφύγων.

Οι Financial Times ανέφεραν τον Οκτώβριο ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε από τους Ευρωπαίους ηγέτες να ασκήσουν πίεση στην Αίγυπτο για να δεχθεί πρόσφυγες από τη Γάζα, αλλά η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο απέρριψαν την πρόταση ως μη ρεαλιστική, δεδομένης της ισχυρής στάσης της Αιγύπτου κατά της γενικής υποδοχής προσφύγων.

Μόνο βαριά τραυματίες, πρόωρα βρέφη και ξένοι και διπλής υπήκοοι έχουν επιτραπεί να φύγουν από τη Γάζα μέσω του συνοριακού περάσματος της Ράφα της Αιγύπτου — του μοναδικού μη ισραηλινού σημείου εξόδου. Οι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι φοβούνται μια μόνιμη εκτόπιση Παλαιστινίων στην Αίγυπτο καθώς και οικονομικές επιβαρύνσεις και επιβαρύνσεις ασφαλείας, εάν συμβεί μαζική έξοδος.

Η Αίγυπτος θέλει να δει άμεσο τερματισμό του πολέμου

Αντιπροσωπεία υπουργών Εξωτερικών της Παλαιστινιακής Αρχής, της Ινδονησίας και των αραβικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, πραγματοποίησε συνάντηση αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο για τον πόλεμο στη Γάζα. Η αντιπροσωπεία των αραβο-μουσουλμανικών εθνών ταξίδεψε στη Μόσχα την Τρίτη.

«Η κατάσταση στη Γάζα επηρεάζει όλες τις χώρες σε όλο τον κόσμο, αμφισβητώντας την ανθρώπινη αίσθηση του σωστού και του λάθους και την ουσία της ανθρωπότητας», δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Πεκίνο, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να «δράσει επειγόντως» για να αποτρέψει την εξάπλωση του πολέμου.

Ο Σούκρι είπε στη συνάντηση ότι η χώρα του «καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να παραδώσει βοήθεια στη Γάζα μέσω του περάσματος της Ράφα, αλλά η πολιτική του Ισραήλ να εμποδίζει την είσοδο βοήθειας είναι συστηματική για να αναγκάσει τους Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τη Γάζα υπό τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς και την πολιορκία».

Οι αιγυπτιακές αρχές επιθυμούν να δουν ένα άμεσο τέλος της βίας στη Γάζα όχι μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά και με τη γνώση ότι όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι επιπτώσεις στην ήδη ταραγμένη οικονομία της Αιγύπτου.