Πλέον, στη σύγχρονη ζωή, η πληροφόρηση έρχεται συνεχώς και από παντού, ακόμα και όταν δεν θέλουμε να μάθουμε κάτι— ALLGOOD ΤΩΡΑ, κοινωνικά δίκτυα, τηλεόραση, καθημερινές συζητήσεις και spoilers!

Ένα παράδειγμα που ίσως να μην έχετε σκεφτεί ποτέ, είναι η αντίδραση μας στα spoilers, δηλαδή όταν μας μαρτυρούν την έκβαση μιας ιστορίας, είτε πρόκειται για ταινία ή σειρά, πριν τη δούμε ή μιας κατάστασης στη κοινωνικό μας κύκλο.

Αυτό το φαινόμενο έχει πολύ ενδιαφέρουσες επιδράσεις στην ψυχική μας κατάσταση και μας βοηθά να καταλάβουμε πώς ο έλεγχος της πληροφορίας μπορεί να βελτιώσει ή να “διαταράξει” την ψυχική μας ευεξία.

Γιατί κάποιοι αποφεύγουν τα spoilers και άλλοι τα επιδιώκουν;

Όπως αποκαλύπτει πρόσφατη έρευνα, οι άνθρωποι χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

• Αυτοί που αποφεύγουν τα spoilers, επειδή θέλουν να ζήσουν την έκπληξη, να αφήσουν τη φαντασία τους ελεύθερη, απολαμβάνοντας την αγωνία και την ένταση του άγνωστου και της αναμονής.
• Οι «αναζητητές» spoilers, που θέλουν να γνωρίζουν το αποτέλεσμα νωρίτερα για να προετοιμαστούν συναισθηματικά και να έχουν αίσθηση ελέγχου, δεν αντέχουν την αναμονή και θέλουν να έχουν την γνώση, πριν μπουν στη διαδικασία να αφιερώσουν χρόνο σε κάτι.

Και οι δύο ομάδες επιδιώκουν να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους, αλλά με διαφορετικούς τρόπους. Η αίσθηση ελέγχου και στις δύο περιπτώσεις είναι το κλειδί για να νιώθουμε πιο ήρεμοι και λιγότερο αγχωμένοι.

Γιατί κάποιοι έλκονται από το suspense και κάποιοι το αποφεύγουν; Τι λέει η επιστήμη;

Στη σύγχρονη τεχνολογικά εξελιγμένη εποχή, των κοινωνικών μέσων και των φανατικών οπαδών, τα spoilers έχουν γίνει «πολιτισμικό ζήτημα». Οι ερευνητές ορίζουν «spoiler» ως μη επιθυμητή πληροφορία για το πώς θα λήξει μια ιστορία.

Μια ολλανδική μελέτη έδειξε ότι όσοι δεν είχαν υποστεί spoiler βίωσαν μεγαλύτερη συναισθηματική ένταση και απόλαυση. Με το spoiler να «ολοκληρώνει» το πλάνο στο μυαλό μας, κάνοντας μας λιγότερο πιθανό να εμβαθύνουμε στη ροή.

Άλλες μελέτες αναφορικά με σειρές βιβλίων και ταινίες έδειξαν πως και όσοι γνώριζαν το τέλος από πριν αναφέρουν ψηλό επίπεδο απόλαυσης — γιατί μόλις εμβαθύνουμε, το συναισθηματικό δέσιμο υπερισχύει της γνώσης.

Σύμφωνα με ειδικούς, η αίσθηση του suspense δημιουργεί ένταση που απολαμβάνουμε μόνο όταν η ιστορία καταλήγει σωστά.

Μπορούν τα spoilers να μας ηρεμήσουν ή να μας «ταράξουν»;

Έρευνα σε θαυμαστές πασίγνωστης σειράς έδειξε πως όσοι αναζήτησαν το τέλος από πριν απόλαυσαν την ιστορία περισσότερο — μείωσαν τη γνωστική πίεση και έμεινε «χώρος» στο μυαλό τους να επεξεργαστούν και να απολαύσουν τη ροή.

Όσοι αναζητούν spoilers θέλουν διαφορετικό είδος ελέγχου. Βλέπουν την απόκτηση αυτής της πληροφορίας ως τρόπο να διαχειριστούν αρνητικά συναισθήματα πριν καν αυτά εμφανιστούν. Οι ψυχολόγοι το ονομάζουν στρατηγική “μη-γνωστικής απευαισθητοποίησης” που προστατεύει την ψυχική τους ισορροπία απέναντι σε έντονες εξελίξεις.

Τα spoilers επαναφέρουν στον θεατή έλεγχο — ακόμη και όταν οι δημιουργοί θέλουν να τον κρατήσουν σε αναμονή. Είναι μια μορφή ήσυχης αντίστασης: ένας τρόπος να διεκδικήσουμε πότε μαθαίνουμε τα γεγονότα.

Ενώ, οι άνθρωποι που αποφεύγουν τις spoiler αναζητούν έντονα συναισθηματική εμπλοκή — θέλουν να βιώσουν την ιστορία όπως ξεδιπλώνεται, να νιώσουν την έκπληξη τη σωστή στιγμή.

Στις μακροχρόνιες σχέσεις, είναι πολύ συνηθισμένο οι άνθρωποι να συνδέουν τη δυστυχία τους με τις πράξεις του συντρόφου τους.

Για παράδειγμα, σκέφτονται πως: «αν ο σύντροφός μου μου έστελνε μήνυμα κάθε πρωί, θα ανησυχούσα λιγότερο» ή «αν ο σύντροφός μου ήθελε να ταξιδεύει περισσότερο, θα ένιωθα μεγαλύτερη χαρά μέσα στη σχέση».

Αλλά αυτά τα συναισθήματα του ανεκπλήρωτου και της δυσαρέσκειας μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με τον/τη σύντροφο, συνήθως οφείλονται σε κάποιον εξωτερικό παράγοντα.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει ένα άτομο στο να ζητήσει από τον σύντροφό του να αλλάξει κάποιες συμπεριφορές σε μια προσπάθεια να μετριάσει το δικό του άγχος.

Αυτό δεν είναι μόνο άδικο για το ταίρι μας, αλλά δεν έχει και το απαιτούμενο αποτέλεσμα.

Αντί να ζητήσετε από τον σύντροφό σας να αλλάξει, κάντε μια ερώτηση στον εαυτό σας: «Τι συμβαίνει με μένα, με τον τρόπο σκέψης μου, τη διαχείριση που κάνω στα συναισθήματά μου, που με κάνει να νιώθω έτσι;».

Η παγίδα της «λανθασμένης λογικής»

Ας υποθέσουμε ότι ο σύντροφός σας περνά πολύ χρόνο στη δουλειά και με τους φίλους του.

Μπορεί να αρχίσετε να αισθάνεστε παραμελημένοι και να λέτε στον εαυτό σας ότι αν περνούσε περισσότερο χρόνο μαζί σας, θα ήσασταν πιο ευτυχισμένοι.

Αυτό, λένε οι ψυχολόγοι, είναι η παγίδα της «λανθασμένης λογικής».

Η λανθασμένη λογική μας λέει «αν ήμουν με διαφορετικό άτομο δεν θα ένιωθα ότι με εγκαταλείπει».

Κι όμως στην πραγματικότητα, θα νιώθατε ακριβώς το ίδιο – θα ήταν απλώς για διαφορετικούς λόγους.

Η προσπάθεια να αλλάξετε τη δική σας συναισθηματική κατάσταση ελέγχοντας τη συμπεριφορά του συντρόφου σας δεν θα λειτουργήσει μακροπρόθεσμα.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να βρείτε από που πηγάζει αυτός ο φόβος της εγκατάλειψης ή οτιδήποτε άλλο σας απασχολεί και να δουλέψετε πρώτα με τον εαυτό σας.

Αφού αποδεχτείτε την πραγματικότητα όπως είναι, αναπτύξτε μια ξεχωριστή συναισθηματική ταυτότητα από το σύντροφό σας και σεβαστείτε και τη δική του ατομικότητα.

Αποδεχτείτε την ευθύνη για τις δικές σας απολαύσεις και απογοητεύσεις και μην κατηγορείτε τον σύντροφό σας γι’ αυτές.

Εκτιμήστε αυτό που έχετε και όχι αυτό που δεν έχετε.

Γιορτάστε την ανάπτυξη και την εξέλιξη του εαυτού σας και του συντρόφου σας.

Όλοι έχουμε ζήσει αυτήν την αμήχανη στιγμή που πρέπει να προσποιηθούμε ότι μας αρέσει ένα δώρο την ώρα που το ξετυλίγουμε… Αλλά η αλήθεια είναι ότι τα δώρα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.

Και καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, το άγχος και η πίεση της εύρεσης δώρων για τα αγαπημένα μας πρόσωπα κορυφώνεται.

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να ψάξετε πολύ ακόμη – οι επιστήμονες ξέρουν ποιο είναι το τέλειο δώρο!

Μια ματιά στην ψυχολογία των οικονομικών επιλογών μπορεί να σας βοηθήσει να κάνετε την καλύτερη επιλογή:

«Ηθικός φόρος» ή «πόνος πληρωμής»

Εκτός από την οικονομική απώλεια χρημάτων, κάθε αγορά αγαθών ή υπηρεσιών συνοδεύεται και από άλλα κόστη…

Οι άνθρωποι βιώνουν συναισθηματικό πόνο  – συχνά με τη μορφή ενοχής – όταν ξοδεύουν χρήματα. Αυτό ονομάζεται «ηθικός φόρος» ή «πόνος της πληρωμής».

Ο «ηθικός φόρος» λειτουργεί ως ένα  εργαλείο αυτορρύθμισης που μας βοηθά να παραμείνουμε εντός του προϋπολογισμού μας. Τα αποτελέσματα του ηθικού φόρου μπορούν να μετρηθούν ακόμη και σε νευρολογικό επίπεδο.

Μέσα από εγκεφαλογραφήματα με τη χρήση τεχνολογίας fMRI φαίνεται ότι, όταν οι άνθρωποι βλέπουν τις τιμές των αντικειμένων που σκοπεύουν να αγοράσουν, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου τους που σχετίζονται με τον σωματικό πόνο.

Η ένταση του πόνου που βιώνεται εξαρτάται από τις ειδικές συνθήκες της αγοράς, όπως η μέθοδος πληρωμής.

Οικονομικά πειράματα έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν μια πληρωμή με κάρτα σε αντίθεση με τα μετρητά, καθώς με την πιστωτική η σύνδεση μεταξύ πληρωμής και αγοράς είναι λιγότερο εμφανής και η οικονομική απώλεια λιγότερο άμεση, γεγονός που μειώνει το αίσθημα της ενοχής.

Ο καλύτερος τρόπος να αντισταθμιστεί ο «ηθικός φόρος» είναι τα δώρα

Φυσικά, ο καλύτερος τρόπος για να αντισταθμίσετε τον «ηθικό φόρο» είναι να λάβετε ένα δώρο – ένα αντικείμενο για το οποίο δεν χρειάστηκε να πληρώσετε καθόλου.

Κατά συνέπεια, τα καλύτερα δώρα είναι αντικείμενα που συνήθως προκαλούν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ηθικού φόρου.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αγαθά πολυτελείας ή απολαύσεις που επιθυμούμε να αποκτήσουμε, αλλά δεν είμαστε διατεθειμένοι να ξοδέψουμε τα χρήματα για να τα αγοράσουμε από μόνοι μας.

Κι αυτό δεν έχει να κάνει τόσο με το ποσό των χρημάτων που δαπανήθηκαν όσο με τα συναισθήματα που προκαλεί το δώρο ή, μάλλον, τις ενοχές που γλυτώνουμε.

Για παράδειγμα:

Εδώ και εβδομάδες, η Μαρία έχει βάλει στο μάτι ένα ζευγάρι επώνυμες μπότες. Φαίνονται απίστευτα κομψές και ταιριάζουν υπέροχα με το νέο της χειμερινό παλτό. Έχει αρκετά χρήματα για να πληρώσει τις μπότες, αλλά δεν πιστεύει ότι η αγορά είναι απόλυτα δικαιολογημένη. Εξάλλου, έχει ήδη άλλα τρία ζευγάρια χειμωνιάτικων υποδημάτων.

Παρ’ όλα αυτά, η Μαρία φροντίζει να αναφέρει πόσο ωραίες ήταν οι μπότες στο σύζυγό της Γιάννη και, το πρωί των Χριστουγέννων, είναι πανευτυχής όταν ξετυλίγει ένα μεγάλο κουτί που περιέχει τις πολυπόθητες μπότες. Είναι ενθουσιασμένη με το δώρο, παρόλο που ο Γιάννης το αγόρασε από τον κοινό τους τραπεζικό λογαριασμό.

Βλέποντας το θέμα από οικονομική άποψη, η χαρά της Μαρίας δεν βγάζει κανένα νόημα.

Εφόσον μοιράζονται τον ίδιο τραπεζικό λογαριασμό, δεν έχει σημασία ποιος αγόρασε τις μπότες. Η οικονομική ζημία είναι η ίδια και με τους δύο τρόπους. Πώς μπορεί, λοιπόν, η Μαρία να χαίρεται με τον Γιάννη που κάνει μια αγορά που προηγουμένως θεωρούσε περιττή;

Όλα καταλήγουν στον «ηθικό φόρο». Κάνοντας την πληρωμή για λογαριασμό της Μαρίας, Ο Γιάννης μειώνει τον «πόνο» της γυναίκας του για την πληρωμή. Η Μαρία μπορεί να απολαύσει τις μπότες της χωρίς ενοχές.

Η ψυχολογία των οικονομικών επιλογών υποδηλώνει ότι τα καλύτερα δώρα είναι όλα εκείνα τα πράγματα που επιθυμούμε, αλλά αρνούμαστε να αγοράσουμε για να μην αισθανθούμε ενοχές.

Μεγάλες επιφάνειες του Σινικού Τείχους της Κίνας συγκρατούνται μαζί χάρη στους σε μια «βιοκρούστα», λεπτά στρώματα οργανικών υλικών που έχουν βοηθήσει στην προστασία του αρχιτεκτονικού θαύματος από τη διάβρωση. Ερευνητική ομάδα έκανε την ανακάλυψη ενώ πραγματοποιούσε αναλύσεις σε τμήματα του Σινικού Τείχους της Κίνας, το οποίο εκτείνεται σε περισσότερα από 21.000 χιλιόμετρα και χτίστηκε κατά τη διάρκεια πολλών αιώνων, ξεκινώντας από το 221 π.Χ., ως ένας τρόπος για την προστασία της κινεζικής αυτοκρατορίας από εξωτερικούς εχθρούς.

Κατά τη διάρκεια της κατασκευής, οι αρχαίοι εργάτες χρησιμοποιούσαν συχνά ένα είδος «εμβολιασμένου» εδάφους που περιλάμβανε ένα μείγμα οργανικών υλικών όπως χώμα και χαλίκι που συμπιέζονται μεταξύ τους. Ενώ αυτά τα υλικά μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα στη διάβρωση από άλλα υλικά, όπως οι συμπαγείς πέτρες, συχνά συμβάλλουν στην προώθηση της ανάπτυξης υλικών που οι ερευνητές χαρακτηρίζουν ως ζωντανό στόκο ή «βιοκρούστα». Αυτός ο ζωντανός στόκος αποτελείται από κυανοβακτήρια (μικροοργανισμούς που είναι ικανοί για φωτοσύνθεση), βρύα και λειχήνες που βοηθούν στην ενίσχυση της κατασκευής, ειδικά σε άνυδρες και ημίξηρες περιοχές της χώρας σύμφωνα με την μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Advances».

«Οι αρχαίοι οικοδόμοι γνώριζαν ποια υλικά θα μπορούσαν να κάνουν τη δομή πιο σταθερή. Για να ενισχυθεί η μηχανική αντοχή, το χώμα του τοίχου κατασκευαζόταν πάντα με πηλό, άμμο και άλλα συγκολλητικά όπως ασβέστη από τους αρχικούς κατασκευαστές. Αυτά τα συστατικά παρέχουν γόνιμο έδαφος για τους οργανισμούς που δημιουργούν ‘βιοκρούστες’ αναφέρει ο Μπο Ξιάο καθηγητής εδαφολογικής επιστήμης στο Κολέγιο Εδαφολογικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Γεωργικού Πανεπιστημίου της Κίνας εκ των επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Για να δοκιμάσουν την αντοχή και την ακεραιότητα του Σινικού Τείχους, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα σε οκτώ διαφορετικά τμήματα που κατασκευάστηκαν μεταξύ του 1368 μ.Χ. και του 1644 μ.Χ κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Μινγκ. Διαπίστωσαν ότι το 67% των δειγμάτων περιείχαν «βιοκρούστες» που οι ερευνητές αποκαλούν «μηχανικούς οικοσυστήματος».

Οι ερευνητές μελέτησαν τη μηχανική αντοχή και τη σταθερότητα του εδάφους των δειγμάτων και συνέκριναν αυτά τα δεδομένα με τμήματα τοίχων που περιείχαν σκέτο χώμα. Βρήκαν ότι τα δείγματα «βιοκρούστας» ήταν σε πολλές περιπτώσεις τρεις φορές ισχυρότερα από τα δείγματα της με το απλό χώμα. «Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα κυανοβακτήρια και άλλες μορφές ζωής μέσα στη βιοκρούστα εκκρίνουν ουσίες, όπως τα πολυμερή, που συνδέονταν σφιχτά με τα σωματίδια της γης βοηθώντας στην ενίσχυση της δομικής τους σταθερότητας δημιουργώντας αυτό που ήταν ουσιαστικά τσιμέντο. Αυτές οι τσιμεντοειδείς ουσίες, τα βιολογικά νημάτια και τα συσσωματώματα του εδάφους εντός του στρώματος του βιοφλοιού σχηματίζουν τελικά ένα συνεκτικό δίκτυο με ισχυρή μηχανική αντοχή και σταθερότητα έναντι της εξωτερικής διάβρωσης» εξηγεί ο Ξιάο.

Naftemporiki.gr