Στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετώπισε η παγκόσμια οικονομία -μαζί και η οικονομία της Ευρώπης– την χρονιά που μας πέρασε, με πολλές από τις οποίες θα βρεθεί αντιμέτωπη και το 2024, εστιάζει την προσοχή της οικονομική ανάλυση της Alpha Bank.

Αναλυτικότερα, οι οικονομικοί αναλυτές της Alpha Bank, αναφέρουν ότι το 2023, ‭ o ‬ρυθμός μεγέθυνσης ‭ ‬της ‭ ‬παγκόσμιας‭ ‬οικονομίας‭ ‬επιβραδύνθηκε ‭ ‬σε ‭ ‬σχέση με το 2022‭, ‬ενώ‭ η ‬ύφεση ‭ ‬στην ‭ ‬Ευρώπη ‭ ‬αποφεύχθηκε ‭ ‬τελικώς‭. ‬Στις ‭ ‬ΗΠΑ, ‭ ‬την ‭ ‬Κίνα ‭ ‬και ‭ ‬την ‭ ‬Ιαπωνία‭, ‬μάλιστα‭, ‬ο ‭ ‬ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης επιταχύνθηκε‭. Με τη διαδικασία του αποπληθωρισμού να βρίσκεται σε ‬ εξέλιξη ‭ ‬και ‭ ‬την ‭ ‬ολοκλήρωση ‭ ‬του ‭ ‬ανοδικού ‭ ‬επιτοκιακού ‭ ‬κύκλου ‭ ‬από ‭ ‬τις ‭ ‬κυριότερες ‭ ‬κεντρικές ‭ ‬τράπεζες, ‭ ‬η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται περί του‭ ‬χρονικ‭ού ‬ορίζοντα των μελλοντικών επιτοκιακών μειώσεων.‭ ‬

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις‭ ‬του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ‭-‬OECD‭, Νοέμβριος 2023), ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ της παγκόσμιας οικονομίας ήταν ισχυρότερος του ‬αναμενόμενου ‭ ‬το ‭ ‬2023, ‭ ‬ως ‭ ‬αποτέλεσμα ‭ ‬της ‭ ‬ισχυρής ‭ ‬αγοράς ‭ ‬εργασίας ‭ ‬και ‭ ‬της ‭ ‬ενίσχυσης ‭ ‬του ‭ ‬τομέα ‭ ‬των υπηρεσιών, ‭ ‬ενώ‭ ‬αναμένεται ‭ ‬να ‭ ‬επιβραδυνθεί ‭ ‬το ‭ ‬2024. ‭ ‬Χαρακτηριστικά, ‭ ‬ο‭ ‬ρυθμός ‭ ‬ανάπτυξης‭, ‬το ‭ ‬2023‭, ‬αναμένεται να αγγίξει το‭ 2,9% και να εξασθενήσει στο 2,7%, το 2024, σημαντικά χαμηλότερα από τον ιστορικό ‬ μέσο όρο (3,8%) της περιόδου 2000‭-2019. ‬

Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει‭ ‬την αποκλιμάκωσή του, από 8,7%‭ ‬το 2022 σε 6,9% το 2023 και 5,8% το 2024 (‭IMF World Economic Outlook, October 2023), ‬ως απόρροια τ‭ης ‬αυστηρότερ‭ης ‬νομισματικής πολιτικής‭, ‬που υποστηρίζεται‭ ‬από τις χαμηλότερες διεθνείς τιμές των βασικών εμπορευμάτων.

Ο ‭δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, προβλέπεται ‬ να μειωθεί σταδιακά, όμως δεν αναμένεται να επιστρέψει στον‭ ‬μεσοπρόθεσμο στόχο του ‭2%, ‬πριν από το 2025‭, στις περισσότερες περιπτώσεις. ‬

Αναμφίβολα‭, ‬σύμφωνα με την Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank, με επικεφαλής τον Παναγιώτη Καπόπουλο (Chief Economist)‭, η ‬παγκόσμια οικονομία, το‭ 2023, ‬αντιμετώπισε‭ ‬σημαντικές προκλήσεις, με κυριότερες‭ ‬ τις‭ ‬επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, την‭ ‬αναταραχή στον τραπεζικό τομέα‭ -‬κυρίως στις ΗΠΑ‭-, ‬τον ανοδικό επιτοκιακό ‭ ‬κύκλο‭ ‬της ‭ ‬νομισματικής ‭ ‬πολιτικής‭, ‬τον‭ ‬αυξανόμενο ‭ ‬κίνδυνο ‭ ‬γεωοικονομικού κατακερματισμού και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα που προκλήθηκε‭ ‬τόσο‭ ‬από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία‭, ‬όσο και από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή‭. ‬

Οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις

Αναλυτικότερα, όπως αναφέρουν οι αναλυτές της Alpha Bank, οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις που αντιμετώπισε η παγκόσμια οικονομία‭, ‬το περασμένο έτος‭, ‬με‭ ορισμένους να συνεχίζουν να εγείρουν ανησυχίες, είναι οι κάτωθι: ‬

1.‭ Οι πληθωριστικές πιέσεις, που οδήγησαν τις κεντρικές τράπεζες σε μία άνευ προηγούμενου ‬περιοριστική‭ ‬νομισματική‭ ‬πολιτική,‭ ‬η ‭ ‬οποία ‭ ‬αναμένεται ‭ ‬να ‭ ‬διατηρηθεί ‭ ‬τους ‭ ‬επόμενους ‭ ‬μήνες,‭ ‬επ‭ιβραδύνοντας, όμως, την ανάπτυξη των χωρών, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των ‬ νοικοκυριών‭ ‬και αυξάνοντας το χρηματοδοτικό κόστος των επιχειρήσεων‭.‬

Η σταδιακή υποχώρηση των επιτοκίων αναμένεται ‬να ξεκινήσει εντός του πρώτου εξαμήνου του‭ 2024. ‬

2.‭ Η αναταραχή στον χρηματοπιστωτικό τομέα, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, με τους καταθέτες ‬να αίρουν την εμπιστοσύνη τους από τα περιφερειακά ιδρύματα των ΗΠΑ, αναστάτωσε τις αγορές, όμως ‭ ‬η ‭ ‬άμεση ‭ ‬αντίδραση ‭ ‬των ‭ ‬κεντρικών ‭ ‬τραπεζών ‭ ‬περιόρισε ‭ ‬τους ‭ ‬κινδύνους.

3.‭ Ο κίνδυνος παγκόσμιου γεωοικονομικού κατακερματισμού και η επιστροφή του προστατευτισμού. Η ‬πανδημία ‭ ‬και ‭ ‬η ‭ ‬ενεργειακή ‭ ‬κρίση ‭ ‬έχουν ‭ ‬δοκιμάσει ‭ ‬περαιτέρω ‭ ‬τις ‭ ‬διεθνείς ‭ ‬σχέσεις ‭ ‬και ‭ ‬την αντιπαράθεση‭ ‬μεταξύ‭ ‬των ‭ ‬ΗΠΑ ‭ ‬και‭ ‬της ‭ ‬Κίνας‭.‬

Οι κυβερνήσεις έχουν προωθήσει αναπτυξιακές δράσεις για πράσινες ‬επενδύσεις‭, ‬με σημαντικά πλεονεκτήματα, που ενδεχομένως να στρεβλώνουν την αγορά, ‭ ‬όπως ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) και για την παραγωγή ημιαγωγών‭ (CHIPS‬) στις ΗΠΑ‭, ‬καθώς‭ ‬και αντίστοιχες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.‭ ‬

4.‭ Η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι οποίες είχαν ως ‬ αποτέλεσμα ‭ ‬την ‭ ‬αύξηση ‭ ‬των ‭ ‬ενεργειακών ‭ ‬τιμών, ‭ ‬προκαλώντας ‭ ‬σταδιακή ‭ ‬αναδιαμόρφωση ‭ ‬του ενεργειακού χάρτη‭. ‬

5.‭ Ο αντίκτυπος της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence) στην κοινωνία και τις επιχειρήσεις, ‬ με ‭ ‬στόχο ‭ ‬τη ‭ ‬βιώσιμη ‭ ‬ανάπτυξη, ‭ ‬χωρίς ‭ ‬αποκλεισμούς. ‭ ‬Το ‭ ‬τελευταίο‭ ‬διάστημα‭, ‬λαμβάνουν ‭ ‬χώρα πρωτοβουλίες, με στόχο την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης‭, ‬αναγνωρίζοντας τη σημασία της στη μεταμόρφωση της οικονομίας, ενώ αναδύονται ανησυχίες, σχετικά με τον βαθμό που δύναται να επηρεάσει ‭ ‬την ‭ ‬αγορά ‭ ‬εργασίας. ‭ ‬

6.‭ Ο σημαντικός αντίκτυπος στα δημοσιονομικά των κρατών, εξαιτίας των ακραίων καιρικών ‬ φαινομένων και η συμφωνία‭ ‬στο ‭COP28, ‬στα τέλη του 2023, για σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.

Η ‭ ‬παγκόσμια ‭ ‬ανάπτυξη‭ ‬ ‭ ‬εξακολουθεί‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬εξαρτάται‭ ‬ ‭ ‬σε ‭ ‬μεγάλο ‭ ‬βαθμό ‭ ‬από‭ ‬ ‭ ‬τις ‭ ‬ταχέως ‭ ‬αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες, παρά τις πιέσεις που δέχεται η κινεζική οικονομία.

Ο απολογισμός του 2023 για τις μεγάλες οικονομίες έχεις ως εξής:

‭ΗΠΑ: Η οικονομία των ΗΠΑ διατηρήθηκε δυναμική, το 2023, λόγω σημαντικών παραγόντων όπως ‬η εύρωστη καταναλωτική δαπάνη, η ισχυρή αγορά εργασίας και η ικανοποιητική κερδοφορία των επιχειρήσεων‭. ‬Παρά τις προκλήσεις,‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬ένα‭ ‬ ‭ ‬περιβάλλον‭ ‬ ‭ ‬αυστηρότερων‭ ‬ ‭ ‬πιστωτικών‭ ‬ ‭ ‬συνθηκών,‭ ‬ ‭ ‬υψηλού‭ ‬ ‭ ‬δημοσίου‭ ‬ ‭ ‬και ιδιωτικού‭ ‬ ‭ ‬χρέους‭ ‬ ‭ ‬και‭ ‬ ‭ ‬με‭ ‬ ‭ ‬τις‭ ‬ ‭ ‬συσσωρευμένες‭ ‬ ‭ ‬αποταμιεύσεις‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ νοικοκυριών‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬μειώνονται,‭ ‬ ‭ ‬η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αναθεώρησε επί τα βελτίω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη των ΗΠΑ, στο 2,6%, για το 2023, αλλά αναμένει επιβράδυνση της οικονομίας στο 1,4%, το 2024.

Στην‭ ‬ ‭ ‬ταχεία‭ ‬ ‭ ‬αποκλιμάκωση‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬πληθωρισμού‭ ‬ ‭ ‬(δομικός‭ ‬ ‭ ‬αποπληθωριστής‭ ‬ ‭ ‬προσωπικής κατανάλωσης στο 3,2% το 2023) συνέβαλε η πρωτοφανής περιοριστική νομισματική πολιτική, με την Fed να έχει προβεί σε 11 αυξήσεις των επιτοκίων της, συνολικού ύψους 525 μονάδων βάσης, στο τρέχον εύρος του 5,25%-5,50%, ενώ, στις 3 τελευταίες συνεδριάσεις της, έχει διατηρήσει το επιτόκιο σταθερό. Τέλος, με τις αγορές να αναμένουν τη σταδιακή μείωση των επιτοκίων, μετά το πρώτο τρίμηνο του 2024, η οικονομία φαίνεται να επιτυγχάνει την «ομαλή προσγείωση», αλλά δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, αφού οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν, ενώ, το 2024, θα λάβει χώρα η εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη Προέδρου.

Ευρωζώνη (ΖτΕ): Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις του Δεκεμβρίου της Ευρωπαϊκής ‬Κεντρικής‭ ‬ ‭ ‬Τράπεζας‭ ‬ ‭ ‬(ΕΚΤ),‭ ‬ ‭ ‬η‭ ‬ ‭ ‬ευρωζώνη‬ ‭ ‬απέφυγε‭ ‬ ‭ ‬την‭ ‬ ‭ ‬ύφεση‭ ‬ ‭ ‬και‭ ‬ ‭ ‬αναμένεται‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬επιτύχει‭ ‬ ‭ ‬ρυθμό μεγέθυνσης 0,6%, το 2023, και 0,8%, το 2024, αναθεωρημένες όμως επί τα χείρω, και για τα δύο έτη. Η Γερμανία, η ατμομηχανή της ευρωζώνης τα προηγούμενα έτη, αποτέλεσε τον «ασθενή», λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων, της αδύναμης ζήτησης από το εξωτερικό και του περιορισμού των επιδοτήσεων για την πράσινη μετάβαση.‭ ‬ Αναμφίβολα, η πρωτοφανής αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, κατά 450 μονάδες βάσης, από τον Ιούλιο του 2022 μέχρι και τον‭ ‬ Σεπτέμβριο‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬2023,‭ ‬ ‭ ‬η‭ ‬ ‭ ‬οποία‭ ‬ ‭ ‬μπορεί‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬συνέβαλε‭ ‬ ‭ ‬καταλυτικά‭ ‬ ‭ ‬στην‭ ‬αποκλιμάκωση‭ ‬ ‭ ‬του πληθωρισμού, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 5,4%, το 2023, ενώ αναμένεται να προσεγγίσει τον‭ ‬ ‭ ‬στόχο‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬2%,‭ ‬ ‭ ‬στα‭ ‬ ‭ ‬τέλη‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬2025.‭ ‬ ‭ ‬Όμως,‭ ‬ οι‭ ‬ ‭ ‬κίνδυνοι‭ ‬ ‭ ‬για‭ ‬ ‭ ‬τον‭ ‬ ‭ ‬πληθωρισμό,‭ ‬ ‭ ‬όπως‭ ‬ ‭ ‬οι γεωπολιτικές‭ ‬ ‭ ‬εντάσεις,‭ ‬ ‭ ‬οι‭ ‬ ‭ ‬μισθολογικές‭ ‬ ‭ ‬αυξήσεις‭ ‬ ‭ ‬και‭ ‬ ‭ ‬το‭ ‬ ‭ ‬δημοσιονομικό‭ ‬ ‭ ‬κόστος‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ‭ ‬ακραίων καιρικών φαινομένων, παραμένουν στη ΖτΕ.

Κίνα: Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, η κινεζική οικονομία θα καταφέρει να επιτύχει ρυθμό ‬ανάπτυξης άνω του 5%, το 2023, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (0,4%). Η αυξημένη αβεβαιότητα, οι αναταραχές στην αγορά ακινήτων, οι υπερχρεωμένοι τοπικοί επενδυτικοί φορείς και η υποτονική κατανάλωση αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες για τη μέτρια‭ ‬ ‭ ‬επίδοση‭ ‬ ‭ ‬της‭ ‬ ‭ ‬οικονομίας.‭ ‬ ‭ ‬Για‭ ‬ ‭ ‬αυτό‭ ‬ ‭ ‬άλλωστε‭ ‬ ‭ ‬και‭ ‬ ‭ ‬ο‭ ‬ ‭ ‬οίκος‭ ‬ ‭ ‬αξιολόγησης‭ ‬Moody’s,‭ ‬ ‭ ‬αν‭ ‬ ‭ ‬και διατήρησε‭ ‬ ‭ ‬τη‭ ‬ ‭ ‬μακροπρόθεσμη‭ ‬ ‭ ‬αξιολόγηση‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬Α1,‭ ‬ προχώρησε,‭ ‬ ‭ ‬ωστόσο,‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬υποβάθμιση‭ ‬ ‭ ‬των προοπτικών‭ ‬ ‭ ‬της‭ ‬ ‭ ‬οικονομίας,‭ ‬ ‭ ‬από‭ ‬ ‭ ‬σταθερές‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬αρνητικές,‭ ‬ ‭ ‬ως‭ ‬ ‭ ‬αποτέλεσμα‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ενδείξεων‭ ‬ ‭ ‬για ανάγκη‭ ‬ ‭ ‬οικονομικής‭ ‬ ‭ ‬στήριξης‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ‭ ‬χρεωμένων‭ ‬ ‭ ‬τοπικών‭ ‬ ‭ ‬κυβερνήσεων‭ ‬ ‭ ‬και‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ‭ ‬κρατικών επιχειρήσεων.‭ ‬Τέλος,‭ ‬ ‭ ‬ανησυχίες‭ ‬ ‭ ‬μπορεί‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬προκαλέσει‭ ‬ ‭ ‬μία‭ ‬ ‭ ‬περαιτέρω‭ ‬ ‭ ‬διόρθωση‭ ‬ ‭ ‬στην‭ ‬ ‭ ‬αγορά ακινήτων, όπως και οι εμπορικές κυρώσεις σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.

Ηνωμένο Βασίλειο: Αναιμική ανάπτυξη αναμένεται στο Ην. Βασίλειο, με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ‬ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0,5%, το 2023, και 0,7%, το 2024. Αναμφίβολα, ο ανοδικός επιτοκιακός κύκλος, που ξεκίνησε στα τέλη του 2021, ως αποτέλεσμα των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, μπορεί‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬έχει‭ ‬ ‭ ‬οδηγήσει‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬αποκλιμάκωση‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ‭ ‬τιμών‭ ‬ ‭ ‬(εκτίμηση‭ ‬ ‭ ‬7,3%‭ ‬ ‭ ‬για‭ ‬ ‭ ‬το‭ ‬ ‭ ‬2023),‭ ‬ ‭ ‬όμως υπερβαίνει‭ ‬ ‭ ‬τον‭ ‬ ‭ ‬πληθωρισμό‭ ‬ ‭ ‬άλλων‭ ‬ ‭ ‬προηγμένων‭ ‬ ‭ ‬οικονομιών.‭ ‬ ‭ ‬Η‭ ‬ ‭ ‬Κεντρική‭ ‬ ‭ ‬Τράπεζα‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬Ην. Βασιλείου (BoE) εκτιμάται ότι θα καθυστερήσει να προβεί σε μειώσεις του βασικού της επιτοκίου (5,25%), ενώ παρακολουθεί στενά την αγορά εργασίας, αφού ανησυχεί ότι οι αυξήσεις των μισθών ενδέχεται‭ ‬ ‭ ‬να‭ ‬ ‭ ‬καθυστερήσουν‭ ‬ ‭ ‬την‭ ‬ ‭ ‬επιστροφή‭ ‬ ‭ ‬του ‭ ‬πληθωρισμού‭ ‬ ‭ ‬στον‭ ‬ ‭ ‬στόχο‭ ‬ ‭ ‬του‭ ‬ ‭ ‬2%.‭ ‬ ‭ ‬Τέλος,‭ ‬ ‭ ‬η ενίσχυση‭ ‬ ‭ ‬των‭ ‬ ‭ ‬δημοσιονομικών‭ ‬ ‭ ‬προσπαθειών‭ ‬ ‭ ‬είναι‭ ‬ουσιαστικής‭ ‬ ‭ ‬σημασίας,‭ ‬ ‭ ‬σε‭ ‬ ‭ ‬ένα‭ ‬ ‭ ‬περιβάλλον υψηλού δανεισμού και παγκόσμιας αβεβαιότητας.

Το συνολικό ποσό του 1,5 τρισεκατομμυρίου ευρώ είναι πράγματι εντυπωσιακό και αντιστοιχεί στην αξία της παγκόσμιας αγοράς ειδών πολυτελείας το 2023 γεγονός που δείχνει πως οι καταναλωτές αναζητούν όλο και περισσότερες εμπειρίες πολυτέλειας, παρά τις συγκυριακές δυσκολίες. Ωστόσο τα επιμέρους στοιχεία αποκαλύπτουν τις αλλαγές στρατηγικής που απαιτούνται από τη συγκεκριμένη αγορά η οποία ναι μεν απέδειξε και φέτος την απαράμιλλη ανθεκτικότητά της, εκπέμποντας τη γοητεία του μύθου της ανεξαρτήτως συνθηκών, αλλά οφείλει να ανανεωθεί για να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες αναταράξεις και να αναπτυχθεί περαιτέρω. Συγχωνεύσεις, εξαγορές, χρήση τεχνολογίας, βιώσιμη ανάπτυξη, ενίσχυση της πιστότητας στις επωνυμίες και διεύρυνση βάσης αποτελούν τις προϋποθέσεις-κλειδιά για την ενίσχυση της δυναμικής της αγοράς ειδών πολυτελείας με χρονικό ορίζοντα το 2030.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της τελευταίας μελέτης της Bain & Company σε συνεργασία με την ιταλική ένωση κατασκευαστών ειδών πολυτελείας η παγκόσμια αγορά ειδών πολυτελείας το 2023 σημείωσε αύξηση 8%-10% σε σχέση με το 2022, επιτυγχάνοντας νέο ρεκόρ για τον κλάδο, γεγονός που αποδεικνύει την απαράμιλλη ανθεκτικότητά του. Οι δαπάνες, ειδικά για εμπειρίες, ανέκαμψαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, χάρη και στην επανάκαμψη των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και των ταξιδιών. Σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες, παρά τις δύσκολες μακροοικονομικές συνθήκες, η αγορά κατέγραψε υψηλή ανάπτυξη της τάξης του 11%-13%. Αυτό συνάδει με τον περσινό ρυθμό ανάπτυξης και μεταφράζεται σε αύξηση των δαπανών κατά περίπου 160 δισεκατομμύρια ευρώ σε όλες τις κατηγορίες των ειδών πολυτελείας. Ο βασικός τομέας, τα προσωπικά είδη πολυτελείας, παρουσίασε συνεχή ανάπτυξη το 2023 και αναμένεται να φθάσει τα 362 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, 4% υψηλότερα από το 2022 σε τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες.

Ωστόσο, οι αντίξοες συνθήκες παραμένουν ενόψει του τέταρτου τριμήνου, συμπεριλαμβανομένης της εύθραυστης καταναλωτικής εμπιστοσύνης, των μακροοικονομικών εντάσεων στην Κίνα και των ισχνών ενδείξεων ανάκαμψης στις ΗΠΑ. Η μελέτη υποδεικνύει μια εξασθένηση των επιδόσεων όσον αφορά τα προσωπικά είδη πολυτελείας το 2024, επιτυγχάνοντας χαμηλό έως μεσαίο μονοψήφιο ποσοστό ανάπτυξης κατά το 2023 με βάση τα τρέχοντα σενάρια. Παρά τη συνεχή ανάπτυξη, κάτι τέτοιο σηματοδοτεί μια σημαντική στιγμή για τα επώνυμα προϊόντα. Αυτό που θα προσδιορίσει τους κερδισμένους θα είναι η ανθεκτικότητα, η συνάφεια και η ανανέωση, χαρακτηριστικά που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες αναταράξεις. «Πρόκειται για μια καθοριστική στιγμή για τα επώνυμα προϊόντα και οι νικητές θα ξεχωρίσουν λόγω της ανθεκτικότητας, της συνάφειας και της ανανέωσής τους – τα βασικά στοιχεία της νέας εξίσωσης για τα είδη πολυτελείας με επίκεντρο την αξία», δήλωσε η ClaudiaD’Arpizio,Partner και επικεφαλής του παγκόσμιου τομέα LuxuryGoods and Fashionστην Bain & Company, και επικεφαλής της μελέτης. «Η αγορά ειδών πολυτέλειας παρουσιάζει θετική ανάπτυξη για το 65%-70% των επώνυμων προϊόντων το 2023, έναντι του 95% το 2022. Για να μπορέσουν να παραμείνουν στο παιχνίδι, είναι ζωτικής σημασίας για τις εταιρείες επώνυμων προϊόντων να λάβουν τολμηρές αποφάσεις για λογαριασμό των πελατών τους».

«Η αγορά είναι προετοιμασμένη για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, βασισμένη σε ισχυρά θεμέλια», δήλωσε η FedericaLevato,Partner στην Bain & Company, επικεφαλής της πρακτικής Luxury Goods and Fashion της εταιρείας στην γεωγραφική περιοχή ΕΜΕΑ (Europe Middle East and Africa) και συν-συντάκτρια της εν λόγω μελέτης. Όπως τόνισε, «η αξιοποίηση και η ενίσχυση του δυναμικού της αγοράς θα είναι το κλειδί, καθώς η σαφής σύγκλιση μεταξύ των αγορών ειδών πολυτελείας επιτρέπει την περαιτέρω επέκταση. Οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία, αλλά και την ευθύνη, να ενισχύσουν το περιεχόμενό τους, αξιοποιώντας στρατηγικά τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές και επαναπροσδιορίζοντας έτσι τα όρια του κλάδου. Αυτό θα αποτελέσει τον θεμελιώδη μοχλό για τη μελλοντική ανάπτυξη».

Περιφερειακές προοπτικές

Η μελέτη δείχνει ότι οι παγκόσμιες τουριστικές αγορές πολυτελείας έχουν φθάσει σχεδόν στα προ της πανδημίας επίπεδα, με πολλές δυνατότητες σε διάφορες περιοχές να παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Η Ευρώπη γνωρίζει μια προοδευτική άνοδο του τουρισμού, η οποία οδηγεί την ανάπτυξη σε όλες τις χώρες, με τα απομακρυσμένα παραθεριστικά θέρετρα να προσελκύουν επισκέπτες υψηλών δαπανών, μαζί με τις κύριες πόλεις πολυτελείας. Ακόμη και αν οι τοπικοί επίδοξοι πελάτες επηρεάστηκαν από τη μακροοικονομική αστάθεια, οι σταθερές ομάδες κορυφαίων πελατών διατήρησαν τη θετική δυναμική τους, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της αγοράς.

Από την άλλη, στην αμερικανική ήπειρο παρατηρήθηκε επιβράδυνση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, σημειώνοντας πτώση 8% από το 2022, καθώς η εκτεταμένη αβεβαιότητα εξακολουθεί να επηρεάζει τις δαπάνες των επίδοξων πελατών. Ωστόσο, οι κορυφαίοι πελάτες παραμένουν αισιόδοξοι, διατηρώντας τις δαπάνες τους εκτός συνόρων, καθώς το αμερικάνικο δολάριο παραμένει ισχυρό έναντι του ευρώ και οι διαφορές στις τιμές ευνοούν τις αγορές στο εξωτερικό.

Η Σαουδική Αραβία επιταχύνει, προσελκύοντας επενδύσεις μεγάλων εμπορικών οίκων ειδών πολυτελείας, και η Αυστραλία προσφέρει γόνιμο έδαφος για ανάπτυξη.

Η ηπειρωτική Κίνα σημείωσε υψηλές επιδόσεις μετά την επαναλειτουργία του πρώτου τριμήνου, αλλά στη συνέχεια παρουσίασε σταδιακή επιβράδυνση, καθώς προέκυψαν νέα μακροοικονομικά ζητήματα. Η Χαϊνάν είναι έτοιμη να εξελιχθεί σε ένα λαμπρό κόμβο ειδών πολυτελείας, ιδίως με την προοπτική να μετατραπεί σε νησί αφορολόγητων ειδών μέχρι το 2025. Η Ιαπωνία ανθεί, χάρη στους αξιόπιστους τοπικούς πελάτες και το αδύναμο γιεν, που ευνοεί τις τουριστικές εισροές.

Αντίθετα, η Νότια Κορέα αντιμετωπίζει μια δύσκολη χρονιά, με δυσμενείς μακροοικονομικές αντιξοότητες που επηρεάζουν την τοπική κατανάλωση και με το ισχυρό νόμισμα που οδηγεί τις αγορές των τουριστών εκτός συνόρων. Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας παρουσίασαν θετική δυναμική, χάρη στον ισχυρό ενδοπεριφερειακό τουρισμό και το αυξανόμενο ενδιαφέρον των τοπικών καταναλωτών, ιδίως στην Ταϊλάνδη.

Προοπτικές ανά κατηγορία

Η αγορά κοσμημάτων ανθεί, ενώ η αναζήτηση εμπειριών από τους καταναλωτές ενισχύει τα καταστήματα με μία και μόνο μάρκα (monobrands). Η μελέτη των Bain&Company και Altagamma δείχνει ότι όλες οι κατηγορίες ειδών πολυτελείας σημείωσαν αύξηση, ευνοημένες από τη συνεχή αύξηση των τιμών, γεγονός που υποσκέλισε εν μέρει τον όγκο. Τροφοδοτούμενη από την επενδυτική νοοτροπία, η αξία της αγοράς κοσμημάτων αναμένεται να φτάσει τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023, με τα πολυτελή κοσμήματα να αποτελούν ένα φωτεινό σημείο για επενδύσεις εν μέσω αβεβαιότητας.

Τα ενδύματα «readytowear» παρουσιάζουν θετική ανάπτυξη, ευνοημένα από τους κορυφαίους πελάτες στις εξαιρετικά υψηλές προσφορές, με αυξανόμενη ζήτηση για τελειότητα και ανθεκτικότητα.

Στον τομέα της ομορφιάς, με κινητήρια δύναμη το μακιγιάζ και τα αρώματα, παρατηρείται μια θετική δυναμική που έχει ευνοηθεί από το αναδυόμενο «φαινόμενο του κραγιόν» στην Αμερική και την Ευρώπη.

Τα ρολόγια συνεχίζουν να ευημερούν, παρά την αυξανόμενη πόλωση γύρω από τους λίγους κερδισμένους του κλάδου. Μετά την υπεραπόδοση των τελευταίων ετών, η ανάπτυξη των δερμάτινων ειδών έχει αρχίσει να επιβραδύνεται.

Όσον αφορά τα δίκτυα, η στρατηγική της μίας και μόνο μάρκας (monobrand) ηγείται του οικοσυστήματος διανομής, χάρη στην αναζήτηση των καταναλωτών για φυσικές εμπειρίες και στον αυξανόμενο ρόλο των συστημάτων υποστήριξης πελατών (clienteling) στις πωλήσεις. Οι φυσικές και οι ψηφιακές εμπειρίες αναμειγνύονται ολοένα και περισσότερο, απαιτώντας από τα επώνυμα προϊόντα να προσφέρουν άριστη εμπειρία καθ’ όλη τη διαδρομή του καταναλωτή. Αντίθετα, οι αγορές με πολλές διαφορετικές μάρκες υφίστανται έντονη επιβράδυνση τόσο στα πολυκαταστήματα όσο και στα εξειδικευμένα καταστήματα, με αυξανόμενα ερωτηματικά σχετικά με τον τρόπο εξέλιξης της πρότασης αξίας τους για την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών των καταναλωτών.

Όπως λένε οι αναλυτές της μελέτης οι γενιές Χ και Υ βρίσκονται στην ηλικία με τα πιο υψηλά εισοδήματα, αντιπροσωπεύοντας το μεγαλύτερο μέρος των αγορών ειδών πολυτελείας και τη βασική δεξαμενή αύξησης των εσόδων στο προσεχές μέλλον. Ωστόσο, η γενιά Ζ είναι αυτή που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κοινωνικής και πολιτιστικής αλλαγής, εμπνέοντας τα συστήματα αξιών των άλλων γενεών, με μεγάλη επιθυμία για έντονες εμπειρίες και αναζήτηση νοήματος. Μέχρι το 2030, η γενιά Z θα αντιπροσωπεύει το 25-30% των αγορών ειδών πολυτελείας, ενώ οι Millennials θα αντιπροσωπεύουν το 50-55%.

Η αγορά ειδών πολυτελείας το 2030: τι πρέπει να περιμένουμε;

Με το βλέμμα στραμμένο στο 2030, τα σταθερά θεμέλια θα εξακολουθήσουν να καθοδηγούν την ανάπτυξη της αγοράς, παρά τις πιθανές αναταράξεις στην πορεία. Οι Κινέζοι πελάτες θα αντιπροσωπεύουν το 35%-40% της αγοράς προσωπικών ειδών πολυτελείας, ενώ οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί μαζί θα αντιπροσωπεύουν το 40%. Από την άλλη, οι διαδικτυακοί δίαυλοι και οι δίαυλοι μίας και μόνο μάρκας (monobrands) αναμένεται να αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα του συνόλου της αγοράς έως το 2030. Σε αυτό το πλαίσιο, τα επώνυμα προϊόντα θα πρέπει να επικεντρωθούν στην παροχή διαφοροποιημένων και σημαντικών εμπειριών σε ολόκληρη τη διαδρομή του πελάτη, ανεξάρτητα από το σημείο επαφής της αλληλεπίδρασης. Αυτό θα οδηγήσει επίσης σε μια νέα περίοδο συγχωνεύσεων και εξαγορών, με γνώμονα την ανάγκη αντιμετώπισης των βασικών προκλήσεων του κλάδου. Η πρωτοπορία στη βιωσιμότητα και η υιοθέτηση της τεχνολογίας θα είναι το κλειδί.

Η διατήρηση μιας στοχευμένης προσέγγισης θα εξακολουθήσει να είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία. Σε μια ολοένα και πιο πολυπληθή αγορά, τα επώνυμα προϊόντα πρέπει να επικεντρωθούν στη δημιουργικότητα και την καινοτομία, ενισχύοντας τη συνάφεια με τους καταναλωτές, με απώτερο σκοπό την καλλιέργεια μιας βάσης από λάτρεις του εκάστοτε επώνυμου προϊόντος που θα διευρύνει την απήχησή του.

Παράλληλα, η αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων προκλήσεων είναι επίσης κρίσιμη. Ως κατευθυντήρια αρχή, οι εμπορικές επωνυμίες πρέπει να ενσωματώσουν στις δραστηριότητές τους την ικανότητα ανταπόκρισης και προσαρμογής. Σε αυτό περιλαμβάνεται η εισαγωγή της ευελιξίας στην επιχειρηματική δομή, καθώς και η βελτιστοποίηση της διαχείρισης και των διαδικασιών για μεγαλύτερη αποδοτικότητα.