Πολλές φορές στην αρχή μιας σχέσης, όλα φαίνονται ρόδινα. Όταν, όμως, αργότερα αποκαλυφθεί ο πραγματικός χαρακτήρας ενός τοξικού συντρόφου, ο άλλος σύντροφος μπορεί να δυσκολεύεται να φύγει, επειδή αισθάνεται ότι έχει επενδύσει ήδη πολλά σε αυτή τη σχέση.

Έτσι, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Δυτικού Οντάριο στον Καναδά σκέφτηκαν ότι αν οι άνθρωποι ήταν σε θέση να αναγνωρίσουν τις «κόκκινες σημαίες» θα μπορούσαν να προλάβουν καταστάσεις πριν δεθούν συναισθηματικά και προχωρήσουν στη συμβίωση ή τον γάμο.

Αναλύοντας την υπάρχουσα βιβλιογραφία στα πλαίσια της μελέτης τους που δημοσιεύθηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό Social Psychological and Personality Science, η ερευνητική ομάδα εντόπισε ορισμένες συμπεριφορές που έχουν να κάνουν κυρίως με την αλαζονεία, την ανάγκη για έλεγχο και τη συναισθηματική ανωριμότητα, οι οποίες μπορεί να αποδειχθούν προβληματικές στην πορεία ή μπορεί, ενδεχομένως, ακόμη και να συνδεθούν με περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας:

Ένας χειριστικός σύντροφος…

• Δεν παραδέχεται τα λάθη του.
• Σας συγκρίνει με άλλους ανθρώπους.
• Αντιδρά αρνητικά όταν λέτε όχι σε κάτι που θέλει.
• Αγνοεί το σκεπτικό ή τη λογική σας όταν αυτή δεν συμφωνεί με τη δική του.
• Δημιουργεί δυσάρεστες καταστάσεις δημοσίως.
• Προσπαθεί να σας αλλάξει.
• Δεν σας υποστηρίζει.
• Σας επικρίνει.
• Έχει μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τη σχέση σας.
• Σας αποφεύγει.
• Κάνει κάτι που του ζητήσατε να μην κάνει.
• Απειλεί ότι θα σας εγκαταλείψει.
• Λέει ότι όλες/οι οι πρώην του ήταν τρελές/οί.
• Είναι αγενής με τους σερβιτόρους.
• Βλάπτει τα ζώα.
• Δεν θέλει να γνωρίσει τα αγαπημένα σας πρόσωπα ή δεν τα πάει καλά μαζί τους.
• Αποθαρρύνει τα χόμπι σας.
• Παρακολουθεί στενά τι κάνετε στο διαδίκτυο.

«Όλοι δείχνουν τον καλύτερο εαυτό τους στην αρχή, αλλά η έκταση της εξουσίας ή του ελέγχου που κάποιος επιθυμεί μπορεί να αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου», εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Δρ Νικολίν Σαρλό.

Ένας σύντροφος που αισθάνεται ότι του ανήκετε ή σας υποτιμά, μπορεί να υποδηλώνει ναρκισσιστική προσωπικότητα. Άλλοι μπορεί να αντιμετωπίζουν τα δικά τους τραύματα ή ανασφάλειες, που τους εμποδίζουν από το να λάβουν υπόψη τους τα συναισθήματα κάποιου άλλου.

Το επόμενο βήμα

«Αν δείτε αυτές τις συμπεριφορές στη σχέση σας ίσως αξίζει να επιβραδύνετε λίγο τα πράγματα για να γνωρίσετε το σύντροφό σας καλύτερα ή να συμβουλευτείτε έναν θεραπευτή πριν πάρετε αποφάσεις για το μέλλον», υπογραμμίζει η Σαρλό.

Θα πρέπει, επίσης, από τη μεριά σας να είστε ξεκάθαροι σχετικά με τα όρια, τις προσδοκίες και τα στάνταρ για το είδος της σχέσης που θέλετε – τι δεν ανέχεστε σε μια σχέση  ή πώς σας κάνουν να αισθάνεστε ορισμένες ενέργειες.

Κάποια σημάδια μπορεί να χρειάζεται να διερευνηθούν περαιτέρω, προσθέτει.

«Αν ο σύντροφός μου κατηγορεί την πρώην του για τα πάντα, δεν νομίζω ότι θα έλεγα αμέσως εντάξει, θα τον χωρίσω. Ίσως ρωτήσω έναν κοινό φίλο αν γνωρίζει την εν λόγω πρώην, αν παρουσιαστεί φυσικά αυτή η ευκαιρία», αναφέρει η ίδια.

Αν ο φίλος σας συμφωνεί με τον σύντροφό σας, θα ξέρετε ότι είναι ειλικρινής. Αλλά αν ο φίλος σας δεν έχει ιδέα για τι πράγμα μιλάει ο σύντροφός σας, αυτό θα σας κινήσει τις υποψίες.

«Πάντα να εμπιστεύεστε το ένστικτό σας», σχολιάζει.

Η αρνητική αυτοκριτική είναι φυσικό να οδηγεί σε πεσμένη διάθεση και κακή ψυχολογία. Τα άσχημα σχόλια προς τον εαυτό μας, αλήθεια, πώς προκύπτουν; Είναι θέμα τελειομανίας; Ανασφάλειας; Τοξικών συναναστροφών;

Όποια κι αν είναι η αιτία, είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε τα σημάδια που μαρτυρούν πως είναι ώρα να σταματήσετε να είστε τόσο σκληροί με εσάς και να προχωρήσετε σε αλλαγές.

 5 σημάδια ακραίας αρνητικής αυτοκριτικής

#1 Τιμωρείτε τον εαυτό σας για ασήμαντα λάθη

Όλοι κάνουμε λάθη, μικρά και μεγάλα. Σε κάθε περίπτωση είναι ανθρώπινα και η ουσία είναι να μαθαίνουμε από αυτά.

Αν τείνετε να επαναλαμβάνετε στον εαυτό σας ακόμα και μικρά, καθημερινά, ασήμαντα πράγματα που θα έπρεπε να είχατε κάνει αλλιώς, προσπαθήστε να κατευθύνετε αλλού τη σκέψη σας.

Θυμηθείτε άλλωστε πως ό,τι έγινε, έγινε και όσο και το κρατάτε μέσα σας, δεν θα αλλάξει κάτι.

#2 Συνεχίζετε να επικρίνετε τον εαυτό σας αφού έχετε διορθώσει ένα λάθος

Ζητήσατε από ένα άλλο άτομο συγγνώμη και οι σχέσεις είναι μια χαρά αλλά εσείς εξακολουθείτε να μιλάτε άσχημα στον εαυτό σας για εκείνη την κουβέντα που δεν θα έπρεπε να του είχατε πει;

O υγιής ρόλος της ενοχής είναι να μας παρακινεί να επανορθώνουμε και να μην επαναλαμβάνουμε τα λάθη.

Επιτρέψτε στον εαυτό σας να προχωρήσει αφού εσείς προσπαθήσατε να διορθώσετε ό,τι συνέβη.

#3 Στη λίστα των προτεραιοτήτων σας, ο εαυτός σας έρχεται τελευταίος

Ας υποθέσουμε ότι χρειάζεστε ένα καινούργιο στρώμα επειδή το δικό σας είναι πλέον άβολο και η μέση σας σας πονά.

Προσπαθείτε να βρείτε χρόνο και ενέργεια για να ψωνίσετε ένα εδώ και έξι μήνες, αλλά δεν τα καταφέρνετε γιατί στη λίστα των υποχρεώσεων, άλλα πάντα πράγματα προηγούνται.

Πότε κάνατε τελευταία φορά μασάζ; Πότε περάσατε λίγο χρόνο ησυχίας; Μήπως αμελήσατε ακόμα και τα τσεκάπ σας;

Φροντίστε τον εαυτό σας και δώστε του επιτέλους προτεραιότητα.

#4 Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα, σκέφτεστε πως μάλλον φταίτε εσείς

Όταν κάποιος σας αδικεί, αναρωτιέστε αν δικαιούστε να νιώθετε θυμό; Λέτε στον εαυτό σας ότι μάλλον το πρόβλημα το έχετε εσείς και η συμπεριφορά σας;

Αναγνωρίστε τη διαφορά μεταξύ του «αναγνωρίζω την ευθύνη που μου αναλογεί» και του «παίρνω ολοκληρωτικά την ευθύνη». Εάν αυτή τη στιγμή αναλαμβάνετε το 100% της ευθύνης όταν τα πράγματα πάνε στραβά, για αρχή, δοκιμάστε να πάρετε το 50%.

Επιπλέον, θυμηθείτε:

Πιθανόν, υπάρχει ένα επίπεδο ευθύνης που πρέπει κανείς να αναλαμβάνει ανάλογα την περίσταση, αλλά η ακραία κακή συμπεριφορά σε καμιά περίπτωση δεν είναι επιτρεπτή.

Όταν τη δέχεστε, δεν σας αναλογεί καμιά ευθύνη πέραν του να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας και τα δικαιώματά σας.

#5 Νιώθετε πως δεν έχετε καταφέρει τίποτα

Παρατηρώντας τη ζωή σας, βλέπετε μονάχα τους τομείς στους οποίους δεν είστε τέλειοι και παραβλέπετε όλες σας τις επιτυχίες και τα πράγματα που έχετε καταφέρει με την αξία σας;

Ρωτήστε τα κοντινά σας άτομα πώς βλέπουν τη δική σας ζωή. Η πραγματικότητα της καθημερινότητας ίσως είναι λιγότερο ρόδινη από ό,τι μπορεί να αντιλαμβάνονται, αλλά μάλλον θα είναι πολύ καλύτερη από ό,τι μπορείτε να αναγνωρίσετε εσείς.

Όταν επιτυγχάνουμε ακόμα και θεωρητικά δεδομένα πράγματα στη ζωή, αξίζει να λέμε στον εαυτό μας ένα «μπράβο».

*Η αποφυγή της σκληρής αυτοκριτικής δεν θα σας κάνει μόνο να αισθάνεστε καλύτερα. Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να παίρνετε καλύτερες αποφάσεις σπαταλώντας λιγότερο χρόνο και ψυχική ενέργεια, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να σας κάνει πιο παραγωγικούς και εντέλει πιο ευτυχισμένους.

Αισθάνεστε ποτέ ότι η εργασία σας έχει πάρει τα ηνία της ζωής σας και δεν ξέρετε πώς να ανακτήσετε τον έλεγχο;

Αν απαντήσετε «ναι» στις παρακάτω ερωτήσεις, ίσως ήρθε η ώρα να επανεξετάσετε τις προτεραιότητές σας και να αρχίσετε να θέτετε όρια στη δουλειά για να προφυλάξετε την ευημερία σας:

• Αισθάνεστε ότι οι απαιτήσεις του εργασιακού σας ρόλου και οι προσωπικές σας υποχρεώσεις έρχονται συνεχώς σε σύγκρουση;
• Δεν προλαβαίνετε να τηρείτε τις προθεσμίες στη δουλειά σας αν δεν κάνετε υπερωρίες;
• Δεν κοιμάστε αρκετά τη νύχτα και δεν έχετε χρόνο να ακολουθήσετε μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή;
• Το βράδυ της Κυριακής «τρέμετε» τον ερχομό της Δευτέρας;
• Δεν έχετε χρόνο για να χαλαρώσετε και να απολαύσετε τα χόμπι σας;
• Νιώθετε ότι δεν περνάτε αρκετό χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σας;
• Ανησυχείτε συνεχώς για τη δουλειά σας όταν δεν είστε στη δουλειά;
• Αισθάνεστε ότι ολόκληρη η ταυτότητά σας εξαρτάται από τη δουλειά σας;
• Δεν παίρνετε άδεια όταν τη χρειάζεστε για να μη μένετε πίσω στη δουλειά;

Ποιο είναι, λοιπόν, το επόμενο βήμα, όταν η ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής σας είναι υπό κατάρρευση; Ήρθε η ώρα να κάνετε ένα βήμα πίσω, να καταλάβετε τι πάει λάθος και να καταστρώσετε ένα σχέδιο για να το διορθώσετε.

Η υγεία σας κυριολεκτικά εξαρτάται από αυτό.

Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που έχουν περισσότερες συγκρούσεις μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής τους ζωής έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας και ψυχικές παθήσεις.

Δημιουργήστε ένα πλάνο

Εάν αισθάνεστε εντονότερη από την συνηθισμένη κούραση, ίσως να θέλετε να ρίξετε μια ματιά στις συνήθειες που ενδεχομένως συμβάλλουν στην κόπωση σας.

Ίσως να αισθάνεστε αρκετά κουρασμένοι και να μην μπορείτε να κάνετε τίποτα άλλο από το να καθίσετε αναπαυτικά στον καναπέ σας και να δείτε σειρές.

Ίσως αφιερώνετε περισσότερο χρόνο για να χαλαρώσετε, τελικά ξαπλώνετε πιο αργά αλλά πάλι δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε.

Τα θρεπτικά γεύματα, ο καλύτερος ύπνος και η σωματική δραστηριότητα είναι το «κλειδί» για τη μείωση της κόπωσης και την πρόληψη της εξάντλησης.

Αφήστε τη δουλειά στη δουλειά

Εάν μπορείτε να ολοκληρώσετε μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη «φέρετε» μαζί σας στο σπίτι, για να περάσετε λίγο παραπάνω χρόνο με τον εαυτό σας και τα αγαπημένα σας πρόσωπα, μην αμελήσετε να το κάνετε.

Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι έχετε την επιλογή να πείτε «όχι»

Αν το «ναι» είναι η απάντηση σε όλα όσα σας ζητούν, τότε μάλλον θα πρέπει να αναδιαμορφώσετε τα όριά σας.

Αν και η πρόθεσή σας είναι καλή, μιας και θέλετε να βοηθήσετε οποιονδήποτε σας το ζητήσει, η καθημερινότητά σας μπορεί να γίνει πολύ πιο δύσκολη από ό,τι περιμένετε με την ανάληψη ολοένα και περισσότερων ευθυνών.

Για να καταφέρετε να διαχειριστείτε όλα όσα πρέπει να γίνουν αλλά και για να είστε κι εσείς χαρούμενοι ξεκινήστε να λέτε μερικά «όχι».

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (διεθνώς ADHD, Attention Deficit Hyperactivity Disorder) δεν περιορίζεται στα παιδιά – 30% έως 70% των παιδιών με ΔΕΠΥ συνεχίζουν να έχουν συμπτώματα όταν μεγαλώσουν, ενώ άτομα που δεν διαγνώστηκαν ποτέ ως παιδιά μπορεί να εμφανίσουν πιο εμφανή συμπτώματα στην ενήλικη ζωή, αντιμετωπίζοντας προβλήματα στην εργασία και την καθημερινότητά τους.

Ωστόσο, τα σημάδια που μαρτυρούν ότι ένας ενήλικας έχει ΔΕΠΥ είναι κάθε άλλο παρά προφανή, με αποτέλεσμα πολλές περιπτώσεις να μένουν αδιάγνωστες.

Πολλοί ενήλικες δεν μαθαίνουν ότι έχουν ΔΕΠΥ μέχρι να λάβουν βοήθεια για κάποιο άλλο πρόβλημα, όπως το άγχος ή την κατάθλιψη.

Διερευνώντας με έναν ειδικό τις κακές συνήθειες, τις συζυγικές συγκρούσεις ή τα προβλήματα στην εργασία συχνά αποκαλύπτεται ότι φταίει η ΔΕΠΥ.

Συμπεριφορές στην εργασία που συνδέονται με ΔΕΠΥ

Η ανάγκη να είναι όλα τέλεια

Ένα ενδιαφέρον εύρημα που αναδύθηκε από έρευνα σχετικά με τις νοοτροπίες των ενηλίκων με ΔΕΠΥ ήταν ότι η τελειομανία ήταν η πιο συχνή νοητική διαστρέβλωση.

Η τελειομανία, συνήθως, σχετίζεται με μη ρεαλιστικά πρότυπα απόδοσης που έχουν ως αποτέλεσμα απογοήτευση όταν δεν επιτυγχάνονται.

Ένας εργαζόμενος με τάσεις τελειομανίας ή ΔΕΠΥ μπορεί, για παράδειγμα, να οδηγηθεί σε μια αυτοκαταστροφική καθυστέρηση μιας αναφοράς για την δουλειά γιατί δεν είναι ακόμα έτοιμη «όπως πρέπει».

Τέτοια υψηλά πρότυπα μπορεί να βασίζονται σε κάποιο αντικειμενικό μέτρο, όπως ένας βαθμός ή μια κατάταξη ή ο ανταγωνισμός με έναν συνάδελφο.

Αναβλητικότητα μέχρι… τελικής πτώσεως

Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορεί να καθυστερούν μονίμως στη δουλειά τους ή σε σημαντικά γεγονότα και ραντεβού.

Κι ενώ μπορεί να συνειδητοποιούν ότι αυτή η καθυστέρηση υπονομεύει τους στόχους τους, απλά δεν καταφέρνουν ποτέ να είναι στην ώρα τους.

Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορεί να έχουν προβλήματα με τον αυτοέλεγχο. Η δυσκολία στον έλεγχο του θυμού μπορεί να τους οδηγήσει σε παρορμητικές συμπεριφορές.

Τακτικά λάθη στα e-mail

Ένα άτομο με ΔΕΠΥ μπορεί να κάνει λάθη απροσεξίας ή να παραλείπει βασικές λεπτομέρειες, καθώς είναι δύσκολο για τον εγκέφαλο να παραμείνει σε διέγερση για αρκετή ώρα ώστε να εκτελέσει αυτό το είδος των ιδιαίτερα κουραστικών, πιο βαρετών εργασιών, όπως η ανάγνωση μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή η εξέταση εγγράφων.

Επιπλέον, οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορεί να έχουν πρόβλημα να θέσουν προτεραιότητες, να ξεκινήσουν και να ολοκληρώσουν εργασίες. Τείνουν να είναι αποδιοργανωμένοι, ανήσυχοι και να αποσπώνται εύκολα.

Ορισμένοι εμφανίζουν προβλήματα συγκέντρωσης ενώ διαβάζουν, γεγονός που μπορεί να εκτροχιάσει τις φιλοδοξίες τους.

Συναισθηματικά ξεσπάσματα

Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορεί να έχουν προβλήματα με τον αυτοέλεγχο.

Η δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων μπορεί να τους οδηγήσει σε παρορμητικές αντιδράσεις και συμπεριφορές, ειδικά σε ένα εργασιακό περιβάλλον υψηλής πίεσης.

Επειδή τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνονται με ποικίλους συνδυασμούς και συνήθως περιπλέκονται με άλλα συναισθηματικά προβλήματα ή διαταραχές συμπεριφοράς, είναι εύκολο να τα μπερδέψετε με άλλες παθήσεις όπως κατάθλιψη ή αγχώδη διαταραχή.

Ο γιατρός σας μπορεί να διαγνώσει την πραγματική αιτία των συμπτωμάτων σας και να σας βοηθήσει να τα διαχειριστείτε.

Μην ξεχνάτε ότι έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ είναι απαραίτητη για την πρόληψη των μακροχρόνιων επιδράσεων στην καθημερινή λειτουργικότητα και προσαρμογή στο επαγγελματικό, κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον.