Υποχρεωτικά.. .POS

Υποχρεωτικά… Αστική ευθύνη

Υποχρεωτικά …ΕΠΑΝΑΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Υποχρεωτικά… ΕΦΚΑ

Συνοψίζοντας σας αφιερώνω  ένα τραγούδι  με  πολύ νόημα του Αθάνατου Νίκου  ΞΥΛΟΥΡΗ  

https://www.youtube.com/watch?v=hU4h3pMNXfA

---

Της Μαβίνας Τσαπόγα,

Η σύμβαση εμπιστευτικότητας (ή αλλιώς «συμφωνητικό εχεμύθειας») είναι η σύμβαση, με την οποία επιβάλλεται στον έναν ή και στους δύο συμβαλλομένους η υποχρέωση τήρησης απόλυτης εχεμύθειας αναφορικά με τις κατά περίπτωση κρίσιμες πληροφορίες που τους έχουν παρασχεθεί ή θα τους παρασχεθούν στο μέλλον. Το λεγόμενο “Non-disclosure agreement” είναι δυνατόν να έχει τη μορφή αυτοτελούς σύμβασης, αλλά, συχνά, συναντάται ως σχετική ρήτρα σε συμβάσεις δικαιόχρησης (franchising), εμπορικής αντιπροσωπείας, διανομής, management, καθώς και σε συμβάσεις εργασίας. Οι εν λόγω συμβάσεις δεν έχουν νομοθετικό έρεισμα και δεν προβλέπονται αυτοτελώς σε συγκεκριμένο νόμο της ελληνικής έννομης τάξης, ωστόσο, παγίως αναγνωρίζονται από τα ελληνικά δικαστήρια ως έγκυρες βάσει της γενικής αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων του Αστικού Δικαίου. Αποσκοπούν στην ευρύτερη δυνατή προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών, που μεταξύ άλλων, αποκαλύπτονται στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών και συμβάσεων εργασίας.

Κατ’ αρχάς, όσον αφορά το κύριο περιεχόμενο των συμβάσεων εμπιστευτικότητας, πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμό των κατά περίπτωση εμπιστευτικών πληροφοριών. Σαφώς, είναι δύσκολο να εξειδικευτεί εκ των προτέρων το σύνολο των πληροφοριών που θα περιέλθουν σε γνώση του αντισυμβαλλομένου, ωστόσο, θα πρέπει να προβλέπονται και να καλύπτονται όσο το δυνατόν πληρέστερα η έκταση και το είδος των πληροφοριών αυτών ,έτσι ώστε να μην δημιουργείται καμία απολύτως παρερμηνεία ή ασάφεια. Συνήθως, οι πληροφορίες αφορούν προϊόντα, μεθόδους εργασίας, τεχνικές, φόρμουλες, πλάνα ανάπτυξης, αποτελέσματα ερευνών ή κλινικών μελετών, οικονομικά και προσωπικά δεδομένα και λίστες πελατών και προμηθευτών. Περαιτέρω, πρέπει να ορίζεται ο σκοπός, χάριν του οποίου πραγματοποιείται η μονομερής ή αμοιβαία αποκάλυψη των πληροφοριών, καθώς και η διάρκεια ισχύος της εν λόγω σύμβασης.

Επιπρόσθετα, προκειμένου μια σύμβαση εμπιστευτικότητας να παρέχει την επιδιωκόμενη από τα συμβαλλόμενα μέρη προστασία, θα πρέπει να αναφέρει και τις υποχρεώσεις του αποδέκτη των πληροφοριών. Οι συνηθέστερες είναι η υποχρέωση μη ανακοίνωσης των εμπιστευτικών πληροφοριών σε τρίτους, μη χρήσης τους για σκοπούς άλλους πέρα από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που ο αντισυμβαλλόμενος έχει αναλάβει με την κύρια σύμβαση, μη αναπαραγωγής των εμπιστευτικών πληροφοριών και διατήρησής τους υπό ασφαλείς συνθήκες, καθώς και η υποχρέωση προστασίας των δεδομένων αυτών από κακόβουλες και αθέμιτες ενέργειες τρίτων. Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι δεν αρκεί να μην επεξεργάζεται κάποιος παράνομα τις προστατευόμενες πληροφορίες, αλλά, περαιτέρω, θα πρέπει να λαμβάνει και όλα τα απαραίτητα μέτρα, για να μην διαρρεύσουν οι πληροφορίες αυτές από ενέργειες τρίτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει φυσικά και η πρόβλεψη των συνεπειών της ενδεχόμενης αθέτησης των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται. Ωστόσο, ο προσδιορισμός της ζημίας που προκλήθηκε από την παραβίαση της υποχρέωσης εχεμύθειας παρουσιάζει μεγάλη αποδεικτική δυσχέρεια. Μέσω της σύμβασης εμπιστευτικότητας επιδιώκεται η προσπέλαση των δυσχερειών αυτών, καθώς, συχνά, ορίζεται είτε συγκεκριμένη μέθοδος υπολογισμού της ζημίας είτε συγκεκριμένο ποσό ως κατ’ αποκοπήν αποζημίωση είτε, τέλος, συγκεκριμένο ποσό ως ποινική ρήτρα. Συνηθέστερα, συνομολογείται ποινική ρήτρα και μάλιστα με εξαιρετικά υψηλό ποσό, με την οποία τα μέρη επιδιώκουν ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει παραβίαση του απορρήτου (προληπτική λειτουργία της ποινικής ρήτρας).

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο νόμος προστατεύει εκ των πραγμάτων όλα τα υποκείμενα δικαίου που για κάποιο λόγο έχουν έννομο συμφέρον και δικαίωμα να κρατήσουν τις πληροφορίες τους μυστικές από τρίτους, ακόμα και χωρίς κάποια σύμβαση/ρήτρα εμπιστευτικότητας. Λόγου χάρη, ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (GDPR) προστατεύει τα φυσικά πρόσωπα από την παράνομη επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων, ενώ αντίστοιχα οι εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις προστατεύονται ως προς την τεχνογνωσία τους και τις επιχειρηματικές τους πληροφορίες από κάθε παράνομη χρήση ή αποκάλυψή τους με βάση το εμπορικό απόρρητο (Οδηγία ΕΕ 2016/943). Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αλλά και όταν δεν υφίσταται κάποια ειδικότερη ρύθμιση, μπορούν να τύχουν εφαρμογής οι γενικές διατάξεις του ΑΚ περί αποζημιώσεων.

Παρόλα αυτά, οι συμβάσεις εμπιστευτικότητας κρίνονται απαραίτητες, διότι, πρώτον, λειτουργούν ως ένα πολύ ισχυρό αποδεικτικό μέσο σε πιθανή δικαστική διένεξη που θα εγερθεί ως προς τη γνώση ή μη του αντισυμβαλλόμενου, και δεύτερον, συνιστούν απαραίτητη προϋπόθεση, προκειμένου να προβλεφθεί και να καταρτιστεί η προαναφερθείσα ποινική ρήτρα. Τέλος, λειτουργούν και ως ένα ισχυρό μέσο ψυχολογικής πίεσης για τον αντισυμβαλλόμενο, ο οποίος έχοντας υπογράψει και δεσμευτεί με ένα τέτοιο έγγραφο, γίνεται αυτόματα πολύ πιο διστακτικός σε οποιαδήποτε παράνομη ή αντισυμβατική συμπεριφορά σχετικά με τις πληροφορίες που διαλαμβάνει.

---

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

•  Βενιέρης Ι., Βερβεσός Ν., Δίκαιο Εμπορικών Συμβάσεων, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 2021
• Ρήτρες εμπιστευτικότητας – βασικά χαρακτηριστικά και το νομικό πλαίσιο σχετικά με αυτές, mcaounilaw.gr, διαθέσιμο εδώ

---

 

---

Της Κωνσταντίνας Μερλέμη,

Η μεταφορά πραγμάτων, και ειδικότερα εμπορευμάτων, ως οικονομική δραστηριότητα, ανέκαθεν λάμβανε χώρα σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα. Τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης, της παγκοσμιοποίησης και του ανταγωνισμού στον χώρο αγοράς, οι μεταφορές αυτές επεκτάθηκαν και έξω από τα εθνικά όρια και μπορούμε, πλέον, να κάνουμε λόγο για διεθνείς μεταφορές. Όπως και στις εθνικές, έτσι και στις διεθνείς μεταφορές ανακύπτουν νομικά ζητήματα (π.χ. ευθύνης του μεταφορέα), τα οποία χρήζουν ρύθμισης και μάλιστα ενιαίας, δεδομένου ότι οι διεθνείς μεταφορές εξ ορισμού αφορούν αντισυμβαλλόμενους από διαφορετικές χώρες-έννομες τάξεις. Για λόγους ασφάλειας δικαίου και συναλλαγών, απαιτείται ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ζητημάτων και των διαφορών που προκύπτουν από τις συμβάσεις μεταφοράς.

Την λύση, τουλάχιστον για τις διεθνείς οδικές μεταφορές, έδωσε η Διεθνής Σύμβαση της Γενεύης της 19ης Μαΐου του 1956 «Επί του Συμβολαίου διά την διεθνή μεταφορά εμπορευμάτων οδικώς (CMR)». Η Ελλάδα κύρωσε τη Σύμβαση αυτή με τον N. 559/1977 «Περί κυρώσεως της εν Γενεύη την 19ην Μαΐου 1956 υπογραφείσας Συμβάσεως επί του διά την διεθνή μεταφορά εμπορευμάτων οδικώς (CMR)». Ως διεθνής σύμβαση και με βάση το αρ. 28 του Συντάγματος, η CMR έχει αυξημένη τυπική ισχύ, έχει υπερνομοθετική ισχύ και επικρατεί έναντι αντίθετων διατάξεων εθνικού δικαίου.

Η CMR δεν ρυθμίζει όλα τα ζητήματα που μπορεί να ανακύψουν, αλλά τα πιο καίρια και αυτά που αποτελούν συνηθέστερα σημείο τριβής. Από τον πυρήνα των ρυθμίσεων της είναι το αρ. 17, το οποίο θεμελιώνει την ευθύνη του μεταφορέα σε περίπτωση απώλειας, βλάβης ή καθυστέρησης παράδοσης του πράγματος. Οι διατάξεις της βάσει του αρ. 41 είναι αμφιμερώς αναγκαστικού δικαίου, είναι δηλαδή υποχρεωτικές και για τα δύο αντισυμβαλλόμενα μέρη (τον μεταφορέα -το ισχυρό μέρος της σύμβασης- και τον αποστολέα) και δεν επιτρέπεται καμία παρέκκλιση, ούτε ακόμα και αν πρόκειται για απόκλιση υπέρ του αδυνάμου, όπως συμβαίνει στο δίκαιο της θαλάσσιας μεταφοράς.

Όπως αναφέρθηκε, η ευθύνη του μεταφορέα είναι από τα κομβικά ζητήματα που ρυθμίζει η Σύμβαση. Γενικότερα, η ευθύνη του μεταφορέα θεμελιώνεται εύκολα βάσει του αρ. 17 παρ. 1 που αναφέρει τα τρία πραγματικά ευθύνης, δηλαδή απώλεια, βλάβη, καθυστέρηση παράδοσης, που μπορούν να παραλληλιστούν με την αδυναμία παροχής, την πλημμελή εκπλήρωση παροχής και την υπερημερία οφειλέτη των διατάξεων του γενικού ενοχικού δικαίου. Ως αντιστάθμισμα στην εύκολη θεμελίωση της ευθύνης, η Σύμβαση προβλέπει τον περιορισμό της ευθύνης του ποσοτικά, δηλαδή οφείλει ο μεταφορέας περιορισμένη αποζημίωση. Η CMR δεν καθιερώνει απεριόριστη ευθύνη του μεταφορέα, γιατί θα βάρυνε τον ίδιο με υπέρογκα ποσά, τα οποία θα τον οδηγούσαν στον οικονομικό αφανισμό του, και μια τέτοια ρύθμιση θα αποτελούσε αντικίνητρο για ανάληψη πρωτοβουλιών και σύναψη συμβάσεων μεταφορών στον χώρο των διεθνών μεταφορών.

Περιπτώσεις που μπορεί να μιλήσει κανείς για απώλεια πράγματος, δεν είναι μόνο η εξαφάνιση από τον υλικό κόσμο ή η καταστροφή του. Νοείται κάθε περίπτωση αδυναμίας παράδοσης. Μπορεί δηλαδή, να είναι γνωστό στον μεταφορέα το πού βρίσκεται το πράγμα αλλά να είναι αδύνατη η παράδοση του επειδή π.χ. αυτό έχει δημευτεί από τελωνειακές αρχές. Αντίθετα, στην βλάβη το ζήτημα είναι ποιοτικό. Αφορά σε παράδοση πράγματος, το οποίο βρίσκεται σε ποιοτικά διαφορετική κατάσταση, αλλοιωμένο, του οποίου η αξία έχει μειωθεί.

Η τρίτη περίπτωση, στην οποία ο μεταφορέας θα ευθύνεται σε αποζημίωση, είναι να καθυστερήσει την παράδοση. Διακρίνουμε δύο περιπτώσεις, αυτή του συμφωνηθέντος χρόνου, και αυτήν που ο χρόνος παράδοσης δεν έχει συμφωνηθεί. Στην πρώτη περίπτωση, ο μεταφορέας καθίσταται «υπερήμερος» οφειλέτης, όταν παραδώσει το πράγμα μετά τον συμφωνηθέντα χρόνο, ενώ στην δεύτερη, όταν το υπερβεί τον εύλογο χρόνο παράδοσης. Ο εύλογος χρόνος δεν είναι ένα ποσοτικά προκαθορισμένο μέγεθος, αλλά επηρεάζεται από ποικίλους παράγοντες, όπως από τη φύση του πράγματος που μεταφέρεται, την διαδρομή που έχει επιλεγεί να ακολουθηθεί, την κατάσταση του οδοστρώματος, τις καιρικές συνθήκες κ.ά., γι’ αυτό και κρίνεται σε κάθε περίπτωση in concreto.

Γενικά, η CMR θεωρείται μία επιτυχής σύμβαση, την οποία επιτυχία επαληθεύει το γεγονός ότι έχει κυρωθεί από πολλές χώρες, το σύνολο των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κάποιων ασιατικών και αφρικανικών κρατών. Έχει αποτελέσει πρότυπο και για εθνικές ρυθμίσεις στο πεδίο του δικαίου των μεταφορών για διάφορες χώρες με κυριότερη την Γερμανία. Εικάζεται, μάλιστα, ότι αυτό πρόκειται να γίνει και στην Ελλάδα. Δεδομένου ότι το εθνικό μας δίκαιο που ρυθμίζει τις εσωτερικές μεταφορές είναι απαρχαιωμένο και διασκορπισμένο (ρυθμίζεται στον Αστικό Κώδικα με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων για τη σύμβαση έργου, ενώ κάποιες διατάξεις υπάρχουν και στον Εμπορικό Νόμο), δεν αποκλείεται η Ελλάδα που αργά ή γρήγορα θα κληθεί λόγω των ραγδαίων εξελίξεων να αναβαθμίσει την σχετική νομοθεσία, να έχει ως πρότυπο αυτής τη CMR.

---

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ

• Αχιλλέας Δ. Μπεχλιβάνης, Η ευθύνη του μεταφορέα σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση CMR, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2020

---