Σε καταστροφή οδηγείται ο τουρισμός της Ελούντας και ευρύτερα του Νομού Λασιθίου εάν υλοποιηθεί ο σχεδιασμός της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων) για τη χωροθέτηση και εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην περιοχή της Ελούντας και της Σητείας.

Αυτό τονίζει ο υπό ανασυγκρότηση Σύνδεσμος Ξενοδόχων Νομού Λασιθίου, τεκμηριώνοντας τη θέση του με σειρά επιχειρημάτων, σε υπόμνημα που έστειλε στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στην Περιφέρεια Κρήτης και στην ΕΔΕΥΕΠ.

Το βασικό επιχείρημα:

Η χωροθέτηση των 75 ανεμογεννητριών, συνολικού ύψους 268 μέτρων εκάστη, και σε μία απόσταση μόλις ενός ναυτικού μιλίου από την ακτή θα δημιουργήσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην τοπική οικονομία και κοινωνία της Ελούντας και όλου του Νομού Λασιθίου. Το εν λόγω έργο έχει μία πρόβλεψη 9 ετών για την ολοκλήρωσή του, που σημαίνει ότι για 9 χρόνια θα υφίσταται ένα θαλάσσιο εργοτάξιο σε μία περιοχή με απαράμιλλο φυσικό κάλλος και η οποία είναι διεθνώς γνωστή για τον πολυτελή τουρισμό της. Η οπτική ρύπανση και ο θόρυβος που θα προκληθούν κατά την κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση των ανεμογεννητριών θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στο “brand name ELOUNDA” της περιοχής και στις επενδύσεις που υλοποιούνται ή θα υλοποιηθούν στο μέλλον. 

Στην αρχική εισήγηση του υπομνήματος υπογραμμίζονται τα εξής:

“Η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων A.E (ΕΔΕΥΕΠ Α.E.) στις 1/11/2023 με ανακοίνωση της θέτει σε δημόσια διαβούλευση 30 ημερών, με καταληκτική ημερομηνία 30/11/2023 (!) τα στοιχεία της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το σχέδιο που αφορά την εγκατάσταση συνολικά 800 MW υπεράκτιας αιολικής ισχύος, τα 600 MW στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού μεταξύ Αγίου Νικολάου και Σητείας και τα 200 MW ανατολικά της Σητείας.

Όπως φαίνεται στον χάρτη που παρουσίασε η ΕΔΕΥΕΠ, στην ανατολική Κρήτη και συγκεκριμένα στο νομό Λασιθίου προβλέπονται τέσσερις διαφορετικές περιοχές στις οποίες προτείνεται η εγκατάσταση και λειτουργία υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

Πιο συγκεκριμένα στο βορειοανατολικό άκρο του Μεραμπέλου και στο ανατολικό άκρο της Κρήτης είναι τα δύο σημεία που προτείνονται για μεσοπρόθεσμη λειτουργία αιολικών πάρκων. Στα νότια της Κρήτης και ανατολικά του Μακρύ Γιαλού και στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Διονυσάδων βόρεια της πόλης της Σητείας είναι τα άλλα δύο σημεία στα οποία προτείνεται η μακροπρόθεσμη κατασκευή και λειτουργία πλωτών αιολικών πάρκων.

Ο σχεδιασμός διατείνεται πως έλαβε υπόψη του 20 κριτήρια αποκλεισμού, προκειμένου «να διασφαλίσει τις ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές και τις θαλάσσιες δραστηριότητες στον ελληνικό χώρο». Αυτά τα κριτήρια όπως επικαλείται η ΣΠΜΕ, έλαβαν υπόψη τους μεταξύ άλλων «ζητήματα εθνικής ασφάλειας και επιβατικής ναυσιπλοΐας, αεροδρόμια, ελάχιστη απόσταση από ακτογραμμή, περιοχές περιβαλλοντικής και πολιτιστικής σημασίας, τουριστικές δραστηριότητες, περιοχές υδατοκαλλιέργειας και άλλες χρήσεις».

Κατά την γνώμη μας ο σχεδιασμός αυτός όπως παρουσιάζεται στην ΣΜΠΕ θα έχει άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στην τουριστική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής του νομού Λασιθίου στην οποία θα προκαλέσει μη αναστρέψιμες και καταλυτικές βλάβες αλλοιώνοντας βίαια όλες τις παραμέτρους που καθορίζουν τη φυσιογνωμία του Τόπου σε όλα τα επίπεδα”.

Όπως επισημαίνεται, “η σημερινή παραγωγική, κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα του νομού Λασιθίου δεν αναγνωρίζεται ως βασικό και δεσμευτικό πεδίο προσέγγισης μιας πρότασης αυτού του χαρακτήρα, καθώς αποκλειστικός της στόχος είναι η ανεμπόδιστη και εμφανώς καταστροφική -κατά την άποψή μας- εγκατάσταση βαρύτατα οχλουσών υπεράκτιων αιολικών μονάδων βιομηχανικού χαρακτήρα που εναντιώνεται με σαφή τρόπο στις συνθήκες, τις προοπτικές και το μέλλον της περιοχής στην οποία αναδύθηκε και αναδείχτηκε ιστορικά ο σπουδαίος τομέας του κρητικού τουριστικού φαινομένου που αποτελεί μια ανθεκτική και αειφόρο παραγωγική δραστηριότητα με βιώσιμα και φιλικά για τον Τόπο χαρακτηριστικά”.

Υπογραμμίζεται επίσης ότι ο νομός Λασιθίου και ο κόλπος του Μεραμπέλου δυτικά και η περιοχή της Σητείας ανατολικά, αποτελούν περιοχές με πυκνή παρουσία σημείων και τοπόσημων εθνικού και διεθνούς ενδιαφέροντος εξαιρετικής σημασίας και παραλιακές ζώνες στις οποίες υπάρχει υψηλή τουριστική επισκεψιμότητα και αναπτύσσεται μεγάλος αριθμός αρχαιολογικών χώρων και προστατευόμενων ζωνών του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.

• διεθνούς σημασίας: Σπιναλόγκα, Ανάκτορο Ζάκρου και Φοινικόδασος στο Βάι,
• εθνικής σημασίας: Σπήλαιο Ψυχρού, Μονή Τοπλού και ευρύτερη περιοχή (κτήμα), Ερημούπολη, Οροπέδιο Λασιθίου – Δικταίον Άντρον…

Υπενθυμίζονται ακόμη οι προβλέψεις τοπικού σχεδιασμού /ΣΧΟΟΑΠ:

“Στα υπερκείμενα -του τοπικού σχεδιασμού- ΣΧΟΟΑΠ που ισχύουν σε όλες τις περιοχές του Λασιθίου την τελευταία δεκαετία, τόσο στην περιοχή ανατολικά του κόλπου της Ελούντας (Δήμος Αγίου Νικολάου) όσο και βόρεια και ανατολικά της Σητείας, σε χερσαίες και παραθαλάσσιες ζώνες, υπάρχουν ειδικές ρητές αναφορές αποκλεισμού και επιβάλλονται δεσμεύσεις τόσο στις επιτρεπόμενες χρήσεις γης όσο και στους περιορισμούς δόμησης που ισχύουν στα όρια των περιοχών ελέγχου δόμησης και προστασίας του φυσικού και οικιστικού αποθέματος .

Απαγορεύεται ρητά η δόμηση σε απόσταση 50 μ. από τη ζώνη αιγιαλού σε όλες τις παραλιακές περιοχές για οποιαδήποτε εγκατάσταση και παράλληλα θεωρείται ανεπίτρεπτη η χωροθέτηση δραστηριοτήτων βιομηχανικού χαρακτήρα μέσης και υψηλής έντασης. Οι συγκεκριμένες αιολικές μονάδες μεγάλης ισχύος με τα γεωμετρικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά που διαθέτουν, πράγμα που η ΣΜΠΕ επιμελώς αποσιωπά, αναμφίβολα υπερβαίνουν κατά πολύ τόσο τα μεσαία όσο και τα υψηλής έντασης μεγέθη και εντάσσονται στην κατηγορία των Βιομηχανικών ΑΠΕ μεγάλης όχλησης. Αυτό αποδεικνύει τόσο η εγχώρια όσο και η διεθνής εμπειρία”.

Πηγή: tornosnews.gr

Την αντίθεσή τους στην ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων κατέθεσαν το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικολάου και ο Δήμος Αγίου Νικολάου.

Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείου Δήμου Αγίου Νικολάου έχει τη διαχείριση της χερσαίας ζώνης λιμένα εντός της πόλης του Αγίου Νικολάου. Εντός της επικράτειας του ελλιμενίζονται πολλά σκάφη περισσότερα από 400 (ημερόπλοια, επαγγελματικά και ερασιτεχνικά αλιευτικά. Ιδιωτικά σκάφη αναψυχής, ιστιοφόρα κ.λπ., που δραστηριοποιούνται στην περιοχή Αγίου Νικολάου της Ελούντας της Πλάκας και γενικά στον κόλπο του Μιραμπέλου.

Η παραπάνω περιοχή αποτελεί μεγάλο πόλο έλξης επισκεπτών λόγω της αρχαιολογικής σημασίας του και του φυσικού κάλλους, καθώς η Σπιναλόγκα αποτελεί το δεύτερο σε επισκεψιμότητα μνημείο στην Κρήτη μετά την Κνωσσό. Ακόμα η νήσος Κολοκύθα που είναι ορισμένη εξ ολοκλήρου α’ αρχαιολογική ζώνη διαφυλάσσοντας την ομορφιά της, την καθαρότητα των υδάτων και το φυσικό περιβάλλον, γειτνιάζει με μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες της Ελούντας. Η περιοχή διαθέτει ένα από τα πιο ισχυρά «brand name» παγκοσμίως από την αρχή δημιουργίας του τουρισμού στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1960 μέχρι και σήμερα. Οι επενδύσεις κάθε χρόνο ανέρχονται σε πολλά εκατομμύρια.

Στην ίδια περιοχή ξεκινάει η στρατηγική επένδυση «Elounda Hills» 500 εκατομμυρίων, διαθέτοντας ξενοδοχεία, καταλύματα αλλά και μια νέα μαρίνα για ελλιμμενισμό 202 σκαφών, γιοτ και σιύπερ γιοτ. Είναι προφανές από τα παραπάνω ότι τα οφέλη σε εθνικό επίπεδο είναι πολλαπλά από την περιοχή και διαχρονικά συνεισφέρει σημαντικά στην αύξηση του ΑΕΠ. Μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού βιοπορίζεται από τη δραστηριότητα που δημιουργείται στην συγκεκριμένη περιοχή αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας που εργάζονται την καλοκαιρινή περίοδο στις μεγάλες επιχειρήσεις, δίνοντας αρνητικό πρόσημο στην ανεργία. Η δε περιοχή του Αφορεσμένου είναι ένας από τους σημαντικότερους ψαρότοπους, προσφέροντας σημαντικά έσοδα στους αλιείς, προμηθεύοντας τα τουριστικά θέρετρα με ντόπια ψάρια.

Σε αυτή την θαλάσσια περιοχή προβλέπεται η χωροθέτηση του υπεράκτιου αιολικού πάρκου «Κρήτη 2α» και «Κρήτη 2β», ενώ έχει άμεση οπτική επαφή με το «Κρήτη 3» στο σύμπλεγμα των νησιών Διονυσάδες.

Όπως αναφέρει σχετικά το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικολάου. «Λόγω μεγάλου αριθμού σκαφών αλλά και την συνεχή αύξηση τους υπάρχει ανάγκη διαχείρισης του παραθαλάσσιου χώρου από δημοτικό φορέα. Έχει ήδη κατατεθεί αίτηση στο Υπουργείο Ναυτιλίας για εξομοίωσης χερσαίου χώρου λιμένα στις περιοχές της Ελούντας, της Πλάκας, του Σίσι και της Μιλάτου (με περισσότερα από 200 ελλιμενιζόμενα σκάφη) για τις οποίες περιμένουμε την έγκρισή τους.

Με τη χωροθέτηση υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην περιοχή, εγκαθίσταται μια βιομηχανική μονάδα στην καρδιά του τουριστικού θερέτρου, με όλες τις συνέπειες που μπορεί να έχει. Η οπτική όχληση λόγω του μεγέθους των ανεμογεννητριών αλλά και της έκτασής του είναι τεράστια. Επιδεινώνεται λόγω του απαραίτητου φωτός που εκπέμπουν το βράδυ για λόγους ασφαλείας.

Λόγω της εγγύτητας με την ξηρά ο θόρυβος που παράγουν δεν είναι αμελητέος, πολλώ δε μάλλον όταν πολλαπλασιάζεται λόγω του μεγάλου αριθμού τους. Η είσοδος εντός της χωροθετημένης θαλάσσιας έκταση και σε ζώνη 500 μ. απαγορεύεται σε οποιοδήποτε είδος σκάφους, αναψυχής ή αλιευτικό με αποτέλεσμα ο θαλάσσιος χώρος για τη διέλευση προς τη Σπιναλόγκα και γύρω από την Κολοκύθα να είναι πολύ περιορισμένος για τον πολύ μεγάλο αριθμό σκαφών που κινούνται στην περιοχή και γύρω από αυτήν. Η ένταση θα αυξηθεί περαιτέρω λόγω των σκαφών που θα κινούνται για τη κατασκευή και λειτουργία του αιολικού πάρκου, πλωτούς γερανούς, σκάφη μεταφοράς του τεράστιου εξοπλισμού κ.α.

Η ασφάλεια της ακτοπλοΐας υπό αυτές τις συνθήκες δεν διασφαλίζεται. Για την κατασκευή ενός πάρκου 450 ΚW απαιτείται λιμάνι με ένα χερσαίο κομμάτι έκτασης 150.000 – 200.000 τ.μ. και ένα θαλάσσιο κομμάτι 100.000 με 150.000 τ.μ. με δεξαμενή (dry dock). Αυτές τις προδιαγραφές δεν τις πληροί το λιμάνι του Αγίου Νικολάου οπότε θα πρέπει να εξυπηρετηθεί από κάποιο άλλο ή από νέο. Απαιτείται περίπου 2-3 χρόνια για ένα τέτοιο πάρκο ώστε να λειτουργεί πλήρως. Οπότε η πλήρη λειτουργία των εφαπτόμενων πάρκων “Κρήτη 2α” και “Κρήτη 2β” με συνολική ισχύς 1135 ΜW, απαιτεί 9 χρόνια περίπου. Αυτό σημαίνει ότι για πολύ μεγάλη περίοδο θα υπάρχουν θολά νερά και αυξημένος θόρυβος υποθαλάσσια αλλά και πάνω από το την επιφάνεια, λόγω εμπείξεων, διαμόρφωσης του πυθμένα, συνεχής κίνηση σκαφών μικρών και μεγάλων για τη συναρμολόγηση κ.τ.λ.

Το μεγαλύτερο μέρος από την παραπάνω όχληση συνεχίζεται και κατά τη λειτουργία, καθώς ο πυθμένας λόγω των ρευμάτων χρειάζεται συνεχής διάστρωση, αλλά και λόγω των απαιτούμενων συντηρήσεων και επισκευών των ζημιών. Ακόμα υπάρχει θαλάσσια ρύπανση λόγω ελαίων, επικίνδυνων αερίων, ιζημάτων που δημιουργούνται λόγω της δραστηριότητας και επομένως αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης των παραλιών και των ακτών σε μεγάλη απόσταση από αυτό, καθώς τα ρεύματα και ο άνεμος τα μεταφέρουν εύκολα. Οι ποσότητες σκυροδέματος που απαιτούνται για την θεμελίωση, την ορθή αγκύρωση και στήριξη των διατάξεων των ανεμογεννητριών αλλοιώνουν τον πυθμένα.

Όλα τα παραπάνω φυσικά επηρεάζουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, τους πληθυσμούς των ψαριών, των θαλάσσιων θηλαστικών και των χελωνών που υπάρχουν στην περιοχή. Ακόμα αποτελεί τεράστιο κίνδυνο για τα πτηνά, όπως το γεράκι Βαρβάκι που κατοικεί σε μεγάλους πληθυσμούς στις Διονυσάδες (περιοχή Natura) αλλά και άλλα από τις χερσαίες περιοχές σε ακτίνα 25 χλμ.

Συνεπώς η κατασκευή πλωτού αιολικού πάρκου εντός ή σε άμεση επαφή με την περιοχή του Δ. Αγίου Νικολάου θα προκαλέσει ανυπολόγιστες ζημιές σε επενδύσεις, στο τουριστικό προϊόν, σε στρατηγικές επενδύσεις που μόλις ξεκινάνε, στην αλιεία αλλά και στο περιβάλλον που υπερηφανευόμαστε ότι ζούμε».

Στο πλαίσιο αυτό το Λιμενικό Ταμείο έχοντας ευθύνη απέναντι στους πολίτες που δραστηριοποιούνται και ζουν στον Δήμο αλλά και απέναντι στις μελλοντικές γενιές κατέθεσε την άποψή του, που είναι αντίθετη και αρνητική στην χωροθέτηση των “Κρήτη 2α”, “Κρήτη 2β” και “Κρήτη 3″».

Παράλληλα, ο Δήμος Αγίου Νικολάου γνωμοδότησε αρνητικά επί της Στρατηγικής Μελέτης  Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων {ΣΜΠΕ} του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων  Αιολικών Πάρκων αναφορικά με την χωροθέτηση του αιολικού πάρκου στη θαλάσσια περιοχή του Δήμου Αγίου Νικολάου.

Πηγή: tornosnews.gr
Σοφία Κοντογιάννη