---

Της Άννας Καρρά,

Στις μέρες μας, η αναφορά σε σοβαρά τροχαία ατυχήματα τόσο από την έντυπη όσο και από την ηλεκτρονική ειδησεογραφία γίνεται ολοένα και συχνότερη. Το πρόβλημα έχει πάρει πια ανεξέλεγκτες διαστάσεις και επιτάσσει την προσοχή του νομοθέτη, ιδίως μέσω της πρόβλεψης διατάξεων για την χρηματική ικανοποίηση των συγγενών των θυμάτων. Πρωτίστως, κρίνεται απαραίτητο να διασαφηνιστεί ότι το πρόσωπο αρχίζει να υπάρχει μόλις γεννηθεί ζωντανό και παύει με το θάνατό του, συμφώνως προς το άρθρο 35 του Αστικού Κώδικα.

Όταν ένα πρόσωπο αποβιώσει εξαιτίας τροχαίου ατυχήματος, οι συγγενείς του τεκμαίρεται πως μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση χρηματικής ικανοποίησης, την λεγόμενη «ψυχική οδύνη» (ΑΚ 932). Δηλαδή, το δίκαιο δεν αναγνωρίζει ως έννομο αγαθό μόνο την περιουσιακή ζημία αλλά και την ηθική βλάβη. Πρόκειται για μια μικρή ανακούφιση από τη λύπη, τη θλίψη, τη στεναχώρια ή και τον σωματικό πόνο που υπέστησαν τα πρόσωπα αυτά. Με τα χρήματα που θα επιδικασθούν, θα απολαύσουν ορισμένα αγαθά, ώστε να εξισορροπηθεί η δυσμενής κατάσταση, στην οποία περιήλθαν εξαιτίας του θανάτου. Δικαιούχοι της ενοχικής αυτής αξίωσης είναι τα πρόσωπα που συνδέονται με στενούς οικογενειακούς δεσμούς με το πρόσωπο που έχασε την ζωή του από την άδικη πράξη ενός άλλου προσώπου που προκάλεσε το τροχαίο δυστύχημα.

Επομένως, όποιος προξενήσει ζημία σε άλλον έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει (ΑΚ 59, 914). Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου, ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει τα νοσήλια και τα έξοδα της κηδείας σε εκείνον που κατά το νόμο βαρύνεται με αυτά. Έχει, επίσης, την υποχρέωση να αποζημιώσει εκείνον που κατά το νόμο είχε δικαίωμα να απαιτεί από το θύμα διατροφή ή παροχή υπηρεσιών (ΑΚ 928). Κατά κύριο λόγο με τα έξοδα αυτά επιβαρύνονται οι κατιόντες, οι ανιόντες και ο σύζυγος του, οπότε εκείνοι δικαιούνται να αποζημιωθούν. Το κάθε μέλος της οικογένειας έχει αυτοτελή αξίωση και το ύψος της αποζημίωσης εναπόκειται στην κρίση του Δικαστηρίου. Η ικανοποίηση συνίσταται σε πληρωμή χρηματικού ποσού, σε δημοσίευμα, ή σε οτιδήποτε επιβάλλεται από τις περιστάσεις (ΑΚ 59). Επιπρόσθετα, υπόχρεος της αποζημίωσης είναι το πρόσωπο που προκάλεσε παράνομα ζημία στον παθόντα, ανεξάρτητα από την υπαιτιότητά του.

Οι δικαιούχοι αξιώνουν την αποζημίωση με το ένδικο βοήθημα της αγωγής, ενώ το αρμόδιο δικαστήριο θα εξετάσει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις άσκησής της και τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την ιστορική της βάση (ΑΚ 217). Η αγωγή που μέλλεται να ασκηθεί ονομάζεται καταψηφιστική, καθώς περιέχει την αναγνώριση της ενοχικής απαίτησης των δικαιούχων και την καταδίκη του εναγόμενου σε πράξη, δηλαδή ικανοποίηση της απαίτησης.

Δεν είναι λίγες, ωστόσο, οι περιπτώσεις, κατά τις οποίες το τροχαίο ατύχημα προξένησε κάποιος υπάλληλος ή βοηθός εκπλήρωσης κατά την διάρκεια εκπλήρωσης των καθηκόντων του. Κατά κύριο λόγο η ευθύνη του είναι προσωπική. Εντούτοις, το δίκαιο αναγνωρίζει ευθύνη ενός προσώπου και για αλλότριες πράξεις. Σύμφωνα με την διάταξη ΑΚ 334: «ο οφειλέτης ευθύνεται για το πταίσμα των προσώπων που χρησιμοποιεί για να εκπληρώσει την παροχή, όπως για δικό του πταίσμα. Η ευθύνη αυτή μπορεί εκ των προτέρων να περιοριστεί ή να αποκλειστεί, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις του άρθρου 332». Παράλληλα, το άρθρο ΑΚ 922 ορίζει πως «Ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του». Ερμηνεύοντας συστηματικά τις διατάξεις αυτές, συνάγεται πως το άρθρο ΑΚ 334 αφορά τις συμβάσεις και προϋποθέτει ύπαρξη προϋφιστάμενης ενοχικής σχέσης, ενώ το άρθρο ΑΚ 922 εφαρμόζεται στις περιπτώσεις αδικοπρακτικής ευθύνης.

Γίνεται αντιληπτό πως στην περίπτωση των τροχαίων ατυχημάτων έχει εφαρμογή το άρθρο ΑΚ 922. Έτσι, κρίνεται αναγκαίο να διατυπωθούν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης αυτής. Αναλυτικότερα, απαιτείται 1) σχέση πρόστησης, η οποία υπάρχει όταν ο προστήσας έχει το δικαίωμα να δίδει οδηγίες και εντολές στον προστηθέντα, σε σχέση με τον τρόπο εκπλήρωσης της υπηρεσίας του, 2) παράνομη και υπαίτια πράξη του προστηθέντος και 3) η παράνομη και υπαίτια αυτή πράξη να λάβει χώρα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Προς επίρρωση των ανωτέρω, αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν για την ίδια ζημία ευθύνονται παράλληλα περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρόν. Το ίδιο ισχύει και αν έχουν ενεργήσει περισσότεροι συγχρόνως ή διαδοχικά και δεν μπορεί να εξακριβωθεί τίνος η πράξη επέφερε τη ζημία (ΑΚ 926). Έτσι, εκείνος που κατά το προηγούμενο άρθρο κατέβαλε ολόκληρη την αποζημίωση έχει δικαίωμα αναγωγής κατά των λοιπών. Το δικαστήριο προσδιορίζει το μέτρο της μεταξύ τους ευθύνης ανάλογα με το βαθμό του πταίσματος καθενός. Αν δεν μπορεί να εξακριβωθεί ο βαθμός αυτός, η ζημία κατανέμεται μεταξύ όλων σε ίσα μέρη (ΑΚ 927).

Αποτελεί αδήριτη ανάγκη, ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου που κυκλοφορεί μέσα στην Ελλάδα επί οδού, να έχει καλύψει με ασφάλιση την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη (αρ. 2 παρ. 1 Ν. 489/76). Πιο αναλυτικά, η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εξαιτίας θανάτωσης ή σωματικής βλάβης ή ζημιών σε πράγματα, στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη, καθώς και την αστική ευθύνη λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών κατά των επιβαινόντων.

Τέλος, εξαιρούνται από την ασφάλιση οι ζημίες που προκαλούνται: α) από οδηγό, ο οποίος στερείται της άδειας οδήγησης που προβλέπεται από το νόμο για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί, β) από οδηγό, ο οποίος, κατά το χρόνο του ατυχήματος, τελούσε υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, κατά παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, ΦΕΚ 57 Α’), όπως εκάστοτε ισχύει, εφόσον η εν λόγω παράβαση τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος. Αν το όχημα που εμπλέκεται στο ατύχημα ανήκει κατά κυριότητα σε επιχείρηση εκμίσθωσης επιβατικών αυτοκινήτων, το δικαίωμα αναγωγής του ασφαλιστή ασκείται μόνο κατά του οδηγού του ζημιογόνου οχήματος, εφόσον υφίσταται έγκυρο μισθωτικό έγγραφο, γ) από όχημα, του οποίου γίνεται διαφορετική χρήση από αυτή που καθορίζεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στην άδεια κυκλοφορίας, εφόσον η χρήση αυτή τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος (αρ. 6β Ν. 489/76, αρ. 4 Ν. 3557/2007).

---

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

• Απόστολος Ε. Γεωργιάδης, Εγχειρίδιο Ειδικού Ενοχικού Δικαίου, Π. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 2014
• Απόστολος Σ. Γεωργιάδης, Ενοχικό Δίκαιο-Γενικό μέρος, Π. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 2015

---

 

Το πώς μιλάμε στον εαυτό μας μπορεί να έχει επίδραση στην ψυχική μας υγεία. Τα σκόπιμα θετικά λόγια δημιουργούν ασφάλεια και αυτοπεποίθηση, αμφισβητώντας αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα με τα οποία συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι.

Η εξάσκηση λοιπόν των θετικών δηλώσεων προς εμάς είναι σημαντική αφού μπορεί να μειώσει το καθημερινό άγχος, να ενισχύσει την ευημερία, να βελτιώσει την απόδοσή μας και να μας κάνει πιο ανοιχτούς σε θετικές αλλαγές.

Μαθαίνοντας στον εγκέφαλό μας να σκέφτεται θετικά

Όπως θα κάνατε με άλλους μυς του σώματός σας, εκπαιδεύστε τον εγκέφαλό σας να βρίσκει νέα «νευρικά» μονοπάτια σε… πείσμα του στρες και των αρνητικών μοτίβων σκέψης που αυτό προκαλεί.

Για να τον «επαναπρογραμματίσετε» και κατ’ επέκταση να βελτιώσετε την ψυχική σας υγεία, σταθείτε στον καθρέφτη και πείτε στον εαυτό σας:

#1 «Αξίζω»

Και βέβαια αξίζετε την αγάπη και το σεβασμό και αυτό δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνάτε.

Μην μπαίνετε στη διαδικασία να συγκρίνετε τα επιτεύγματά σας με αυτά των άλλων και θυμηθείτε πως κανείς δεν είναι τέλειος.

Το να μπορεί κανείς να αναγνωρίζει τα αδύνατά του σημεία και να τα «δουλεύει» χωρίς να υποτιμά τον εαυτό του είναι σπουδαίο.

#2 «Είμαι καλός άνθρωπος»

Αντί να θέσετε το στόχο να βελτιωθείτε σαν άνθρωπος σε κάποιους τομείς, μπορείτε απλά να δηλώσετε στον εαυτό σας το αποτέλεσμα. Πως ήδη είστε!

Η αλλαγή της πεποίθησης πως «μπορώ να γίνω καλύτερος άνθρωπος» με το «ήδη είμαι», μπορεί να κάνει το μυαλό σας να εστιάσει στα θετικά και να προχωρήσει άκοπα σε ευεργετικές αλλαγές.

#3 «Μπορώ να πετύχω τους στόχους μου»

Αυτή η θετική επιβεβαίωση βάζει τις δεξιότητές σας σε πρώτο πλάνο ώστε να έχετε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ικανότητά σας να πετύχετε τους στόχους σας.

Είναι επίσης ένας καλός τρόπος για να ξεκινά η κάθε σας μέρα με κίνητρο και ενέργεια.

#4 «Θα φροντίζω τον εαυτό μου»

Στιγμές- στιγμές, μπορεί να αισθανόμαστε ακόμα και ενοχές που αφιερώνουμε χρόνο στον εαυτό μας. Ωστόσο, η αυτοφροντίδα όχι μόνο επιτρέπεται αλλά πολλές φορές επιβάλλεται κιόλας.

#5 «Έχω τη δύναμη να ελέγχω τα πράγματα γύρω μου»

Φυσικά, δεν γίνεται να είναι όλα υπό τον έλεγχό μας στη ζωή. Ωστόσο, αυτή η θετική επιβεβαίωση μας υπενθυμίζει ότι είναι στο χέρι μας να επιλέγουμε προσεκτικά τις αντιδράσεις και τις απαντήσεις μας στους γύρω μας.

#6 «Είμαι ευγνώμων γιατί…»

Η εστίαση στις θετικές πτυχές της ζωής μπορεί να μας κάνει ευτυχείς. Όσο κλισέ κι αν ακούγεται, το αποτέλεσμα μάλλον θα σας εκπλήξει.

#7 «Έχω το πάνω χέρι στις σκέψεις μου»

Μια αρνητική σκέψη δεν έχει τη δύναμη να γίνει πράξη εκτός κι αν της το επιτρέψουμε εμείς.

Οι σκέψεις δεν καθορίζουν απαραίτητα συμπεριφορές και στην πραγματικότητα, όσο «ατίθασα» κι αν ξεπηδούν κάθε φορά, είναι ευτυχώς υπό τον δικό μας έλεγχο, αρκεί να το συνειδητοποιήσουμε και να δουλέψουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

#8 «Αγκαλιάζω την αλλαγή- Ωριμάζω με κάθε πρόκληση»

Αυτή η δήλωση προάγει την ανθεκτικότητα. Προσφέρει μια θετική προοπτική για να ξεπερνάμε τα όποια εμπόδια.

Τι άλλο άλλωστε είναι οι αναποδιές αν όχι ευκαιρίες για προσωπική εξέλιξη;

#9 «Οι σκέψεις και τα συναισθήματά μου έχουν σημασία»

Μερικές φορές, αισθανόμαστε απόρριψη. Πως αυτά που σκεφτόμαστε ή νιώθουμε είναι ασήμαντα.

Μην κάνετε σε κανέναν τη χάρη να σας πείσει για το αντίθετο: Οι σκέψεις και τα συναισθήματά σας «μετρούν» και είναι σημαντικά!

#10 «Συγχωρώ τον εαυτό μου για τα λάθη του παρελθόντος»

Προχωρήστε μπροστά και επικεντρωθείτε στην προσωπική σας ανάπτυξη αντί να «κολλάτε» σε παλιά λάθη. Αυτό θα σας βοηθήσει ειδικά αν θέλετε να γίνετε μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού σας από εδώ και στο εξής.

Οι άνθρωποι που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1990 έχουν τη «χειρότερη ψυχική υγεία» από οποιαδήποτε άλλη γενιά πριν από αυτούς και, μάλιστα, δεν φαίνεται να ανακάμπτουν καθώς μεγαλώνουν, υπογραμμίζει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, παρακολουθώντας τις αλλαγές στην ψυχική υγεία περισσότερων από 27.500 Αυστραλών από το 2001 έως το 2020 και αξιολογώντας κάθε ηλικιακή ομάδα κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος, παρατήρησαν ότι υπάρχει αισθητή επιδείνωση της ψυχικής ευημερίας κάθε διαδοχικής γενιάς από τη δεκαετία του 1950 και έπειτα.

Επιπλέον μέσα από την έρευνα προέκυψε μια ακόμη ανησυχητική τάση:

«Μεγάλο μέρος της προσοχής μας μέχρι σήμερα έχει επικεντρωθεί στην φθίνουσα ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, όπου αναμένεται ότι η κατάστασή τους θα βελτιωθεί καθώς μπαίνουν στην ενήλικη ζωή. Όμως η μελέτη αυτή αναδεικνύει ένα διαφορετικό μοτίβο. Στην πραγματικότητα. δεν είναι μόνο τα παιδιά για τα οποία πρέπει να ανησυχούμε…», επισημαίνει ο επικεφαλής συγγραφέας Δρ Ρίτσαρντ Μόρις.

«Τα στοιχεία μας δεν δείχνουν μόνο μια σταθερή μείωση της ψυχικής υγείας των σημερινών νέων, αλλά συνεχίζουν να επηρεάζουν και τις μεγαλύτερες γενιές που σήμερα οδεύουν προς τα 40 και 50 τους χρόνια. Δεν βλέπουμε την ανάκαμψη που είδαν οι προηγούμενες γενιές μεγαλώνοντας», προσθέτει.

Μην διστάζετε να ζητήσετε βοήθεια

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η αναζήτηση βοήθειας αποτελεί ένδειξης δύναμης και σε καμία περίπτωση αδυναμίας.

Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζετε πως υπάρχουν λύσεις στα προβλήματά σας και η θεραπεία μπορεί να σας «ανοίξει το δρόμο».

Ο στόχος της ψυχοθεραπείας είναι να σας δώσει τα πολύτιμα εργαλεία και τις κατάλληλες στρατηγικές για να πλοηγηθείτε σε οτιδήποτε συμβαίνει στη ζωή σας, από το άγχος ή τα προβλήματα που μπορεί να προκύπτουν στις σχέσεις μέχρι τη διαχείριση μιας διάγνωσης ψυχικής νόσου.

Τα άτομα που λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα μπορούν να αναρρώσουν από ψυχικές ασθένειες, να ξεπεράσουν επεισόδια και να ζήσουν μια καθημερινότητα γεμάτη χαρά και ασφάλεια.

Μην αναβάλλετε την αναζήτηση βοήθειας σκεπτόμενοι ότι όσα αντιμετωπίζετε δεν είναι «ιδιαίτερα επίπονα».

Εάν αντιμετωπίζετε αλλαγές στη διάθεση που επιμένουν– ειδικά εάν επηρεάζουν την καθημερινή σας ζωή – μιλήστε με κάποιον και ζητήστε βοήθεια.

Μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια και από τα αγαπημένα σας πρόσωπα, που εμπιστεύεστε και αισθάνεστε ασφάλεια όταν βρίσκεστε μαζί τους.

Όταν τα άτομα γύρω σας μάθουν για την δύσκολη κατάσταση που μπορεί να αντιμετωπίζετε, είναι πολύ πιθανό ότι θα θελήσουν να σας βοηθήσουν με κάθε τρόπο ή μέσο μπορούν.

Αφήστε τους να σας αποφορτίσουν έστω και παροδικά, ακούγοντας τις ανησυχίες και τους φόβους σας και προσφέροντας πιθανές λύσεις, που μπορεί να μην έχετε ακόμα σκεφθεί.

Τα Χριστούγεννα και, γενικά, η περίοδος των γιορτών μπορεί να είναι δύσκολη αν αντιμετωπίζετε προβλήματα που σας «κλέβουν» τη χαρά ή αποχωριστήκατε πρόσφατα ένα αγαπημένο σας πρόσωπο, αλλά το να στολίζετε το σπίτι σας – ακόμη κι αν δεν έχετε όρεξη – μπορεί να κάνει καλό στην ψυχική σας υγεία.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Association for Consumer Research, το να κρεμάσετε μερικά φωτάκια και να στολίσετε το χριστουγεννιάτικο δέντρο μπορεί, πράγματι, να σας κάνει να αισθανθείτε καλύτερα.

Έτσι, αν σκέφτεστε να παραλείψετε τη γιορτινή διακόσμηση φέτος ή σχεδιάζετε να πετάξετε μερικά στολίδια την τελευταία στιγμή, ίσως να θέλετε να επανεξετάσετε αυτή τη στρατηγική.

Όσο πιο γρήγορα διακοσμήσετε, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να αρχίσετε να απολαμβάνετε αυτά τα οφέλη!

Τα Χριστούγεννα «ξυπνούν» τη νοσταλγία

Υπάρχει κάτι στην χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα που μας «ταξιδεύει» στο παρελθόν. Και για τους περισσότερους ανθρώπους, οι διακοπές κρύβουν ευχάριστες αναμνήσεις.

Τα Χριστούγεννα «ξυπνούν» νοσταλγικά συναισθήματα όσο καμία άλλη εποχή του χρόνου.

Όταν κοιτάζετε ένα στολίδι από την παιδική σας ηλικία, μπορεί να ανακαλέσετε στη μνήμη σας τη μαγεία που νιώθατε ως παιδί όταν το πρωτοπιάσατε στα χέρια σας.

Ή, όταν τοποθετείτε φώτα στο καινούργιο σας σπίτι, μπορεί να σκεφτείτε πώς έμοιαζαν τα φώτα στο σπίτι που μεγαλώσατε.

Αυτά τα νοσταλγικά συναισθήματα μπορεί να είναι λίγο γλυκόπικρα…

Ενώ μπορεί να σας λείπουν τα αγαπημένα σας πρόσωπα που δεν είναι πλέον εδώ, μπορεί επίσης να νιώθετε περισσότερο συνδεδεμένοι μαζί τους κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Μελέτες δείχνουν ότι η νοσταλγία:

• Σας βοηθά να βρείτε νόημα στη ζωή.
• Ενισχύει την αίσθηση της κοινωνικής σύνδεσης.
• Λειτουργεί ως αντίδοτο στην αγωνία για το μέλλον.

Ο στολισμός μπορεί να βοηθήσει την κοινωνική σας ζωή

Η χριστουγεννιάτικη διακόσμηση τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού χώρου του σπιτιού σας μπορεί ακόμη και να ενισχύσει την κοινωνική σύνδεση.

Οι άνθρωποι που στολίζουν το σπίτι τους για τις γιορτές θεωρούνται πιο προσιτοί και φιλικοί, σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Environmental Psychology – γεγονός που στην ψηφιακή εποχή ίσως να ισχύει περισσότερο από ποτέ.

Επιπλέον, τα λαμπάκια φέρνουν φως στις σκοτεινές και παγωμένες μέρες αυτή την εποχή του χρόνου κι αυτό είναι κάτι που ωφελεί εσάς αλλά και τους γείτονές σας.

Ωφελείται η ψυχική υγεία

Ένας άλλος λόγος για τον οποίο ο στολισμός για τις γιορτές μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε καλύτερα είναι επειδή το να κάνετε τους χαρούμενους μπορεί, πραγματικά, να φτιάξει τη διάθεσή σας.

Αυτή η ιδέα έχει τις ρίζες της στη γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (ΓΣΘ, αγγλικά: cognitive behavioral therapy, CBT), γνωστή και ως γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία – μια αποδεδειγμένη ψυχοκοινωνική πρακτική όπου οι θεραπευτές ενθαρρύνουν τους ασθενείς να «ενεργούν σαν να» αισθάνονται διαφορετικά, καθώς η αλλαγή της συμπεριφοράς μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της συναισθηματικής κατάστασης.

Μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό Psychological Bulletin, υποστηρίζει ότι το χαμόγελο – ακόμη και όταν δεν σας βγαίνει φυσικά –  μπορεί να σας κάνει να νιώσετε πιο ευτυχισμένοι.

Και η ενασχόληση με διασκεδαστικές δραστηριότητες όταν νιώθετε πεσμένοι, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Positive Psychology, μπορεί πραγματικά να σας κάνει πιο ευδιάθετους.