Η αλήθεια …και αιτίες του πολέμου Ιράν

Tο ερώτημα «ποια είναι η πραγματική αιτία» για έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή είναι κατανοητό  αλλά η ειλικρινής απάντηση είναι ότι σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία.

Οι πόλεμοι, ειδικά σε αυτή την περιοχή, είναι αποτέλεσμα στρατηγικών, γεωπολιτικών, ιδεολογικών και εσωτερικών παραγόντων ταυτόχρονα.

Ας δούμε ψύχραιμα τις βασικές θεωρίες που αναφέρoνται

Η ενέργεια είναι πράγματι κεντρικός παράγοντας στη Μέση Ανατολή.

Χώρες όπως το Ιράν, το Ιράκ και η Σαουδική Αραβία διαθέτουν τεράστια αποθέματα.

Όμως:

Οι περισσότερες μεγάλες δυνάμεις μπορούν να αγοράσουν πετρέλαιο από πολλές πηγές.

Ένας πόλεμος κοστίζει συχνά περισσότερο από το πιθανό ενεργειακό όφελος.

Η ενέργεια παίζει ρόλο , αλλά σπάνια είναι η μοναδική αιτία.

 «Αλλαγή καθεστώτος»

Η πολιτική αλλαγής καθεστώτος εφαρμόστηκε στο παρελθόν, π.χ. στο Ιράκ το 2003 , στη Λιβύη

Στην περίπτωση του Ιράν, πράγματι υπάρχουν δυτικές δηλώσεις για:

Αντιμετώπιση του καθεστώτος

Περιορισμό της περιφερειακής του επιρροής

Αλλά η άμεση στρατιωτική επέμβαση για «εκδημοκρατισμό» είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη και απρόβλεπτη.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί διαχρονικό σημείο έντασης.

Η συμφωνία Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) προσπάθησε να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Για:

Το Ισραήλ

Τις Ηνωμένες Πολιτείες

ένα πυρηνικά οπλισμένο Ιράν θεωρείται υπαρξιακή απειλή.

Αυτός είναι ένας από τους πιο σοβαρούς και πραγματικούς στρατηγικούς λόγους έντασης.

 Βαλλιστικοί πύραυλοι

Το Ιράν έχει αναπτύξει σημαντικό βαλλιστικό πρόγραμμα.

Αυτό επηρεάζει την ασφάλεια του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου.

Η αποτροπή πυραυλικής ικανότητας είναι καθαρά στρατιωτικός και γεωπολιτικός στόχος.

 «Η λίστα Επστάιν»

Η σύνδεση του πολέμου με τον Jeffrey Epstein και κάποια «λίστα» είναι θεωρία που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, αλλά:

Δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη γεωπολιτική ανάλυση που να τη συνδέει με κρατικές στρατηγικές.

Δεν υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία που να δείχνουν τέτοια αιτιώδη σχέση.

Οι μεγάλες συγκρούσεις δεν ξεκινούν για να αποσπαστεί η προσοχή από σκάνδαλα προσώπων.

Η ρητορική περί δημοκρατίας υπάρχει.

Αλλά στην πράξη, τα κράτη κινούνται κυρίως με βάση:

Στρατηγικά συμφέροντα

Ισορροπία ισχύος

Αποτροπή απειλών

Η δημοκρατία σπάνια αποτελεί τον βασικό επιχειρησιακό λόγο πολέμου.

Τι είναι πιο πιθανό να ισχύει;

 Ασφάλεια και αποτροπή (πυρηνικά + πύραυλοι)

 Περιφερειακή ισορροπία ισχύος

 Στρατηγικός έλεγχος επιρροής στη Μέση Ανατολή

 Συμμαχίες και γεωπολιτικός ανταγωνισμός

Συνήθως είναι αποτέλεσμα συσσώρευσης εντάσεων.

Και η “αλήθεια”;

Δεν υπάρχει μία μυστική εξήγηση που ακυρώνει όλες τις άλλες.

Υπάρχει:

Πολυπαραγοντικότητα

Σύγκρουση συμφερόντων

Τι θέλει το Ιράν

Τι θέλει το Ισραήλ

Τι θέλουν οι ΗΠΑ

Τι θέλουν Ρωσία , Κίνα, Τουρκία

.

Η Μέση Ανατολή δεν είναι σκακιέρα απλών κινήσεων.
Είναι πεδίο σύγκρουσης στρατηγικών, φόβων, φιλοδοξιών και ιστορικών τραυμάτων.

Το Ιράν επιδιώκει επιρροή και αποτροπή.
Το Ισραήλ επιδιώκει επιβίωση και στρατηγική υπεροχή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν έλεγχο ισορροπιών και προστασία συμμαχιών.
Η Ρωσία και η Κίνα επιδιώκουν διεύρυνση επιρροής και ανατροπή της δυτικής κυριαρχίας.

Κανένας πόλεμος δεν ξεκινά για έναν μόνο λόγο.
Ξεκινά όταν οι εντάσεις συσσωρεύονται, όταν η αποτροπή αποτυγχάνει και όταν τα συμφέροντα συγκρούονται ανοιχτά.

Η απλή εξήγηση είναι ελκυστική.
Η αλήθεια όμως είναι σύνθετη.

Και όσο πιο σύνθετη είναι η αλήθεια, τόσο μεγαλύτερη ευθύνη έχουμε να τη βλέπουμε καθαρά  και χωρίς φόβο, χωρίς φανατισμό, χωρίς εύκολες αφηγήσεις.