Η επιπληρωμένη υποστήριξη θέσεων στον κλαδικό ασφαλιστικό τύπο και η κρίση της αντικειμενικής ενημέρωσης

Ο κλαδικός ασφαλιστικός τύπος διαδραματίζει έναν ρόλο που υπερβαίνει την απλή
καταγραφή ειδήσεων. Αποτελεί χώρο διαμόρφωσης επαγγελματικών αντιλήψεων,
ερμηνείας εξελίξεων και, σε σημαντικό βαθμό, καθοδήγησης του δημόσιου λόγου γύρω
από την ιδιωτική ασφάλιση. Υπό αυτή την έννοια, εντάσσεται λειτουργικά στην ευρύτερη
έννοια του τύπου ως «Πέμπτης Εξουσίας», με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο ευθύνης
και επιρροής.
Ωστόσο, η ολοένα και συχνότερη πρακτική της επιπληρωμένης υποστήριξης θέσεων και
ιδεών αλλοιώνει τον χαρακτήρα της ενημέρωσης. Όταν άρθρα, απόψεις ή «αναλύσεις»
προβάλλουν συγκεκριμένες αφηγήσεις όχι λόγω της ειδησεογραφικής ή επιστημονικής
τους αξίας, αλλά ως αποτέλεσμα οικονομικής συναλλαγής, ο αναγνώστης στερείται τη
δυνατότητα κριτικής αξιολόγησης. Η διάκριση μεταξύ ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και
συγκεκαλυμμένης προώθησης καθίσταται θολή, υπονομεύοντας την αξιοπιστία του ίδιου
του μέσου.
Η ζημιά δεν περιορίζεται στους επαγγελματίες του ασφαλιστικού κλάδου. Η πληροφόρηση
γύρω από την ασφάλιση αφορά άμεσα την κοινωνία, καθώς σχετίζεται με ζητήματα
προστασίας, οικονομικής σταθερότητας και κοινωνικής ευθύνης. Όταν ο κλαδικός τύπος
λειτουργεί επιλεκτικά, ενισχύοντας μόνο όσους διαθέτουν τα μέσα να πληρώνουν για
προβολή, διαμορφώνεται μια στρεβλή εικόνα της πραγματικότητας που αναπαράγεται και
πέραν του στενού επαγγελματικού κύκλου.
Η ιδιότητα του τύπου ως Πέμπτης Εξουσίας σημαίνει ότι δεν αρκεί η επίκληση ηθικών
κανόνων δεοντολογίας. Η ελευθερία της έκφρασης και της δημοσίευσης συνοδεύεται από
θεσμικές υποχρεώσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και σαφούς διάκρισης μεταξύ ενημέρωσης
και διαφήμισης. Το θεσμικό πλαίσιο, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο,
αναγνωρίζει ότι η παραπλανητική παρουσίαση πληρωμένου περιεχομένου ως
αντικειμενικής πληροφόρησης δεν αποτελεί απλώς επαγγελματική αστοχία, αλλά πλήγμα
στο δικαίωμα του πολίτη στην αξιόπιστη ενημέρωση.
Ιδιαίτερα στον ασφαλιστικό χώρο, όπου η πληροφόρηση επηρεάζει επαγγελματικές
αποφάσεις και κοινωνικές στάσεις, η απουσία διαφάνειας δημιουργεί συνθήκες ανισότητας
και ελέγχου της δημόσιας συζήτησης από περιορισμένα συμφέροντα. Θέματα που χρήζουν
κριτικής προσέγγισης αποσιωπώνται, ενώ άλλες απόψεις υπερπροβάλλονται, όχι λόγω της
βαρύτητάς τους αλλά λόγω της οικονομικής τους στήριξης.
Σε βάθος χρόνου, η πρακτική αυτή υπονομεύει και τον ίδιο τον κλαδικό τύπο. Η απώλεια
εμπιστοσύνης δεν είναι άμεση, αλλά σωρευτική. Ένα μέσο που γίνεται αντιληπτό ως
μηχανισμός επιλεκτικής προβολής χάνει την ικανότητά του να λειτουργεί ως αξιόπιστο
σημείο αναφοράς και περιορίζει τον ρόλο του σε απλό φορέα επικοινωνιακών
εξυπηρετήσεων.
Η ενίσχυση της αντικειμενικής ενημέρωσης στον κλαδικό ασφαλιστικό τύπο δεν αποτελεί
ζήτημα ηθικής πολυτέλειας, αλλά θεσμικής αναγκαιότητας. Η σαφής διάκριση ανάμεσα σε
ενημέρωση και πληρωμένο περιεχόμενο, η διαφάνεια στις σχέσεις χρηματοδότησης και η
ενεργή κριτική στάση των αναγνωστών συνιστούν προϋποθέσεις για έναν τύπο που
υπηρετεί τον ρόλο του ως Πέμπτη Εξουσία. Διαφορετικά, η ενημέρωση παύει να είναι

δημόσιο αγαθό και μετατρέπεται σε εμπόρευμα, με συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα
όρια του ασφαλιστικού κλάδου.
Νικ. Ε. Κουτσουράης (Ph.D)
Αντιπρόεδρος Επιτροπής Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων
και Παροχής Υπηρεσιών ΕΕΑ