«Μαύρες λίστες» και Εξωδικαστικός: Όταν η αναζήτηση λύσης γίνεται… στίγμα

Δημοσιογραφικές Πληροφορίες

Ένα σοβαρό ζήτημα θεσμικής τάξης και τραπεζικής πρακτικής έχει αναδειχθεί το τελευταίο διάστημα, μετά από δημοσίευμα του Πρώτο Θέμα, το οποίο κάνει λόγο για «αυθαίρετο φακέλωμα» πολιτών που εισήλθαν στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, τραπεζικά ιδρύματα φέρεται να χρησιμοποιούσαν την απλή είσοδο δανειολήπτη στην ηλεκτρονική πλατφόρμα — ακόμη και χωρίς οριστική υποβολή αίτησης — ως ένδειξη αυξημένου πιστωτικού κινδύνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό φέρεται να οδηγούσε σε εσωτερική σήμανση (flag) του ΑΦΜ και, κατ’ επέκταση, σε απορρίψεις αιτήσεων για νέα χρηματοδότηση ή πιστωτικά προϊόντα.

Το επίμαχο σημείο

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός δημιουργήθηκε ως εργαλείο διευκόλυνσης και βιώσιμης ρύθμισης οφειλών. Η φιλοσοφία του βασίζεται στην πρόληψη της οικονομικής ασφυξίας και στην αποφυγή δικαστικών εμπλοκών.

Ωστόσο, το ερώτημα που προκύπτει είναι θεμελιώδες:

Μπορεί η απλή διερεύνηση μιας νόμιμης κρατικής διαδικασίας να θεωρείται ένδειξη επισφάλειας;

Εάν η απάντηση είναι θετική, τότε δημιουργείται ένα σοβαρό θεσμικό παράδοξο:
Ένα εργαλείο προστασίας μετατρέπεται σε παράγοντα αποκλεισμού.

Κυβερνητική αντίδραση

Το θέμα έλαβε διαστάσεις μετά από παρέμβαση του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο — σύμφωνα με τα δημοσιεύματα — απέστειλε σχετική επιστολή προς την Ελληνική Ένωση Τραπεζών.

Στην παρέμβαση φέρεται να ζητείται:

• Η άμεση διαγραφή τυχόν εσωτερικών σημάνσεων που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά λόγω εισόδου στην πλατφόρμα
• Η αποκατάσταση πιστωτικών αποφάσεων όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο
• Η συμμόρφωση των τραπεζών με το θεσμικό πλαίσιο και την προστασία προσωπικών δεδομένων

Η κυβερνητική τοποθέτηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ξεκαθαρίζει ότι η πρακτική αυτή δεν συνάδει με το πνεύμα του νόμου.

Οι ευρύτερες επιπτώσεις

Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό ή τραπεζικό. Είναι βαθιά θεσμικό και κοινωνικό.

1. Πλήγμα στην εμπιστοσύνη: Αν οι πολίτες φοβούνται να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους, τότε το εργαλείο καθίσταται ανενεργό στην πράξη.
2. Θέμα προστασίας δεδομένων: Η χρήση πληροφοριών πρόσβασης ως πιστωτικό κριτήριο εγείρει ερωτήματα αναλογικότητας και νομιμότητας.
3. Αγοραστική και επιχειρηματική επίδραση: Μικρομεσαίες επιχειρήσεις που διερευνούν λύσεις ενδέχεται να βρεθούν αποκλεισμένες από χρηματοδότηση, χωρίς να έχουν αθετήσει υποχρεώσεις.

Η ουσία της συζήτησης

Η τραπεζική αξιολόγηση βασίζεται σε δεδομένα κινδύνου. Όμως η πρόθεση διερεύνησης μιας ρύθμισης δεν ισοδυναμεί με αθέτηση πληρωμών.

Σε μια οικονομία που προσπαθεί να ενισχύσει τη ρευστότητα, την επιχειρηματικότητα και τη δεύτερη ευκαιρία, τέτοιες πρακτικές — εφόσον επιβεβαιωθούν — δημιουργούν εύλογα ερωτήματα:

• Πού τελειώνει η διαχείριση κινδύνου και πού αρχίζει ο υπερβάλλων προληπτικός αποκλεισμός;
• Ποιος διασφαλίζει ότι η πρόσβαση σε δημόσιες πλατφόρμες δεν μετατρέπεται σε «ψηφιακό στίγμα»;

Συμπέρασμα

Το θέμα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και η δημόσια συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί. Η ισορροπία μεταξύ τραπεζικής σταθερότητας και προστασίας των πολιτών αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας.

Η τελική κρίση θα ανήκει τόσο στους θεσμούς όσο και στη διαφάνεια με την οποία θα αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη και σε ποια έκταση.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές:
Η αναζήτηση νόμιμης λύσης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένδειξη ενοχής.

Δημοσιογραφικές Πληροφορίες

 

Άρειος Πάγος: Απόφαση-ανάσα για τα «κόκκινα» δάνεια του νόμου Κατσέλη

 

Η Νομική Προστασία Καταναλωτή -Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι άμυνα.

ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΞ ΙΔΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΩΝ -ARAG