Τέλος στην αδιαφορία: Υποχρεωτική η πρόληψη -Η νέα ΚΥΑ βάζει κανόνες, ευθύνες και πρόστιμα για τον καθαρισμό οικοπέδων και την πυροπροστασία

 

Δείτε την Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠ 1157/2026 – ΦΕΚ 2323/Β/24-4-2026

Με το νόμο και την ΚΥΑ αυτή διαμορφώνεται ένα σύνολο εφαρμόσιμων ρυθμίσεων για τον νέο θεσμό του ετήσιου καθαρισμού των αστικών οικοπέδων και για τη δήλωση του καθαρισμού τους από τους υπόχρεους ιδιοκτήτες και χρήστες τους, που έχει στόχο όχι την τιμωρία των πολιτών, αλλά την με κάθε μέσο διευκόλυνση και παρότρυνσή τους για την οικειοθελή συμμόρφωσή τους, και την βελτίωση της πυρασφάλειας στον αστικό ιστό, μέσω του ετήσιου αντιπυρικού καθαρισμού των αστικών οικοπέδων.

Ειδικότερα το νέο νομικό καθεστώς του ετήσιου αντιπυρικού καθαρισμού οικοπέδων που διαμορφώθηκε με σημαντικές θετικές κυρίως, αλλαγές, και έχει σήμερα ως εξής:

1. Ο καθαρισμός οικοπέδων είναι κρίσιμο μέτρο πρόληψης πυρκαγιάς και περιλαμβάνει κυρίως κοπή ξερών χόρτων και θάμνων, απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και σκουπιδιών, καθαρισμό από κλαδιά και φυτική ύλη, αραίωση πυκνής βλάστησης και διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο. Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου πόλης ή οικισμών ή σε απόσταση έως 100 μέτρων από αυτά και σε σχεδίου περιοχές με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Δεν αφορά συντηρούμενους κήπους κατοικιών ή πολυκατοικιών.

2. Υπόχρεοι για τον καθαρισμό είναι οι ιδιοκτήτες των οικοπέδων και ειδικότερα οι επικαρπωτές τους, οι μισθωτές και χρήστες των οικοπέδων και οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητά τους.

3. Προθεσμία καθαρισμού οικοπέδων και υποβολής δήλωσης στην σχετική πλατφόρμα akatharista.gov.gr . Επιμήκυνση και ταύτιση της προθεσμίας καθαρισμού σε 76 ημέρες (από 30) και της προθεσμίας δήλωσής του από 1 Απριλίου – 15 Ιουνίου , με δυνατότητα παράτασης. Εφόσον παρέλθει άπρακτη η προθεσμία δήλωσης του καθαρισμού στο Ηλεκτρονικό Μητρώο, τεκμαίρεται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον καθαρισμό της ιδιοκτησίας του από τον οικείο δήμο.

4. Πρόστιμο μη εκπλήρωσης υποχρέωσης καθαρισμού: Αύξηση  σε 1,00 €/τ.μ. (από 0,5€) με ελάχιστο ποσό τα 200 € και ανώτατο τα 2.000 € . Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης, εκτός από το διπλασιασμένο βασικό πρόστιμο ανά τ.μ.,θα επιβαρυνθεί και με τη δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού του οικοπέδου από τον οικείο δήμο. Περαιτέρω με την ΚΥΑ ορίζεται ότι:

-. Το πρόστιμο του 1€/τ.μ. για μη καθαρισμό του οικοπέδου θα επιβάλλεται μόνον αφού ο υπόχρεος ενημερωθεί από το Δήμο ή την Πυροσβεστική Υπηρεσία για τη δυνατότητα της εκ των υστέρων συμμόρφωσής του με την υποχρέωση καθαρισμού (πρόταση ΠΟΜΙΔΑ).

– Σε περίπτωση εκ των υστέρων συμμόρφωσης του υπόχρεου προς την υποχρέωση καθαρισμού και συντήρησης του οικοπέδου μετά από τη διαπίστωση της παράβασής του και υποβολής εμπρόθεσμης ένστασής του, το διοικητικό πρόστιμο θα μειώνεται κατά 50%. 

– Η κοινοποίηση της πράξης επιβολής προστίμου θα γίνεται προσωπικά στον υπόχρεο και όχι με απλή ανάρτηση της πράξης στα γραφεία του Δήμου ή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας .

5. Συνέπειες παράλειψης υποβολής της δήλωσης καθαρισμού στην σχετική πλατφόρμα : Μείωση του προστίμου σε 500 € αν δεν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός και σε 100 € αν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός αλλά δεν δηλώθηκε (από 1.000€ σε κάθε περίπτωση) .

6. Ποινικές συνέπειες υποβολής ψευδούς δήλωσης καθαρισμού: Μείωση της ποινής φυλάκισης σε τουλάχιστον έξι (6) μηνών και της χρηματικής ποινής σε 5.000 €.(από φυλάκιση δυο (2) ετών και χρηματική ποινή από 12.600 € έως 54.000 €) . Περαιτέρω με την ΚΥΑ ορίζεται ότι:

– Η ποινική δίωξη για ψευδή δήλωση δεν θα ασκείται πριν παρέλθει η δεκαήμερη προθεσμία υποβολής ένστασης κατά της πράξης επιβολής προστίμου  και

– Η εμπρόθεσμη υποβολή ένστασης αναστέλλει την άσκηση ποινικής δίωξης μέχρι την έκδοση απορριπτικής απόφασης του οργάνου , ώστε να μην ασκούνται ασκόπως ποινικές διώξεις που θα πρέπει να ανακληθούν στη συνέχεια, ταλαιπωρώντας τη Δικαιοσύνη και τους πολίτες.

7. Δυνατότητα υποβολής δήλωσης καθαρισμού σε ΚΕΠ ή την Πυροσβεστική Υπηρεσία

Η υπεύθυνη δήλωση μπορεί να υποβάλλεται με φυσικό τρόπο από τον υπόχρεο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπο αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία, στις ακόλουθες περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής ηλεκτρονικής δήλωσης:

α) Σε περιπτώσεις γενικευμένης δυσλειτουργίας ή μη διαθεσιμότητας της σχετικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας

β) υπόχρεων ηλικίας άνω των εξήντα επτά (67) ετών,

γ) ατόμων με Αναπηρία που διαθέτουν κάρτα αναπηρίας ή άλλο έγγραφο πιστοποίησης αναπηρίας που έχει εκδοθεί από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.),

δ) λόγω ανωτέρας βίας ή έκτακτης ανάγκης ή φυσικών καταστροφών που επηρεάζουν την περιοχή του ακινήτου κλπ.

8. Υποχρέωση των Δήμων για καθορισμό χώρων απόθεσης των προιόντων καθαρισμού σε συγκεκριμένα κατάλληλα σημεία, όπου θα τα μεταφέρουν τα συνεργεία καθαρισμού και θα τα αποκομίζουν οι υπηρεσίες των Δήμων.

Οι παραπάνω σημαντικές βελτιώσεις ήταν αποτέλεσμα της διάθεσης της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και ειδικότερα του τ. Υπουργού κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη για έμπρακτη συνεργασία κατά τη διαδικασία νομοθέτησης με τους ενδιαφερόμενους φορείς που έχουν άμεση γνώση των προβλημάτων, όπως η ΠΟΜΙΔΑ που εκφράζει τις απόψεις των υπόχρεων ιδιοκτητών της χώρας.  Η ΠΟΜΙΔΑ είναι στη διάθεση και της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου για συνεργασία στην εμπέδωση του νέου αυτού ετήσιου θεσμού.

Εργασίες καθαρισμού

Οι απαιτούμενες εργασίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

-Απομάκρυνση ξηρής βλάστησης και φυτικών υπολειμμάτων

-Κλάδεμα δέντρων και αραίωση θάμνων

-Συλλογή και μεταφορά υλικών καθαρισμού

-Απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων

-Διατήρηση χαμηλού φορτίου καύσιμης ύλης καθ’ όλη την περίοδο υψηλού κινδύνου

Έλεγχοι και κυρώσεις

Όπως ορίζεται από την ΚΥΑ, οι Δήμοι αξιοποιούν το Εθνικό Μητρώο για την υποστήριξη των ελέγχων, ενώ το Πυροσβεστικό Σώμα διενεργεί ελέγχους αποκλειστικά κατόπιν καταγγελίας κατά την αντιπυρική περίοδο.

Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προβλέπονται κυρώσεις ως εξής:

Για μη υποβολή δήλωσης:

-500 ευρώ, εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης

-100 ευρώ, εφόσον έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση

Για μη καθαρισμό οικοπέδου/ακάλυπτου χώρου σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό 200 ευρώ και ανώτατο όριο 2.000 ευρώ

Αυτεπάγγελτος καθαρισμός από τον δήμο με καταλογισμό δαπάνης

Ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης (φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ)

Συνοπτικά, οι κύριες αλλαγές στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο που επέρχονται, σύμφωνα με ενημέρωση του υπουργείου, είναι οι παρακάτω:

1. Στους υπόχρεους προς υποβολή δήλωσης καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών εντάσσονται και οι νομείς, που είχαν πριν την υποχρέωση καθαρισμού αλλά δεν υποχρεούνταν σε δήλωση αυτού,
2. Η καταληκτική ημερομηνία καθαρισμού και δήλωσής του στο Μητρώο ταυτίζονται εξαρχής ως η 15η Ιουνίου εκάστου έτους – δε διαφοροποιείται, όπως τονίζεται από την Πολιτική Προστασία, η υποχρέωση συντήρησης καθαρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου,
3. Εισάγονται εξαιρέσεις στο πεδίο εφαρμογής (εκτός των διαμορφωμένων κήπων που συνεχίζει να ισχύει εισάγεται εξαίρεση και για τις γεωργικές καλλιέργειες και βοσκήσιμες γαίες, τους χώρους με αδυναμία πρόσβασης κ.α.),
4. Εισάγεται πρόβλεψη για την προστασία της χλωρίδας και της βιοποικιλότητας και προστίθεται άρθρο που καθορίζει τη διαχείριση των προϊόντων καθαρισμού με την εφαρμογή του Κανονισμού Καθαριότητας των Δήμων και την υπόδειξη από αυτούς κατάλληλων σημείων απόθεσης,
5. Εισάγεται διαδικασία δήλωσης με φυσικό τρόπο στα Κ.Ε.Π. ή στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες, σε περίπτωση αποδεδειγμένης αδυναμίας χρήσης ηλεκτρονικών υπηρεσιών ή σε ευπαθείς ομάδες
6. Εξειδικεύεται ο τρόπος ορισμού των ελεγκτικών κλιμακίων των Δήμων,
7. Οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση μη εκπλήρωσης των ανωτέρω υποχρεώσεων από τους υπόχρεους τροποποιούνται ως προς το ύψος του προστίμου και πλέον ορίζονται ως εξής:

α. το πρόστιμο που επιβάλλεται από τους αρμόδιους φορείς ελέγχου για τη μη υποβολή δήλωσης μειώνεται από 1000 ευρώ σε: – 500 ευρώ, εφόσον δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης, – 100 ευρώ εφόσον έχει γίνει ο καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση,

β. το πρόστιμο για το μη καθαρισμό ενός οικοπεδικού /ακάλυπτου χώρου αυξάνεται από πενήντα λεπτά (0,50) του ευρώ σε ένα (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ με ανώτατο όριο τις 2.000 ευρώ,

γ. Εφόσον υποβληθεί ένσταση το πρόστιμο για το μη καθαρισμό μπορεί να μειωθεί κατά 50%, εφόσον κατά τη διαδικασία της ένστασης ολοκληρωθούν οι ενέργειες καθαρισμού.

8. Οι κυρώσεις για την υποβολή ψευδούς δήλωσης μειώνονται από τουλάχιστον 2 χρόνια φυλάκισης σε τουλάχιστον 6 μήνες και χρηματική ποινή από το προηγούμενο εύρος 12.600 – 54.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ.

 

 

 

Σεισμός στην Κρήτη 2026: Γιατί η ασφάλιση περιουσίας είναι μονόδρομος για σπίτια και επιχειρήσεις

Allgood: Η φωνή που δεν χωράει σε καλούπια