ΑΝΤΡΑΣΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑκοινωνικάΜΟΥΣΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣΨΥΧΑΓΩΓΙΑ 
Κώστας Μουντάκης 26 Αυγούστου όλη η Κρήτη στην Αλφά
100 χρόνια Κώστας Μουντάκης – Εκεί όπου γεννήθηκε ο Δάσκαλος, εκεί πρέπει να είμαστε όλοι!
Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή.
Και υπάρχουν άνθρωποι που μένουν.
Μένουν στα τραγούδια, στις μνήμες, στις παρέες, στις λύρες, στις φωνές των ανθρώπων που τους γνώρισαν αλλά και εκείνων που δεν τους γνώρισαν ποτέ.
Ο Κώστας Μουντάκης ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Και στις 26 Αυγούστου 2026, η Κρήτη έχει ένα ραντεβού που δεν πρέπει να χάσει.
Όχι σε μια μεγάλη πόλη.
Όχι σε ένα λαμπερό συναυλιακό κέντρο.
Αλλά στην Αλφά Μυλοποτάμου.
Στον τόπο όπου γεννήθηκε ο Μουντόκωστας.
Στο χωριό του.
Εκεί όπου ξεκίνησε το ταξίδι ενός παιδιού που έμελλε να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους εκφραστές της Κρητικής μουσικής.
ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΟΛΑ…
Ο Κώστας Μουντάκης γεννήθηκε το 1926 στην Αλφά Μυλοποτάμου.
χωριό Επαρχίας Μυλοποτάμου στον Νομό Ρεθύμνης. Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του μουσικού και χορευτή Νίκου Μουντάκη και της Καλλιόπης ενώ η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Καλλικράτη Σφακίων[2]. Λίγο καιρό μετά τη γέννησή του έμεινε ορφανός από πατέρα.
Από εκεί ξεκίνησε από την Αλφά
Με τη λύρα στα χέρια, με τις δυσκολίες της εποχής, με το μεράκι, το πείσμα και το ταλέντο του.
Η πρώτη του λύρα ήρθε στα 17 του χρόνια, το 1943, με αντάλλαγμα ένα αρνί και πέντε οκάδες τυρί.
Κι όμως…
Από αυτή τη λύρα θα γεννιόταν μια ολόκληρη ιστορία.
Ο Μουντάκης δεν έμεινε στην Κρήτη.
Πήρε την Κρήτη μαζί του.
Έπαιξε, τραγούδησε, δίδαξε, ταξίδεψε, ηχογράφησε και έγινε ένας από τους ανθρώπους που άνοιξαν τον δρόμο για να ακουστεί η κρητική μουσική πολύ πέρα από τα σύνορα του νησιού.
Και το σημαντικότερο;
Δεν κράτησε τη γνώση για τον εαυτό του.
Τη δίδαξε.
Δημιούργησε σχολές λύρας και ασχολήθηκε συστηματικά με τη διδασκαλία της νέας γενιάς.
Η πρώτη σχολή λύρας ιδρύεται στο Ηράκλειο στο «Ωδείο Απόλλων», το 1979, μετά στο Ρέθυμνο (1980), τα Χανιά (1981), στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου (1983) και τέλος ιδρύει το «Ελληνικό Ωδείο» στην Αθήνα το 1985. Ο Κώστας Μουντάκης παλιότερα είχε αρχίσει μαθήματα και στην «Παγκρήτιο Ένωση».
Γι’ αυτό και δικαίως έμεινε στην ιστορία ως Δάσκαλος.
100 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, Η ΛΥΡΑ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ ΑΛΦΑ
Στις 26 Αυγούστου δεν τιμάμε απλώς έναν μεγάλο μουσικό.
Τιμάμε μια εποχή.
Τιμάμε μια ολόκληρη γενιά.
Τιμάμε την Κρήτη.
Τιμάμε έναν άνθρωπο που έκανε την παράδοση να μην κλειστεί σε ένα μουσείο, αλλά να συνεχίσει να ζει.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αλφάς «Κώστας Μουντάκης» διοργανώνει το 10ο Φεστιβάλ Κρητικής Μουσικής «Κώστας Μουντάκης», με τίτλο:
«100 χρόνια από τη γέννηση του Μουντόκωστα»
Η μεγάλη μουσική βραδιά θα πραγματοποιηθεί:
Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026
Ώρα 20:30
Γήπεδο Αλφάς Μυλοποτάμου
Είσοδος ελεύθερη
Στη σκηνή θα βρεθούν οι:
Μιχάλης Αλεφαντινός, Δημήτρης Βακάκης, Νεκτάριος Κλωστράκης, Στρατής Μαμαλάκης, Δημήτρης Πασπαράκης, Ζαχαρίας Στυριδάκης, Κώστας Σκανδαλής και Μιχάλης Τζουγανάκης, μαζί με την Αλφιανή Παρέα.
Την αφήγηση και τα κείμενα υπογράφει η Ειρήνη Γαβριλάκη, την παρουσίαση έχει ο Γιώργος Βιτώρος και την καλλιτεχνική διεύθυνση ο Γιώργος Σαρρής.
ΑΛΛΑ ΑΥΤΗ Η ΒΡΑΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ
Γιατί δεν είναι μόνο μια συναυλία.
Είναι ένα χρέος μνήμης.
Είναι η ευκαιρία να πάμε τα παιδιά μας στην Αλφά και να τους πούμε:
«Εδώ γεννήθηκε ο Κώστας Μουντάκης.»
Να ακούσουν τη λύρα.
Να δουν ανθρώπους να χορεύουν.
Να γνωρίσουν την ιστορία.
Να καταλάβουν ότι η παράδοση δεν είναι κάτι παλιό και ξεχασμένο.
Η παράδοση είναι αυτό που παίρνουμε από τους προηγούμενους και έχουμε την ευθύνη να παραδώσουμε στους επόμενους.
Και ο Μουντάκης αυτό ακριβώς έκανε.
ΑΝ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΧΕΙΣ ΑΚΟΥΣΕΙ, ΑΚΟΥΣΕ ΤΟΝ
Και αν κάποιος νέος σήμερα δεν γνωρίζει τον Κώστα Μουντάκη, δεν χρειάζεται να του μιλήσουμε μόνο με λόγια.
Ας τον αφήσουμε να μιλήσει ο ίδιος.
ΚΑΙ ΑΝ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΙΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ…
Υπάρχει κάτι ακόμη πιο δυνατό από τις ηχογραφήσεις.
Να τον ακούσεις να μιλά.
Το Αρχείο της ΕΡΤ έχει διασώσει το αφιέρωμα της εκπομπής «ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ»στον Κώστα Μουντάκη.
Εκεί δεν υπάρχει μόνο ο μεγάλος λυράρης.
Υπάρχει ο άνθρωπος.
Ο μουσικός.
Ο δάσκαλος.
Ο Κρητικός.
Κώστας Μουντάκης – «ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ», Αρχείο ΕΡΤ
Και αξίζει να το δει κανείς.
Γιατί για να καταλάβεις έναν μεγάλο καλλιτέχνη, πρέπει πρώτα να γνωρίσεις τον άνθρωπο πίσω από τη λύρα.
ΚΑΙ ΜΕΤΑ… ΑΛΦΑ
Η Αλφά δεν είναι απλώς ο τόπος της εκδήλωσης.
Είναι κομμάτι της ίδιας της ιστορίας του Μουντάκη.
Είναι το χωριό όπου μεγάλωσε.
Εκεί όπου έμαθε τα πρώτα μυστικά της λύρας.
Εκεί όπου υπήρχαν άνθρωποι και μουσικοί που επηρέασαν τα πρώτα του βήματα.
Και σήμερα, έναν αιώνα μετά τη γέννησή του, το χωριό ανοίγει τις πόρτες του και καλεί όλους εμάς να επιστρέψουμε εκεί.
Αφιέρωμα στην Αλφά Μυλοποτάμου – Allgood
ΑΚΟΥΜΕ ΜΑΖΙ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΜΟΥΝΤΑΚΗ
Και επειδή κάποια πράγματα δεν περιγράφονται με λόγια…
Ακούγονται.
Παρακάτω επιλέγω να ακούσουμε μαζί ορισμένα από τα πολύ αγαπημένα μου τραγούδια του Κώστα Μουντάκη.
Τραγούδια που κουβαλούν Κρήτη.
Που κουβαλούν μνήμες, ιστορία, λεβεντιά, πόνο, αγάπη και ελευθερία.
Ο Πραματευτής – Κώστας ΜουντάκηςΈνα από τα χαρακτηριστικά τραγούδια του Μουντάκη, από τον δίσκο «Αθάνατη ‘ναι η Κρήτη».
Ο Αργαλειός – Κώστας ΜουντάκηςΈνα ακόμη αγαπημένο τραγούδι από την ίδια ιστορική δισκογραφική περίοδο.
Ο Θάνατος του Λυράρη – Κώστας ΜουντάκηςΈνα συγκλονιστικό τραγούδι σε στίχους του Κωστή Φραγκούλη, από τον δίσκο «Ο Μεγάλος Κρητικός».
Ο Κρητικός Τραγουδιστής – Κώστας ΜουντάκηςΈνα τραγούδι που μοιάζει σχεδόν με μουσική αυτοβιογραφία.
Αχ και Σαραντάρισα – Κώστας ΜουντάκηςΑπό τον ιστορικό δίσκο «Ο Μεγάλος Κρητικός», που κυκλοφόρησε το 1977 από τη Minos–EMI.
Μεσοπέλαγα αρμενίζω – Κώστας ΜουντάκηςΈνα ακόμη τραγούδι που αξίζει να ξανακουστεί σήμερα, 100 χρόνια από τη γέννηση του Δασκάλου.
Βοσκαρουδάκι αμούστακο – Κώστας ΜουντάκηςΓιατί ο Μουντάκης δεν τραγουδούσε απλώς την Κρήτη.
Την έκανε εικόνα.
Αρκάδι το 1866 – Κώστας ΜουντάκηςΗ ιστορία, η θυσία και η ελευθερία μέσα από τη φωνή και τη λύρα του.
Παρέα γλεντζέδων – Κώστας ΜουντάκηςΓιατί η Κρήτη του Μουντάκη ήταν και γλέντι, παρέα, χαρά και άνθρωποι.
Αναφορά στον Καζαντζάκη – Κώστας ΜουντάκηςΟ Μουντάκης συναντά τον μεγάλο Κρητικό Νίκο Καζαντζάκη σε ένα ξεχωριστό μουσικό έργο. Η σχετική δισκογραφία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την «Αναφορά», τον «Αθάνατο Νησί», την «Ευθύνη να ’σαι Κρητικός» και το «Μεγαλείο της Ψυχής».
Στης Γραμβούσας τ’ Ακρωτήρι – Κώστας ΜουντάκηςΈνα τραγούδι που συνδέεται με μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της Κρήτης. Υπάρχει καταγεγραμμένη εκτέλεση του Μουντάκη σε βίντεο που έχει δημοσιευθεί στο YouTube.
Το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου – Κώστας ΜουντάκηςΓια την Κρήτη που θυμάται.
Για την Κρήτη που δεν ξεχνά.
Κρητικόπουλο και ο Αγάς – Κώστας ΜουντάκηςΗ Κρήτη της λεβεντιάς, της αντίστασης και της περηφάνιας.
ΚΑΙ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕΡΙΚΑ…
Παρακάτω επιλέγω να ακούσουμε μαζί τρία από τα πολύ αγαπημένα μου τραγούδια
Πατώντας πάνω στο τίτλο ,μπορείτε να ακούσετε μεγάλες επιτυχίες του Μουντόκωστα..
Γιατί ο Κώστας Μουντάκης άφησε πίσω του έναν τεράστιο μουσικό πλούτο.
Και ίσως ο καλύτερος τρόπος να τον τιμήσουμε σήμερα δεν είναι μόνο να μιλάμε γι’ αυτόν.
Είναι να τον ακούμε.
Να τον ακούσουν οι παλιοί.
Να τον ξανακούσουν όσοι τον αγάπησαν.
Και κυρίως…
να τον ακούσουν οι νέοι.
Γιατί η παράδοση δεν κληρονομείται μόνο.
Μεταδίδεται.
«ΑΘΑΝΑΤΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΠΟΙΟΣ ΖΕΙ. ΕΙΝΑΙ ΟΠΟΙΟΣ ΜΕΝΕΙ.»
Όσο υπάρχει λύρα, θα υπάρχει Μουντάκης.
Ο Κώστας Μουντάκης δεν υπήρξε απλώς ένας κορυφαίος λυράρης.
Υπήρξε ένας πνευματικός φάρος.
Ένας άνθρωπος που πήρε τη μουσική της Κρήτης —την περηφάνια, τον πόνο, τη λεβεντιά και την αρχοντιά της— και την έκανε να ταξιδέψει πολύ πέρα από τα όρια του νησιού.
Άφησε πίσω του έργο που δεν μετριέται μόνο σε δίσκους, σκοπούς και κοντυλιές.
Μετριέται σε καρδιές.
Σε ανθρώπους που άλλαξε.
Σε γενιές που σηκώθηκαν λίγο ψηλότερα επειδή άκουσαν τη λύρα του.
Το 2026 δεν είναι απλώς μια επέτειος.
Είναι μια υπόμνηση.
Ότι αυτός ο τόπος μπορεί να γεννά ανθρώπους που κουβαλούν ρίζες, αξίες και ευθύνη.
Και τέτοιος άνθρωπος ήταν ο Κώστας Μουντάκης.
Αθάνατος δεν γίνεται κάποιος επειδή τον τιμούμε.
Αθάνατος γίνεται επειδή συνεχίζει να μας μιλά μέσα από το έργο του.
Και ο Μουντάκης…
μας μιλά κάθε μέρα.
Σε κάθε γλέντι.
Σε κάθε κρητικό σπίτι.
Σε κάθε λύρα.
Σε κάθε παιδί που πιάνει ένα δοξάρι στα χέρια του και ψάχνει να βρει τον δικό του δρόμο.
Γιατί ο Κώστας Μουντάκης δεν αγαπούσε μόνο τη μουσική και τη λύρα.
Αγαπούσε την Κρήτη.
Αγαπούσε τους ανθρώπους.
Και ιδιαίτερα τα παιδιά.
Δεν ξεχώριζε τους ανθρώπους.
Αγαπούσε όλο τον κόσμο.
Είχε μια μεγάλη καρδιά.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο μάθημά του.
Να ζούμε με ανοιχτή καρδιά.
Να δίνουμε.
Να διδάσκουμε.
Να μεταδίδουμε.
Να μη φοβόμαστε να αφήσουμε κάτι πίσω μας για τους επόμενους.
26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 – ΑΛΦΑ
Και γι’ αυτό αυτή η βραδιά δεν είναι μια απλή μουσική εκδήλωση.
Είναι ένα ραντεβού με τη μνήμη.
Είναι ένα ραντεβού με την Κρήτη.
Είναι ένα ραντεβού με τον άνθρωπο που γεννήθηκε στην Αλφά και έγινε Δάσκαλος για ολόκληρη την Κρήτη.
Εκεί πρέπει να είμαστε όλοι.
Να γεμίσει η Αλφά.
Να ακουστεί η λύρα.
Να τραγουδήσουμε.
Να χορέψουμε.
Να θυμηθούμε.
Να πάρουμε μαζί μας τα παιδιά μας.
Και να τους δείξουμε ότι η ιστορία δεν είναι μόνο βιβλία.
Η ιστορία είναι και ήχος.
Είναι τραγούδι.
Είναι άνθρωποι.
Είναι τόποι.
Είναι μνήμη.
Και στις 26 Αυγούστου…
η μνήμη έχει ένα όνομα.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ.
100 χρόνια από τη γέννησή του.
Στην Αλφά, τη γενέτειρά του.
ΝΑ ΜΗ ΛΕΙΨΕΙ ΚΑΝΕΙΣ.
ΜουντόΚώστα, νιώθω ιδιαίτερα τυχερός για όσα μου δίδαξες…
Και πολύ άτυχος για όσα δεν άκουσα από αυτά που μου έλεγες κατά καιρούς.
Ίσως γιατί όταν είμαστε νέοι πιστεύουμε ότι έχουμε χρόνο.
Μετά καταλαβαίνουμε ότι οι άνθρωποι που αξίζουν δεν πρέπει απλώς να τους ακούμε.
Πρέπει να κρατάμε τα λόγια τους.
Εσύ έφυγες.
Τα λόγια σου όμως έμειναν.
Η λύρα σου έμεινε.
Τα τραγούδια σου έμειναν.
Η αγάπη σου για την Κρήτη έμεινε.
Και κυρίως…
έμεινε το παράδειγμά σου.
Θα ζεις όπως έζησες:
Όρθιος.
Μερακλής
Φωτεινός.
Μεγάλη καρδιά.
Και πάντα Δάσκαλος.
Βασίλης Μουντάκης
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ….
Γεννήθηκε το 1926 στην Αλφά Μυλοποτάμου που είναι γνωστό απο την πέτρα του,την αλφόπετρα.
Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του Νίκου και της Καλλιόπης Μουντάκη. Η μητέρα του ήταν από το γένος των Καλλιγιάννηδων. Η καταγωγή της οικογένειάς Μουντάκης είναι από τον Καλλικράτη Σφακίων.
Ο προπάππους του, Μανούσος υπήρξε πρωτοπαλίκαρο του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και σκοτώθηκε πολεμώντας τους Τούρκους στο Φραγκοκάστελλο στην Επανάσταση του 1827.
Απ τις δημιουργικότερες μορφές της Κρητικής μουσικής παράδοσης .
Θεωρείται ένας από τους πιο ηχογραφημένους λυράρηδες της Κρήτης αφού έγραψε 300 τραγούδια. Με την λύρα του έγινε γνωστός σ όλη την Ελλάδα. Γύρισε όλο τον κόσμο όπου υπήρχαν Κρητικοί. Έκανε σπουδαίες συνεργασίες με κρητικούς αλλά και γενικότερα δημοτικούς καλλιτέχνες. Το μουσικό έργο της ζωής του αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της κρητικής μουσικής.
Η ευγενής άμιλλα του με τον Θανάση Σκορδαλό πήγε πολλά βήματα μπροστά την μουσική εξέλιξη του τόπου..
Ο θάνατος του Κώστα Μουντάκη, τον Γενάρη του 1991, δεν σηματοδοτεί παρά μόνο τη φυσική απουσία του μεγάλου δεξιοτέχνη και δάσκαλου, που εξακολουθεί να εμπνέει και να διδάσκει μέσα από τις ηχογραφήσεις και την υποδομή που δημιούργησε. Έργα ζωής όπως το δικό του δεν μπορεί να το σταματήσει ο θάνατος!
Η δισκογραφία του
- 1966: Η Κρήτη τραγουδάει
- 1966: Κρήτη μου Λεβεντομάνα
- 1967: Κρητικός γάμος
- 1970: Η μάχη της Κρήτης – Κρητικά νακλιά
- 1971: Οι μεγάλες επιτυχίες του Κώστα Μουντάκη
- 1972: Ο Κώστας Μουντάκης στα καινούργια του τραγούδια
- 1973: Ελληνικά δημοτικά τραγούδια
- 1974: Ξεφάντωμα
- 1976: Αναφορά στον Καζαντζάκη
- 1976: Original cretan mysic (Instrumental)
- 1977: Ο μεγάλος Κρητικός
- 1978: Οι μερακλήδες
- 1981: Ο Πρωτομάστορας
- 1982: Πρωτομάστορες
- 1983: Η Κρητική αναγέννηση
- 1984: Έτσι τραγουδάει η Κρήτη 1
- 1985: Έτσι τραγουδάει η Κρήτη 2
- 1988: Στον Ψηλορείτη θ΄ανέβω
- 1991: Αφιέρωμα στον μεγάλο Κρητικό
- 1992: Αφιέρωμα στον μεγάλο δάσκαλο’
- 1994: Για πάντα
- 1995: Αφιέρωμα
- 1996: Τα ραδιοφωνικά
- 1999: Cretan folk song and dances
- 2002: Σπάνιες ζωντανές ηχογραφίσεις
- 2006: Ριζίτικα
- ΒΙΒΛΙΑ
Το χρονικό της πορείας, του Κώστα Μουντάκη
…το οποίο βολεύει πάρα πολύ τον Μουντάκη αλλά και τον Μπασιά. Σε αυτό το στέκι ο Μουντόκωστας έμεινε για δεκαοχτώ…
