DATA CENTERS ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ;

Η Ελλάδα θέλει να γίνει κόμβος για τα data centers, το cloud και την τεχνητή νοημοσύνη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Και οι επενδύσεις είναι σημαντικές.

Όμως πίσω από τους servers, την τεχνητή νοημοσύνη και τα δισεκατομμύρια των επενδύσεων υπάρχει κάτι πολύ πιο απλό:

Ρεύμα. Πολύ ρεύμα.

Σήμερα λειτουργούν στη χώρα 21 data centers, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 44 MW, με ετήσια κατανάλωση περίπου 65 GWh.

Αυτό όμως είναι μόνο η αρχή.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Ήδη κατασκευάζονται ή έχουν εξασφαλίσει σύνδεση στο δίκτυο 8 νέα data centers, συνολικής ισχύος περίπου 547,5 MW.

Και η εικόνα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Στον ΑΔΜΗΕ υπάρχουν περίπου 30 εκκρεμή αιτήματα σύνδεσης, συνολικής ισχύος σχεδόν 3 GW.

Μιλάμε πλέον για μια τεράστια νέα ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ;

Για να συνδεθούν τόσο μεγάλες εγκαταστάσεις δεν αρκεί μια απλή σύνδεση σε ένα καλώδιο.

Χρειάζονται νέες υποδομές, γραμμές μεταφοράς, υποσταθμοί και ενισχύσεις του δικτύου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Solomon, σε συγκεκριμένες κατηγορίες έργων επέκτασης το κόστος μπορεί να επιμερίζεται μεταξύ ΑΔΜΗΕ και του χρήστη που συνδέεται.

Το μέρος που αναλαμβάνει ο ΑΔΜΗΕ ανακτάται μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία:

Όταν δημιουργείται μια τεράστια νέα ζήτηση από μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις, πρέπει να γνωρίζουμε με απόλυτη διαφάνεια ποιο μέρος του κόστους πληρώνει ο επενδυτής και ποιο μέρος επιβαρύνει το ηλεκτρικό σύστημα.

Γιατί τελικά το ηλεκτρικό σύστημα το χρησιμοποιούν όλοι.

Και το κόστος του συστήματος αφορά όλους.

ΚΑΙ ΑΝ ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΖΗΤΗΣΗ, ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΤΙΣ ΤΙΜΕΣ;

Τα data centers λειτουργούν συνεχώς.

Δεν είναι ένας καταναλωτής που ανοίγει και κλείνει το ρεύμα κάποιες ώρες την ημέρα.

Η ζήτησή τους είναι μεγάλη και σταθερή.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα όταν η διαθέσιμη φθηνότερη παραγωγή δεν επαρκεί και χρειάζεται να ενεργοποιούνται ακριβότερες μονάδες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα data centers θα αυξήσουν αυτόματα τους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Σημαίνει όμως ότι η επίδραση της νέας ζήτησης στην αγορά και στις τιμές πρέπει να υπολογιστεί σοβαρά και εγκαίρως.

Γιατί άλλο είναι μια επένδυση να δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα.

Και άλλο να δημιουργεί κόστος που τελικά δεν έχει υπολογιστεί.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ 3 GW

Υπάρχει ακόμη ένα πολύ σημαντικό ζήτημα.

Ένα αίτημα σύνδεσης δεν σημαίνει ότι το έργο θα κατασκευαστεί.

Ο ΑΔΜΗΕ έχει επισημάνει τον κίνδυνο να δεσμεύεται ηλεκτρικός «χώρος» από έργα που βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και μπορεί τελικά να μην υλοποιηθούν.

Και εδώ προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα:

Μπορεί ένα έργο που δεν θα γίνει ποτέ να δεσμεύει για μεγάλο χρονικό διάστημα ηλεκτρικό χώρο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από μια επένδυση πραγματικά ώριμη και έτοιμη να προχωρήσει;

Ο ΑΔΜΗΕ έχει αναγνωρίσει την ανάγκη για πιο εξειδικευμένο θεσμικό πλαίσιο για τη σύνδεση μεγάλων καταναλωτών, όπως τα data centers.

Και αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια.

Είναι θέμα σχεδιασμού, διαφάνειας και δημόσιου συμφέροντος.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ΡΕΥΜΑ

Υπάρχει και το νερό.

Τα data centers χρειάζονται συστήματα ψύξης και, ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται, μπορούν να έχουν σημαντικές ανάγκες σε νερό.

Όταν πολλές εγκαταστάσεις συγκεντρώνονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή, το θέμα δεν είναι πλέον μόνο η κατανάλωση ενός κτιρίου.

Είναι η σωρευτική επιβάρυνση μιας ολόκληρης περιοχής.

Γι’ αυτό κάθε μεγάλη επένδυση πρέπει να αξιολογείται συνολικά:

MW, GWh, νερό, δίκτυα, υποδομές, περιβαλλοντικό αποτύπωμα και κόστος.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ. ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟ.

Δεν είναι θέμα να πούμε «ναι» ή «όχι» στα data centers.

Είναι θέμα να γνωρίζουμε με ποιους κανόνες θα αναπτυχθούν.

Να γνωρίζουμε πριν από κάθε μεγάλη σύνδεση:

• Πόση ισχύ απαιτεί η επένδυση.
• Ποιες νέες υποδομές χρειάζονται.
• Πόσο κοστίζουν.
• Ποιος πληρώνει.
• Πώς επηρεάζεται το ηλεκτρικό σύστημα.
• Ποια μπορεί να είναι η επίδραση στις τιμές.
• Πόσο νερό απαιτείται.
• Ποιες είναι οι σωρευτικές επιπτώσεις στην περιοχή.
• Και τι συμβαίνει όταν ένα έργο δεσμεύει ηλεκτρικό χώρο αλλά τελικά δεν υλοποιείται.

Η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει πολλά από την ψηφιακή οικονομία.

Μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις, τεχνολογία, θέσεις εργασίας και νέες δραστηριότητες.

Αλλά η ανάπτυξη χρειάζεται κανόνες.

Γιατί μια επένδυση μπορεί να είναι ιδιωτική.
Το ηλεκτρικό δίκτυο όμως είναι κρίσιμη εθνική υποδομή.

Και γι’ αυτό η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι προϋπόθεση.

 

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟ:

ΠΟΙΟΣ ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ;

Ο επενδυτής;

Το ηλεκτρικό σύστημα;

Ή τελικά ο καταναλωτής;

Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο πριν έρθει ο λογαριασμός.

Πηγές: ΑΔΜΗΕ, Solomon, PwC, ΡΑΑΕΥ.