Το ασφαλιστήριο δεν «πεθαίνει» μαζί με τον ιδιοκτήτη – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι κληρονόμοι και τι συμβαίνει αν γίνει τροχαίο πριν ολοκληρωθεί η μεταβίβαση
Τι συμβαίνει με την ασφάλιση ενός αυτοκινήτου όταν πεθάνει ο ιδιοκτήτης του;
Σταματά αυτομάτως η ασφαλιστική κάλυψη; Πρέπει ο κληρονόμος να ασφαλίσει ξανά το όχημα από την επόμενη κιόλας ημέρα; Και τι γίνεται αν χρησιμοποιήσει το αυτοκίνητο και προκαλέσει τροχαίο πριν ολοκληρωθούν η αποδοχή της κληρονομιάς και η μεταβίβαση του οχήματος;
Πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να αφορά χιλιάδες οικογένειες και, παρ’ όλα αυτά, συχνά δημιουργεί σύγχυση.
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι ο θάνατος του ιδιοκτήτη δεν σημαίνει αυτομάτως και τη λήξη της ασφαλιστικής σχέσης.
Η ασφαλιστική σχέση δεν παύει αυτομάτως με τον θάνατο
Η νομοθεσία για την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτων προβλέπει τι συμβαίνει όταν η κυριότητα ενός οχήματος μεταβιβάζεται λόγω θανάτου.
Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση μεταβιβάζονται στον κληρονόμο, σύμφωνα με όσα ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία.
Με απλά λόγια:
Ο ιδιοκτήτης πεθαίνει, αλλά το ασφαλιστήριο δεν «πεθαίνει» αυτομάτως μαζί του.
Ο κληρονόμος υπεισέρχεται στη θέση του θανόντος ως προς την ασφαλιστική σχέση, ενώ προβλέπονται και συγκεκριμένες δυνατότητες και προθεσμίες σχετικά με τη συνέχισή της.
Επομένως, η αντίληψη «πέθανε ο ιδιοκτήτης, άρα από την επόμενη ημέρα το αυτοκίνητο είναι ανασφάλιστο» δεν είναι σωστή.
Εφόσον το ασφαλιστήριο βρίσκεται σε ισχύ και δεν έχει επέλθει νόμιμη λήξη ή λύση του, η ασφαλιστική σχέση εξακολουθεί να διέπεται από τους σχετικούς κανόνες της ασφαλιστικής και κληρονομικής νομοθεσίας.
Τι γίνεται αν ο κληρονόμος οδηγήσει το αυτοκίνητο;
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πρακτικό ζήτημα.
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα:
Ένας πατέρας έχει στην ιδιοκτησία του ένα ασφαλισμένο αυτοκίνητο. Πεθαίνει και το όχημα περιέρχεται στην κληρονομιά.
Ο γιος του είναι κληρονόμος και χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο πριν ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες αποδοχής της κληρονομιάς και μεταβίβασης του οχήματος.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου προκαλεί τροχαίο ατύχημα.
Είναι το αυτοκίνητο ασφαλισμένο;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι «όχι, επειδή πέθανε ο ιδιοκτήτης».
Ο θάνατος, από μόνος του, δεν ακυρώνει αυτομάτως την υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη.
Εφόσον υπάρχει ενεργή ασφαλιστική σύμβαση και δεν έχει επέλθει νόμιμη λύση ή λήξη της, η ασφαλιστική προστασία –ιδίως ως προς τους ζημιωθέντες τρίτους– εξακολουθεί να εξετάζεται με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τους όρους της σύμβασης.
Άλλο η αποζημίωση του τρίτου και άλλο η ευθύνη του οδηγού
Αυτή είναι μία ιδιαίτερα σημαντική διάκριση.
Βασικός σκοπός της υποχρεωτικής ασφάλισης αυτοκινήτου είναι η προστασία των τρίτων που ενδέχεται να ζημιωθούν από ένα τροχαίο ατύχημα.
Η νομοθεσία περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα του ασφαλιστή να αντιτάξει στον ζημιωθέντα τρίτο ενστάσεις που αφορούν αποκλειστικά τη σχέση του με τον ασφαλισμένο.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο οδηγός απαλλάσσεται σε κάθε περίπτωση από τις δικές του ευθύνες.
Υπάρχουν περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία στις οποίες, αφού αποζημιωθεί ο τρίτος, η ασφαλιστική εταιρεία μπορεί να αποκτήσει δικαίωμα αναγωγής κατά του ασφαλισμένου ή του υπεύθυνου οδηγού.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα μπορεί να αφορούν περιπτώσεις οδήγησης χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή άλλων ουσιών, ανάλογα πάντοτε με τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος.
Επομένως, πρέπει να ξεχωρίζουμε δύο διαφορετικά ζητήματα:
Άλλο το δικαίωμα του ζημιωθέντος τρίτου να αποζημιωθεί και άλλο η ενδεχόμενη ευθύνη του οδηγού απέναντι στην ασφαλιστική εταιρεία μετά την καταβολή της αποζημίωσης.
Τι πρέπει να κάνουν οι κληρονόμοι;
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να μείνει το θέμα σε εκκρεμότητα με τη λογική «θα το τακτοποιήσουμε αργότερα».
Μετά τον θάνατο του ιδιοκτήτη ενός ασφαλισμένου οχήματος, οι κληρονόμοι είναι σκόπιμο να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες:
- Να ενημερώσουν την ασφαλιστική εταιρεία για τον θάνατο του ιδιοκτήτη.
- Να επικοινωνήσουν με τον ασφαλιστικό διαμεσολαβητή που διαχειρίζεται το συμβόλαιο.
- Να ελέγξουν το ασφαλιστήριο, την ισχύ, τις καλύψεις και την ημερομηνία λήξης του.
- Να ενημερώσουν για την κληρονομική κατάσταση και τη χρήση του οχήματος, ώστε να λάβουν συγκεκριμένες οδηγίες για τις απαιτούμενες ενέργειες.
- Να προχωρήσουν στη νόμιμη διαδικασία μεταβίβασης του αυτοκινήτου στον νέο ιδιοκτήτη.
- Να τακτοποιήσουν το ασφαλιστήριο στο όνομα του νέου ιδιοκτήτη, όταν ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες.
Εάν το αυτοκίνητο δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί, θα πρέπει να εξεταστεί και η προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία ακινησίας.
Γιατί δεν πρέπει να αφήνεται καμία εκκρεμότητα
Ο θάνατος του ιδιοκτήτη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το αυτοκίνητο μένει ανασφάλιστο.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι κληρονόμοι μπορούν να αφήσουν το θέμα χωρίς καμία ενέργεια.
Η ασφαλιστική εταιρεία πρέπει να ενημερωθεί. Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής πρέπει να γνωρίζει την κατάσταση. Η κληρονομική διαδικασία πρέπει να προχωρήσει και η κυριότητα του οχήματος να τακτοποιηθεί.
Στη συνέχεια πρέπει να γίνει και η αντίστοιχη ασφαλιστική τακτοποίηση στο όνομα του νέου ιδιοκτήτη.
Γιατί ένα τροχαίο δεν περιμένει να ολοκληρωθεί η αποδοχή της κληρονομιάς.
Και μια ασφαλιστική εκκρεμότητα, εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό οικονομικό και νομικό πρόβλημα για μια οικογένεια.
Ο ρόλος του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή
Υπάρχει και μία ακόμη σημαντική πλευρά του θέματος: ο ρόλος του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή.
Όταν ένας ασφαλιστικός διαμεσολαβητής πληροφορείται τον θάνατο πελάτη του, δεν αρκεί να θεωρήσει ότι «το συμβόλαιο τελείωσε».
Ο ρόλος του είναι ουσιαστικός.
Πρέπει να ενημερώσει σωστά την οικογένεια, να εξηγήσει τις απαραίτητες ενέργειες, να συνεργαστεί με την ασφαλιστική εταιρεία και να βοηθήσει ώστε η ασφαλιστική και ιδιοκτησιακή κατάσταση του οχήματος να τακτοποιηθεί το συντομότερο δυνατό.
Κυρίως, πρέπει να συμβάλει ώστε να αποφευχθεί οποιοδήποτε ασφαλιστικό κενό ή λανθασμένη εντύπωση σχετικά με την κάλυψη του αυτοκινήτου.
Γιατί ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής δεν είναι απλώς ο επαγγελματίας που εκδίδει ένα ασφαλιστήριο.
Είναι ο άνθρωπος που πρέπει να βρίσκεται δίπλα στον ασφαλισμένο και στην οικογένειά του όταν η ασφάλιση καλείται να λειτουργήσει στην πράξη.
Τελικά, τι πρέπει να θυμόμαστε;
Ο θάνατος του ιδιοκτήτη δεν εξαφανίζει αυτομάτως την ασφαλιστική σχέση.
Ο κληρονόμος υπεισέρχεται, σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την ασφαλιστική σύμβαση.
Το όχημα, επομένως, δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ανασφάλιστο από την επόμενη ημέρα του θανάτου.
Παράλληλα, όμως, η οικογένεια πρέπει να ενεργήσει χωρίς καθυστέρηση: να ενημερώσει την ασφαλιστική εταιρεία και τον ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, να προχωρήσει τις κληρονομικές διαδικασίες και να ολοκληρώσει τη μεταβίβαση και την ασφαλιστική τακτοποίηση του οχήματος.
Στην ασφάλιση αυτοκινήτου, η άγνοια ή η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει ακριβά.
Η ζωή τελειώνει. Η ευθύνη, όμως, δεν τελειώνει μαζί της.
Και η ασφάλιση υπάρχει ακριβώς για να προστατεύει τους ανθρώπους όταν συμβαίνουν τα δύσκολα.
