Βιολάντα – Η τραγωδία που φέρνει στο φως τα κενά στην ασφάλεια των επιχειρήσεων

Τις τελευταίες ημέρες η Ελλάδα συγκλονίζεται από το εργατικό δυστύχημα που σημειώθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026 στο εργοστάσιο μπισκότων «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, όπου μια ισχυρή έκρηξη — και η επακόλουθη πυρκαγιά — στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες γυναίκες στη νυχτερινή βάρδια.

Η έκρηξη έγινε περίπου στις 3:55 τα ξημερώματα, κατά τη διάρκεια λειτουργίας της γραμμής παραγωγής, και ακούστηκε σε μεγάλη απόσταση, προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες στο κτήριο και το εργασιακό περιβάλλον.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τα αίτια

• Οι πρώτες έρευνες, με επικεφαλής την Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) του Πυροσβεστικού Σώματος, δείχνουν ότι η έκρηξη προκλήθηκε από πολύμηνη διαρροή προπανίου σε υπόγειο χώρο της μονάδας. Το αέριο συσσωρευόταν κάτω από το εργοστάσιο και, όταν δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες, μια σπινθήρας από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό προκάλεσε την καταστροφική ανάφλεξη.

• Εργαζόμενοι είχαν αναφέρει προειδοποιητικά σημάδια (όπως οσμή αερίου) πριν το δυστύχημα, χωρίς όμως να γίνει κάποια ουσιαστική ενέργεια για αντιμετώπιση του προβλήματος.

• Το υπόγειο στο οποίο σημειώθηκε η έκρηξη δεν είχε δηλωθεί επίσημα στα σχέδια πυρασφάλειας και πιθανώς δεν προέβλεπε κατάλληλα μέτρα ασφαλείας. Οι σωληνώσεις βρίσκονταν κάτω από το έδαφος, δυσχεραίνοντας τους τακτικούς ελέγχους.

⚠️ Παραλείψεις στα μέτρα προστασίας – και ευρύτερα ζητήματα

Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν σοβαρές παραλείψεις στα ζητήματα ασφάλειας και υγιεινής:

• Δεν υπήρχαν ανιχνευτές διαρροής αερίου στο χώρο υψηλού κινδύνου (όπως προβλέπεται σε αντίστοιχες εγκαταστάσεις).

• Το υπόγειο που προκάλεσε την έκρηξη ήταν εκτός των επίσημων σχεδίων, δεν είχε αξιολογηθεί σωστά και πιθανώς δεν είχαν εφαρμοστεί τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης.

• Συνθήκες υποστελέχωσης και ελλιπών ελέγχων γενικότερα στο σύστημα ελέγχου της αγοράς για θέματα ασφάλειας αξιολογούνται πλέον ευρύτερα ως μέρος της αιτίας — καθώς, για παράδειγμα, σε περιοχές όπως Τρίκαλα και Καρδίτσα υπάρχουν πολύ λίγοι εργατικοί επιθεωρητές για χιλιάδες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η Εισαγγελία έχει ζητήσει να διερευνηθούν οι άδειες λειτουργίας του εργοστασίου, η αδειοδότηση των εγκαταστάσεων και τυχόν παρατυπίες στη μελέτη ασφάλειας και πυρασφάλειας που ενδέχεται να συνέβαλαν στην τραγωδία.

Συλλήψεις και νομικές εξελίξεις

Μετά την τραγωδία, συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου, ο τεχνικός ασφαλείας και ο υπεύθυνος βάρδιας, κατηγορούμενοι για ανθρωποκτονία από αμέλεια, έκρηξη από αμέλεια, εμπρησμό και σωματικές βλάβες.
(Ωστόσο, αργότερα αφήθηκαν ελεύθεροι προσωρινά ενώ συνεχίζεται η έρευνα για να συμπληρωθεί ο φάκελος της υπόθεσης.)

Παράλληλα, στο κοινοβούλιο έχουν κατατεθεί ερωτήσεις προς την κυβέρνηση για το πώς έγιναν οι έλεγχοι τα τελευταία χρόνια και για τις ευθύνες των αρμόδιων φορέων.

Ασφαλιστική κάλυψη – Τι ισχύει

• Σύμφωνα με φορείς της ασφαλιστικής αγοράς, η εταιρεία «Βιολάντα» φέρεται να είναι ασφαλισμένη σε πολλές ασφαλιστικές εταιρείες,

Κατά 40% η Generali, κατά 30% η Εθνική Ασφαλιστική, κατά 25% η Ευρώπη Ασφαλιστική και κατά 5% η Ιντερσαλόνικα.

οι οποίες θα κληθούν να καλύψουν τις ζημιές μετά την ολοκλήρωση της πραγματογνωμοσύνης και εφόσον έχει τηρηθεί ό,τι προβλέπεται στα συμβόλαια.

• Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ασφαλιστικές συμβάλλουν στη ζημιά στην περιουσία της επιχείρησης, ενδεχόμενες αποζημιώσεις σε τρίτους (εργαζόμενοι/οικογένειες) καθώς και άλλες καλύψεις, εάν όλοι οι κανονισμοί ασφάλειας είχαν εφαρμοστεί σωστά όπως απαιτείται από τα συμβόλαια.

Τι πρέπει να ξέρει ο κόσμος

🔹 Το δυστύχημα δεν ήταν “τυχαίο”, αλλά εμφανίζει στοιχεία παραλείψεων που είχαν επισημανθεί από εργαζόμενους και ενδεχομένως από ελεγκτικές υπηρεσίες.
🔹 Η τραγωδία αναδεικνύει κενά στην εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας στον χώρο εργασίας και την έλλειψη επαρκούς εποπτείας.
🔹 Ο ρόλος των σωστών συστημάτων ανίχνευσης διαρροών, ελέγχων εγκαταστάσεων, και συνεχών επιθεωρήσεων είναι κρίσιμος για την προστασία των εργαζομένων.
🔹 Οι οικογένειες των θυμάτων και η κοινωνία αναμένουν την ολοκλήρωση των ερευνών για να αποδοθούν ευθύνες και να ληφθούν μέτρα που θα αποτρέψουν μελλοντικά παρόμοια δυστυχήματα.

«Το πάθημα να γίνει μάθημα» – Τι πρέπει να προσέχουν όλες οι επιχειρήσεις

Η τραγωδία στη Βιολάντα δεν αφορά μία μόνο επιχείρηση. Αφορά όλες. Μικρές και μεγάλες. Βιοτεχνίες, εργοστάσια, αποθήκες, συνεργεία, μονάδες παραγωγής.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ασφάλεια δεν είναι τυπική υποχρέωση – είναι καθημερινή πράξη ευθύνης.

Για να μη ζήσουμε ξανά παρόμοιες τραγωδίες, κάθε επιχείρηση οφείλει να δώσει έμφαση στα εξής:

• Συνεχής έλεγχος εγκαταστάσεων
Δίκτυα αερίου, δεξαμενές, υπόγειοι χώροι, παλιές σωληνώσεις και μηχανολογικός εξοπλισμός πρέπει να ελέγχονται τακτικά, από πιστοποιημένους επαγγελματίες – όχι «στα χαρτιά».

• Ανιχνευτές και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης
Σε χώρους με καύσιμα αέρια ή επικίνδυνες ουσίες, οι ανιχνευτές διαρροής δεν είναι πολυτέλεια. Είναι όρος επιβίωσης.

• Καμία “αδήλωτη” εγκατάσταση
Υπόγεια, αποθήκες, επεκτάσεις και τροποποιήσεις πρέπει να είναι δηλωμένες, ελεγχόμενες και ενταγμένες στα σχέδια πυρασφάλειας και εκκένωσης. Τα «κρυφά σημεία» είναι παγίδες.

• Εκπαίδευση προσωπικού και κουλτούρα ασφάλειας
Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν τι να κάνουν, πότε να αντιδρούν και – κυρίως – να μην φοβούνται να μιλήσουν όταν βλέπουν κίνδυνο. Η προειδοποίηση δεν είναι γκρίνια. Είναι σωτηρία.

• Τεχνικός ασφάλειας και πραγματική εποπτεία
Όχι τυπικός. Όχι περιστασιακός. Όχι «υπογραφή μία φορά τον χρόνο». Ο ρόλος του τεχνικού ασφάλειας είναι ζωντανός και καθοριστικός.

• Ασφάλιση με ουσία, όχι για το θεαθήναι
Η ασφάλιση δεν αντικαθιστά την πρόληψη. Αντίθετα, προϋποθέτει την τήρησή της. Χωρίς πραγματικά μέτρα ασφάλειας, ακόμα και το καλύτερο συμβόλαιο μπορεί να καταρρεύσει.

Το συμπέρασμα είναι σκληρό αλλά αναγκαίο:
οι ζωές δεν χάνονται από “ατυχία” – χάνονται από αμέλεια, αδιαφορία και σιωπή.
Αν το πάθημα δεν γίνει μάθημα, τότε η ευθύνη βαραίνει όλους μας.