Η επαγγελματική ασφάλιση μπαίνει σε μια νέα φάση

Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας κατατέθηκε στη Βουλή και επιχειρεί να κάνει τον δεύτερο πυλώνα πιο εύκολο, πιο ελκυστικό και πιο προσβάσιμο.

Προβλέπει, μεταξύ άλλων:

• Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
• Νέα Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.
• Σημαντικές φορολογικές αλλαγές.
• Πλήρη φορητότητα των δικαιωμάτων του εργαζομένου όταν αλλάζει εργασία.

Η κατεύθυνση είναι θετική.

Όμως, στην επαγγελματική ασφάλιση υπάρχει ένα πρόσωπο που πρέπει να βρίσκεται πάνω απ’ όλα:

Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ

Και εδώ χρειάζονται καθαρές κουβέντες.

Σήμερα υπάρχουν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), με μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ, ενώ το ενεργητικό τους αντιστοιχεί σε λιγότερο από 1% του ΑΕΠ.

Τα μεγέθη αυτά δείχνουν ότι ο δεύτερος πυλώνας στην Ελλάδα έχει τεράστια περιθώρια ανάπτυξης.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να αναπτυχθεί.

Πρέπει.

Το ερώτημα είναι πώς.

---

Ο ασφαλισμένος πρέπει να γνωρίζει τι αγοράζει

Το νομοσχέδιο σωστά βάζει στο επίκεντρο τη διαφάνεια, την προσυμβατική ενημέρωση, τη συγκρισιμότητα των προϊόντων και την ισότιμη προστασία των ασφαλισμένων.

Για τα νέα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης προβλέπεται ελάχιστο υποχρεωτικό περιεχόμενο της ασφαλιστικής σύμβασης, κανόνες προσυμβατικής ενημέρωσης και εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Αυτό, όμως, πρέπει να γίνει πράξη και όχι απλώς να μείνει στο γράμμα του νόμου.

Όπου υπάρχει ασφαλιστική διαμεσολάβηση, πρέπει να απαιτείται πλήρης εφαρμογή του Ν. 4583/2018.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη επισημάνει ότι οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές οφείλουν να ενεργούν με εντιμότητα, αμεροληψία και επαγγελματισμό και να παρέχουν ορθή, πλήρη, επαρκή και κατάλληλη προσυμβατική ενημέρωση.

Για τον μεσίτη, μάλιστα, προβλέπεται αμερόληπτη ανάλυση επαρκούς αριθμού ασφαλιστικών συμβάσεων και προϊόντων της αγοράς.

Επομένως, σε κάθε πρόταση προς έναν εργαζόμενο ή μια επιχείρηση πρέπει να είναι ξεκάθαρα:

• Τι προτείνεται.
• Γιατί προτείνεται.
• Τι καλύπτει.
• Τι δεν καλύπτει.
• Ποιο είναι το κόστος.
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι.
• Ποια είναι η αναμενόμενη παροχή.
• Ποιοι είναι οι όροι εξόδου.

Δεν μπορεί να ζητάμε από έναν εργαζόμενο να τοποθετήσει χρήματα για 20 ή 30 χρόνια και να του δίνουμε μια γενικόλογη παρουσίαση δύο σελίδων.

Η ενημέρωση πρέπει να είναι πλήρης, αναλυτική και αιτιολογημένη.

---

Και ο τρίτος πυλώνας;

Εδώ ανοίγει μια συζήτηση που η Πολιτεία δεν πρέπει να φοβηθεί.

Το Υπουργείο διαχωρίζει καθαρά τους τρεις πυλώνες:

• Ο πρώτος είναι η υποχρεωτική δημόσια ασφάλιση.
• Ο δεύτερος είναι η επαγγελματική ασφάλιση.
• Ο τρίτος είναι η ιδιωτική ασφάλιση μέσω προσωπικών ασφαλιστικών συμβολαίων.

Το νέο νομοσχέδιο ενισχύει σημαντικά τα φορολογικά κίνητρα του δεύτερου πυλώνα.

Προβλέπει:

• 100% έκπτωση των εισφορών.
• Ανώτατο όριο 35.000 ευρώ τον χρόνο για ελεύθερους επαγγελματίες.
• Έως 35% του ετήσιου εισοδήματος για μισθωτούς.
• Διαφορετική φορολόγηση των παροχών ανάλογα με την ηλικία εξόδου.

Εδώ, όμως, χρειάζεται δικαιοσύνη.

Δεν μπορεί η Πολιτεία να λέει στον πολίτη:

«Αν αποταμιεύσεις στον δεύτερο πυλώνα, έχεις σημαντικά φορολογικά κίνητρα.»

Και ταυτόχρονα:

«Αν επιλέξεις τον τρίτο πυλώνα και δημιουργήσεις μόνος σου ένα ασφαλιστήριο συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, τα κίνητρα είναι διαφορετικά ή ανύπαρκτα.»

Δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει να καταργηθεί ο δεύτερος πυλώνας.

Υποστηρίζουμε το αυτονόητο:

Ίση μεταχείριση της μακροχρόνιας συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Ο πολίτης που αποφασίζει να αποταμιεύσει για τη σύνταξή του πρέπει να ενθαρρύνεται από την Πολιτεία, είτε επιλέξει τον δεύτερο είτε τον τρίτο πυλώνα, με κανόνες που δεν δημιουργούν τεχνητές στρεβλώσεις μεταξύ διαφορετικών μορφών αποταμίευσης.

---

Η μεγάλη ευκαιρία – και η μεγάλη ευθύνη

Η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό συμπλήρωμα της μελλοντικής σύνταξης.

Μπορεί να βοηθήσει εργαζομένους και επιχειρήσεις, να ενισχύσει τη μακροχρόνια αποταμίευση και να δημιουργήσει σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια στην ελληνική οικονομία.

Αλλά ένα πράγμα δεν πρέπει να ξεχνάμε:

Τα χρήματα αυτά δεν είναι απλώς επενδυτικά κεφάλαια. Είναι οι αποταμιεύσεις μιας ολόκληρης εργασιακής ζωής.

Γι’ αυτό χρειάζονται:

• αυστηρή εποπτεία,
• καθαροί κανόνες,
• πραγματική ενημέρωση,
• συγκρισιμότητα προϊόντων,
• φορητότητα,
• ουσιαστική προστασία του ασφαλισμένου.

Η Πολιτεία ανοίγει έναν νέο δρόμο.

Τώρα πρέπει να φροντίσει ώστε, στον δρόμο αυτόν, ο εργαζόμενος να μη γίνει απλώς πελάτης, αλλά πραγματικά προστατευμένος ασφαλισμένος.

---

Η θέση μας είναι απλή

• Περισσότερη επαγγελματική ασφάλιση, ναι.
• Περισσότερες επιλογές, ναι.
• Περισσότερα φορολογικά κίνητρα, ναι.
• Αλλά πάντα με διαφάνεια, πλήρη ενημέρωση και ίσους κανόνες.

Γιατί η αποταμίευση για τη σύνταξη δεν είναι παιχνίδι.

Είναι η ζωή μετά την εργασία.

---

«Περισσότερη ασφάλιση για το αύριο, περισσότερη διαφάνεια για τον ασφαλισμένο σήμερα.»

---

Βασίλης Μουντάκης
Πρόεδρος ΠΕΚΑΠ
Πρόεδρος Επιτροπής Καταναλωτών ΕΕΑ