Αστική Ευθύνη Επαγγελματική : Δύο μέτρα και δύο σταθμά! Ποιος προστατεύει τελικά τον πολίτη;

 Η Ευρώπη έχει θέσει το πλαίσιο. Η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει: γιατί δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη, σαφής και αναλογική πολιτική για την επαγγελματική ευθύνη;

Υπάρχει μια απλή αρχή που θα έπρεπε να ισχύει σε κάθε οργανωμένη κοινωνία: όποιος ασκεί μια επαγγελματική δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά, να θέσει σε κίνδυνο την υγεία ή ακόμη και τη ζωή ενός ανθρώπου, πρέπει να έχει και την αντίστοιχη ευθύνη.

Και αυτή η ευθύνη δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια δικαστική απόφαση, σε μια συγγνώμη ή σε μια υπόσχεση αποζημίωσης που ενδεχομένως δεν θα μπορέσει ποτέ να εκπληρωθεί.

Πρέπει να υπάρχει πραγματική δυνατότητα αποκατάστασης της ζημιάς.

Η ασφάλιση επαγγελματικής και αστικής ευθύνης δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε ένα ακόμη έξοδο για τον επαγγελματία. Είναι ένας ουσιαστικός μηχανισμός προστασίας του πολίτη.

Κι εδώ αρχίζει το μεγάλο ερώτημα: γιατί σε ορισμένα επαγγέλματα η ασφαλιστική κάλυψη είναι υποχρεωτική και αυστηρά προσδιορισμένη, ενώ σε άλλες δραστηριότητες, όπου ένα λάθος μπορεί να έχει εξίσου σοβαρές συνέπειες, δεν συναντάμε ένα αντίστοιχα ολοκληρωμένο πλαίσιο;

Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής: υποχρέωση κάλυψης με όρια εκατομμυρίων

Οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές γνωρίζουν καλά τι σημαίνει επαγγελματική ευθύνη.

Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει υποχρεωτική κάλυψη επαγγελματικής αστικής ευθύνης για τις κατηγορίες διαμεσολαβητών που ορίζει ο νόμος, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις και δυνατότητα ανάληψης της ευθύνης από την ασφαλιστική επιχείρηση στις προβλεπόμενες περιπτώσεις.

Σήμερα, τα ελάχιστα όρια που ισχύουν από τις 9 Οκτωβρίου 2024 είναι:

• 1.564.610 ευρώ ανά απαίτηση.
• 2.315.610 ευρώ συνολικά κατ’ έτος για όλες τις απαιτήσεις.

Τα όρια αυτά προβλέπονται από την Πράξη 230/2/17.06.2024 της Τράπεζας της Ελλάδος.

Με άλλα λόγια, ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής καλείται να αποδεικνύει ότι διαθέτει την απαιτούμενη ασφαλιστική κάλυψη, ώστε να προστατεύεται ο πελάτης του από ενδεχόμενη επαγγελματική αμέλεια.

Και σωστά.

Αλλά τότε γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα: ο πολίτης που εμπιστεύεται την υγεία του σε έναν γιατρό, την ασφάλεια του κτιρίου του σε έναν μηχανικό ή την ασφάλεια της οικογένειάς του σε μια επιχείρηση, δεν δικαιούται αντίστοιχη προστασία;

 

 

 

31.000 γιατροί χωρίς ατομική ασφαλιστική κάλυψη; Το ερώτημα που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο

Το Allgood έχει ήδη αναδείξει το ζήτημα μέσα από το δημοσίευμα:

31.000 γιατροί χωρίς ατομική ασφαλιστική κάλυψη; Ποιος προστατεύει τους ασθενείς όταν συμβεί το μοιραίο;

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο σχετικό δημοσίευμα του BankingNews, από περίπου 65.000 γιατρούς, περίπου 34.000 εμφανίζονται να διαθέτουν ατομική ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης. Το στοιχείο αυτό αφήνει ένα σημαντικό αριθμητικό κενό, που χρειάζεται εξήγηση.

Προσοχή, όμως: η απουσία ατομικού ασφαλιστηρίου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας γιατρός είναι ακάλυπτος. Ιδίως στον δημόσιο τομέα μπορεί να τίθεται ζήτημα ευθύνης και κάλυψης μέσω του νοσοκομείου ή του Δημοσίου. Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να αποσαφηνιστεί.

Ποιος καλύπτει τον ασθενή όταν συμβεί ένα σοβαρό ιατρικό λάθος; Ποιος αναλαμβάνει την αποζημίωση; Υπάρχουν επαρκή όρια; Είναι γνωστό στον πολίτη πού και πώς μπορεί να διεκδικήσει την αποκατάσταση της ζημιάς του;

Δεν αμφισβητεί κανείς την προσφορά της συντριπτικής πλειονότητας των γιατρών. Δεν στοχοποιούμε ένα ολόκληρο επάγγελμα. Αντίθετα, ζητάμε ένα πλαίσιο που προστατεύει ταυτόχρονα τον ασθενή και τον έντιμο επαγγελματία.

Γιατί όταν συμβεί το μοιραίο, η οικογένεια που μένει πίσω δεν μπορεί να περιμένει να ανακαλύψει εκ των υστέρων ποιος ήταν ασφαλισμένος και ποιος όχι.

Τα περιστατικά που δεν επιτρέπεται να ξεχνάμε

Το Allgood έχει αναδείξει επανειλημμένα υποθέσεις και περιστατικά που φωτίζουν διαφορετικές πλευρές της αστικής ευθύνης.

Οι πολυκατοικίες δεν καταρρέουν ξαφνικά. Η αδιαφορία καταρρέει πρώτη.
Διαβάστε το άρθρο

Αστική ευθύνη: ο μεγάλος ξεχασμένος κλάδος που πληρώνουμε όλοι και ήρθε η ώρα να τον φωτίσουμε.
Διαβάστε το άρθρο

Αστική ευθύνη: υποχρέωση για τους μικρούς, ομπρέλα για τους μεγάλους;
Διαβάστε το άρθρο

Αποζημίωση 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για υπόθεση ιατρικής αμέλειας.
Διαβάστε το άρθρο

Ιατρικά λάθη: ο γιατρός χρειάζεται εξ…
Διαβάστε το άρθρο

Το μπαλκόνι που σκότωσε την άτυχη γυναίκα δεν έπεσε μόνο του.
Διαβάστε το άρθρο

Δεκάδες μαθητές με τροφική δηλητηρίαση.
Διαβάστε το άρθρο

Βιολάντα: η τραγωδία που φέρνει στο φως τα κενά στην ασφάλεια των επιχειρήσεων.
Διαβάστε το άρθρο

Τα περιστατικά αυτά δεν είναι όλα ίδια. Δεν έχουν την ίδια αιτία, ούτε συνεπάγονται αυτομάτως επαγγελματική αμέλεια ή νομική ευθύνη. Αναδεικνύουν, όμως, ένα κοινό ζήτημα: όταν μια πράξη, μια παράλειψη ή μια πλημμελής πρόληψη προκαλεί σοβαρή ζημιά, ο πολίτης πρέπει να έχει πραγματική δυνατότητα να αποζημιωθεί.

Και οι υπόλοιποι επαγγελματίες;

Ας δούμε ορισμένες κατηγορίες επαγγελματικής δραστηριότητας:

• Γιατροί και υγειονομικοί: Ένα ιατρικό λάθος μπορεί να έχει ανεπανόρθωτες συνέπειες. Χρειάζεται σαφής εικόνα για τις υποχρεώσεις και τις πραγματικές καλύψεις στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα.

• Μηχανικοί και αρχιτέκτονες: Ένα λάθος σε μελέτη, επίβλεψη ή τεχνική εργασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές υλικές ζημιές, τραυματισμούς ή απώλειες ζωών.

• Ηλεκτρολόγοι και τεχνικοί εγκαταστάσεων: Μια πλημμελής εργασία μπορεί να οδηγήσει σε πυρκαγιά, ηλεκτροπληξία ή καταστροφή περιουσίας.

• Επιχειρήσεις τροφίμων και εστίασης: Η ασφάλεια των προϊόντων και των υπηρεσιών τους αφορά άμεσα τη δημόσια υγεία.

• Επαγγελματίες που παρέχουν συμβουλευτικές και οικονομικές υπηρεσίες: Μια σοβαρή επαγγελματική παράλειψη μπορεί να προκαλέσει σημαντική οικονομική ζημιά στον πελάτη.

• Δικηγόροι: Ένας λανθασμένος χειρισμός υπόθεσης, η απώλεια προθεσμίας ή μια σοβαρή επαγγελματική παράλειψη μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στον εντολέα.

• Λογιστές και φοροτεχνικοί: Ένα λάθος σε φορολογική δήλωση, οικονομική διαχείριση ή υποβολή στοιχείων μπορεί να επιφέρει πρόστιμα και σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις σε επιχειρήσεις και ιδιώτες.

• Υδραυλικοί: Μια ελαττωματική εγκατάσταση μπορεί να προκαλέσει πλημμύρα, καταστροφή περιουσίας ή σοβαρές ζημιές σε γειτονικά ακίνητα.

• Ψυκτικοί και τεχνικοί συστημάτων θέρμανσης: Μια κακοτεχνία μπορεί να οδηγήσει σε διαρροές, πυρκαγιά, βλάβες εγκαταστάσεων ή κινδύνους για την υγεία.

• Τεχνίτες καυστήρων και εγκαταστάσεων φυσικού αερίου: Ένα λάθος στη συντήρηση ή στην εγκατάσταση μπορεί να προκαλέσει διαρροή, έκρηξη, πυρκαγιά ή δηλητηρίαση.

• Χειριστές μηχανημάτων έργων και εργολήπτες: Ένα ατύχημα σε εργοτάξιο μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς, θανάτους και μεγάλες υλικές ζημιές.

• Εργολάβοι οικοδομών και κατασκευαστικές επιχειρήσεις: Πλημμελής εκτέλεση εργασιών, παραλείψεις ασφαλείας ή κακοτεχνίες μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο εργαζομένους, ιδιοκτήτες και τρίτους.

• Φαρμακοποιοί: Ένα λάθος στη διάθεση ή στην εκτέλεση μιας συνταγής μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία του ασθενούς.

• Οδοντίατροι και φυσικοθεραπευτές: Οι υπηρεσίες τους συνδέονται άμεσα με την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των ασθενών.

• Ψυχολόγοι και επαγγελματίες ψυχικής υγείας: Η πλημμελής άσκηση των καθηκόντων τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους που τους εμπιστεύονται.

• Μεταφορείς και επιχειρήσεις logistics: Η μεταφορά εμπορευμάτων και η διαχείριση φορτίων δημιουργούν κινδύνους για περιουσίες, πελάτες και τρίτους.

• Εταιρείες φύλαξης και ασφάλειας: Παραλείψεις στην επιτήρηση και στην προστασία χώρων ή προσώπων μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές.

• Επιχειρήσεις διοργάνωσης εκδηλώσεων: Η πλημμελής οργάνωση ή η ανεπαρκής λήψη μέτρων ασφαλείας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο εκατοντάδες ανθρώπους.

• Γυμναστήρια, αθλητικά κέντρα και σχολές εκπαίδευσης αθλημάτων: Η ανεπαρκής επίβλεψη, ο ακατάλληλος εξοπλισμός ή η έλλειψη μέτρων ασφαλείας μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρούς τραυματισμούς.

• Ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις: Η ασφάλεια των εγκαταστάσεων και των παρεχόμενων υπηρεσιών αφορά καθημερινά μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

• Κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και επιχειρήσεις περιποίησης: Λάθη σε θεραπείες, χρήση προϊόντων ή εξοπλισμού μπορεί να προκαλέσουν σωματικές βλάβες στους πελάτες.

• Παιδικοί σταθμοί και κέντρα δημιουργικής απασχόλησης: Η ευθύνη για την ασφάλεια και την επίβλεψη παιδιών είναι ιδιαίτερα αυξημένη.

• Εταιρείες καθαρισμού και απολυμάνσεων: Η λανθασμένη χρήση χημικών προϊόντων ή η πλημμελής εκτέλεση εργασιών μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε ανθρώπους και περιουσίες.

Το ερώτημα δεν είναι αν όλοι αυτοί οι επαγγελματίες έχουν σήμερα υποχρέωση να διαθέτουν ατομικό ασφαλιστήριο. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχουν. Το ερώτημα είναι αν, με βάση τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν και τις πιθανές συνέπειες ενός λάθους τους, πρέπει να υπάρχει υποχρεωτική και επαρκής ασφαλιστική κάλυψη.

Δεν μπορεί η υποχρέωση να εξαρτάται μόνο από το επάγγελμα ή από το αν υπάρχει ήδη σχετική νομοθετική πρόβλεψη. Πρέπει να εξαρτάται κυρίως από τον κίνδυνο που δημιουργείται για τον πολίτη.

Γιατί η ευθύνη πρέπει να συνοδεύεται από τη δυνατότητα αποζημίωσης.

Η Ευρώπη έχει ήδη θέσει την αρχή. Η Ελλάδα οφείλει να την εφαρμόζει ουσιαστικά.

Η Οδηγία 2006/123/ΕΚ, στο άρθρο 23, προβλέπει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε οι πάροχοι υπηρεσιών, των οποίων η δραστηριότητα ενέχει άμεσο και συγκεκριμένο κίνδυνο για την υγεία, την ασφάλεια ή τη χρηματοοικονομική ασφάλεια του αποδέκτη, να διαθέτουν κατάλληλη ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης ή ισοδύναμη εγγύηση.

Η σχετική πρόβλεψη έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 3844/2010 και ειδικότερα το άρθρο 24.

Επομένως, δεν είναι σωστό να λέμε ότι η Ελλάδα δεν έχει ενσωματώσει την ευρωπαϊκή πρόβλεψη. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η εφαρμογή της είναι επαρκής, συνεκτική και προσαρμοσμένη στους κινδύνους κάθε επαγγέλματος.

Και εδώ ακριβώς χρειάζεται μια σοβαρή θεσμική συζήτηση.

Τα ερωτήματα προς την Πολιτεία

1. Έχει καταγράψει η Πολιτεία ποιες επαγγελματικές δραστηριότητες ενέχουν άμεσο και συγκεκριμένο κίνδυνο για την υγεία, την ασφάλεια ή την οικονομική προστασία των πολιτών;
2. Για ποιες από αυτές προβλέπεται υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης και με ποια ελάχιστα όρια;
3. Πώς διασφαλίζεται η αποζημίωση των ασθενών όταν προκύπτει ευθύνη για ιατρικό λάθος, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα;
4. Υπάρχουν επαρκείς καλύψεις για μηχανικούς, αρχιτέκτονες, τεχνικούς και άλλους επαγγελματίες των οποίων ένα λάθος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές;
5. Ποιος ελέγχει αν οι ασφαλιστικές καλύψεις είναι πραγματικές, ενεργές και επαρκείς και όχι απλώς τυπικές βεβαιώσεις;
6. Υπάρχει ενιαία καταγραφή των υποχρεωτικών ασφαλίσεων επαγγελματικής ευθύνης και των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών;
7. Γιατί να μην υπάρχει ένα ενιαίο, διαφανές και αναλογικό σύστημα ελάχιστων απαιτήσεων, ανάλογα με τον κίνδυνο κάθε επαγγέλματος;

Η πρόταση: υποχρεωτική κάλυψη εκεί όπου υπάρχει ουσιαστικός κίνδυνος

Δεν ζητάμε να επιβληθεί ένα οριζόντιο ασφαλιστήριο σε κάθε επαγγελματία, ανεξάρτητα από τη δραστηριότητά του.

Ζητάμε κάτι πολύ πιο λογικό και δίκαιο:

• Καταγραφή των επαγγελμάτων με αυξημένο κίνδυνο για τη ζωή, την υγεία, την ασφάλεια και την περιουσία των πολιτών.
• Καθορισμό υποχρεωτικών ελάχιστων ορίων επαγγελματικής ευθύνης ανάλογα με τη φύση και την έκταση του κινδύνου.
• Αναγνώριση ισοδύναμων καλύψεων, όπου η ευθύνη αναλαμβάνεται από εργοδότη, νοσοκομείο, δημόσιο φορέα ή άλλη νόμιμη εγγύηση.
• Διαφανή έλεγχο της ύπαρξης και της επάρκειας των καλύψεων.
• Ενημέρωση του πολίτη για το πού μπορεί να απευθυνθεί και ποιος φορέας αναλαμβάνει την αποζημίωση όταν προκύπτει ευθύνη.

Η υποχρεωτική ασφάλιση δεν πρέπει να μετατραπεί σε ένα ακόμη γραφειοκρατικό βάρος. Πρέπει να λειτουργήσει ως πραγματική εγγύηση προστασίας.

Η ευθύνη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική

Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής έχει υποχρέωση να διαθέτει συγκεκριμένη επαγγελματική κάλυψη. Και αυτό είναι σωστό.

Το ίδιο αυτονόητη πρέπει να είναι η προστασία του πολίτη όταν εμπιστεύεται την υγεία του, την περιουσία του, την ασφάλεια της κατοικίας του ή την καθημερινότητά του σε έναν επαγγελματία.

Δεν ζητάμε προνόμια για έναν κλάδο. Δεν ζητάμε να επιβαρυνθούν αδικαιολόγητα οι υπόλοιποι επαγγελματίες.

Ζητάμε ίσους κανόνες, αναλογικούς με τον κίνδυνο, και κυρίως πραγματική προστασία για εκείνον που πληρώνει το τίμημα ενός λάθους.

Γιατί η αστική ευθύνη δεν είναι υπόθεση μόνο του επαγγελματία. Είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.

Και όταν συμβεί το κακό, ο πολίτης δεν πρέπει να αναρωτιέται αν υπάρχει κάποιος που θα αναλάβει την ευθύνη και θα τον αποζημιώσει.

Η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει. Και οφείλει να το κάνει πριν από την επόμενη τραγωδία.