«Δεν μετράει μόνο πόσα ανακοινώθηκαν. Μετράει πόσα θα μείνουν στην τσέπη του πολίτη.»

Η ΔΕΘ των 2,2 δισ. ευρώ

Η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν ήταν απλώς μια ακόμη σειρά κυβερνητικών εξαγγελιών.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε ένα πακέτο 17 παρεμβάσεων, με δημοσιονομικό κόστος που ανέρχεται σε 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, ενώ η πλήρης εφαρμογή των μέτρων εκτείνεται σε μεγαλύτερο δημοσιονομικό ορίζοντα.

Το πακέτο αφορά σχεδόν τους πάντες:

ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις, αγρότες, μισθωτούς, δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους, οικογένειες, νέους και ιδιοκτήτες ακινήτων.

Το πραγματικό ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στις λεπτομέρειες.

Ποιος κερδίζει;
Πόσα κερδίζει;
Και κυρίως: από πότε;

Γιατί άλλο είναι μια εξαγγελία που εφαρμόζεται άμεσα και άλλο ένα μέτρο που ολοκληρώνεται το 2028 ή το 2029.

Ο μεγάλος πίνακας της ΔΕΘ

#	Μέτρο	Ποιον αφορά	Τι αλλάζει	Από πότε
1	Μείωση τεκμαρτής φορολόγησης	Ελεύθερους επαγγελματίες	Καταργούνται σημαντικές προσαυξήσεις του τεκμαρτού	Φορολογικό έτος 2026
2	Μείωση προκαταβολής φόρου	Ατομικές επιχειρήσεις	Από 55% σε 50%	Φορολογικό έτος 2027
3	Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος	Νομικά πρόσωπα	Σταδιακή κατάργηση	2027–2029
4	Μείωση προκαταβολής φόρου επιχειρήσεων	Επιχειρήσεις	Από 80% σταδιακά στο 50%	Από 2028
5	Χρηματοδότηση ΜμΕ	Μικρομεσαίες επιχειρήσεις	Έως 5 δισ. € χρηματοδότησης μέσω εργαλείων της ΕΑΤ	Σταδιακά
6	Μηδενικός φόρος έως 20.000 €	Κατά κύριο επάγγελμα αγρότες	Όφελος έως 2.900 €	Φορολογικό έτος 2026
7	Νέα φορολογική κλίμακα για τρίτεκνους	Τρίτεκνες οικογένειες	Σημαντική φορολογική ελάφρυνση	Φορολογικό έτος 2026
8	Επίδομα Χριστουγέννων 500 €	Δημόσιοι υπάλληλοι	Νέα ετήσια ενίσχυση	Δεκέμβριος 2027
9	Κατώτατος μισθός 1.000 €	Μισθωτοί	Σταδιακή αύξηση από 920 €	Έως Ιανουάριο 2028
10	Μείωση ασφαλιστικών εισφορών	Εργαζόμενοι ιδιωτικού τομέα	Μείωση κατά 0,5 μονάδα	Απρίλιος 2027
11	Ετήσια ενίσχυση 400 €	Συνταξιούχοι	Από 300 € στα 400 € καθαρά	Νοέμβριος 2026
12	«Κουμπαράς» για παιδιά	Οικογένειες	Το κράτος συμπληρώνει 1 € για κάθε 1 € του γονέα, έως 1.200 €/έτος	Με τη θέσπιση
13	Κοινωνικές ενισχύσεις	ΑμεΑ, οικογένειες, παιδιά, φοιτητές	Αυξήσεις και διεύρυνση παροχών	Σταδιακά
14	«Σπίτι μου ΙΙΙ» – 2 δισ. €	Νέους και οικογένειες	Δάνεια έως 230.000 €, χρηματοδότηση έως 90%	Με την έναρξη
15	Κίνητρα για μακροχρόνια μίσθωση	Ιδιοκτήτες ακινήτων	Φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα	2027 και μετά
16	Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς	Ιδιοκτήτες	Επέκταση απαλλαγής σε περισσότερους οικισμούς	2027
17	Φόρος 15% σε αγοραστές από τρίτες χώρες	Αγοραστές κατοικιών εκτός ΕΕ	Από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης	1/1/2027

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες στο επίκεντρο

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Το μεγαλύτερο μέρος των προσαυξήσεων που επιβάρυναν το τεκμαρτό εισόδημα καταργείται για τη μεγάλη πλειονότητα των επαγγελματιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η παρέμβαση αφορά πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών.

Το χαρακτηριστικό παράδειγμα που δόθηκε είναι αποκαλυπτικό:

Καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας και πέντε εργαζόμενους, με ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ, είχε τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ.

Με το νέο καθεστώς το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται στα 16.744 ευρώ.

Ο φόρος από 4.783 ευρώ μειώνεται στα 2.249 ευρώ.

Ετήσιο όφελος: 2.534 ευρώ.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται από 55% σε 50%.

Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: το μεγάλο στοίχημα είναι η ρευστότητα

Για τις επιχειρήσεις η κυβέρνηση επιχειρεί να παρέμβει όχι μόνο φορολογικά αλλά και χρηματοδοτικά.

Μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας προβλέπεται κινητοποίηση σημαντικών πόρων, με στόχο συνολική χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράλληλα:

• μειώνεται σταδιακά η προκαταβολή φόρου,
• καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος,
• επιταχύνονται οι αποσβέσεις νέου εξοπλισμού.

Για την ελληνική μικρομεσαία επιχείρηση, όμως, υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα:

Τα χρήματα θα φτάσουν πράγματι σε αυτήν;

Γιατί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της αγοράς.

Αγρότες: έως 2.900 ευρώ όφελος

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής έως τα 20.000 ευρώ εισοδήματος.

Το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.

Σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος παραγωγής, η ενέργεια και οι λοιπές επιβαρύνσεις πιέζουν το αγροτικό εισόδημα, πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες φορολογικές παρεμβάσεις του πακέτου.

Τρίτεκνοι: σημαντική φορολογική ανάσα

Για τις τρίτεκνες οικογένειες προβλέπεται νέα φορολογική κλίμακα και μηδενικός συντελεστής έως τα 20.000 ευρώ.

Το όφελος μπορεί να φτάσει, ανάλογα με το εισόδημα, έως 1.800 ευρώ ετησίως για τρίτεκνο με εισόδημα 30.000 ευρώ.

Εδώ η οικονομική πολιτική συναντά τη δημογραφική πολιτική.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μια χώρα που αντιμετωπίζει σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα.

Μισθωτοί: στόχος τα 1.000 ευρώ

Ο κατώτατος μισθός θα ανέβει σταδιακά από τα 920 ευρώ σήμερα στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028.

Με τις τριετίες μπορεί να φτάσει τα 1.300 ευρώ.

Παράλληλα, από τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών στον ιδιωτικό τομέα.

Το ζητούμενο είναι η αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος να μεταφραστεί σε πραγματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης.

Γιατί ο μισθός δεν κρίνεται μόνο από το ποσό που γράφει η μισθοδοσία.

Κρίνεται από το τι μπορεί να αγοράσει.

Συνταξιούχοι: στα 400 ευρώ η ετήσια ενίσχυση

Η μόνιμη ετήσια ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά.

Παράλληλα διευρύνεται ο αριθμός των δικαιούχων.

Για εκατομμύρια συνταξιούχους, πρόκειται για μια ενίσχυση που θα γίνει αισθητή στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

«Σπίτι μου ΙΙΙ»: 2 δισ. ευρώ απέναντι στη στεγαστική κρίση

Ίσως η πιο κρίσιμη παρέμβαση για τη νέα γενιά.

Το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» διαθέτει προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ και διευρύνει τα όρια του προγράμματος.

Η ηλικία των δικαιούχων αυξάνεται έως τα 55 έτη.

Η αξία της κατοικίας μπορεί να φτάνει έως τις 300.000 ευρώ.

Το μέγιστο δάνειο φτάνει τις 230.000 ευρώ.

Και η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως το 90% της αξίας.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι αν θα υπάρχει επαρκής αριθμός κατοικιών σε τιμές που να μπορούν να υποστηρίξουν το πρόγραμμα.

Γιατί:

φθηνό δάνειο χωρίς προσιτό σπίτι δεν λύνει τη στεγαστική κρίση.

Ο «κουμπαράς» για κάθε παιδί

Από τα πιο ενδιαφέροντα μέτρα είναι η δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για τα παιδιά.

Για κάθε ευρώ που θα βάζουν οι γονείς, το κράτος θα προσθέτει άλλο ένα, μέχρι 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Με ορίζοντα 18 ετών δημιουργείται ένα σημαντικό κεφάλαιο για το παιδί.

Εδώ, όμως, χρειάζεται προσοχή:

η τελική αξία δεν είναι εγγυημένη εφόσον συνδέεται με επενδυτική απόδοση.

Άρα άλλο το κεφάλαιο των καταβολών και άλλο η τελική αξία που θα προκύψει από την επένδυση.

ΕΝΦΙΑ: ανάσα για την περιφέρεια

Από το 2027 επεκτείνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς.

Το μέτρο αφορά δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες και εκατοντάδες οικισμούς.

Δεν είναι μόνο φορολογικό μέτρο.

Είναι και ένα μήνυμα προς την ελληνική περιφέρεια:

η παραμονή και η κατοχή περιουσίας σε μικρούς οικισμούς πρέπει να γίνει οικονομικά ευκολότερη.

«Δεν μετράει μόνο πόσα ανακοινώθηκαν. Μετράει πόσα θα μείνουν στην τσέπη του πολίτη.»

Και τώρα το μεγάλο «κενό»: η ιδιωτική ασφάλιση

Υπάρχει, όμως, ένας σημαντικός τομέας που δεν είδε κάποια συγκεκριμένη παρέμβαση στη φετινή ΔΕΘ.

Η ιδιωτική ασφάλιση.

Οι ασφαλισμένοι που πληρώνουν κάθε χρόνο σημαντικά ποσά για την υγεία, τη ζωή, την περιουσία και την επαγγελματική τους προστασία, αλλά και οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, περίμεναν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να ακούσουν συγκεκριμένες ανακοινώσεις.

Δεν ανακοινώθηκε, όμως, κάποιο ειδικό μέτρο για την ιδιωτική ασφάλιση.

Ούτε κάποια συγκεκριμένη φορολογική ελάφρυνση για τα ασφάλιστρα.

Ούτε κάποια ειδική παρέμβαση για τα ασφαλιστήρια υγείας, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος της ιδιωτικής υγείας και οι αυξήσεις των ασφαλίστρων αποτελούν σοβαρό ζήτημα για τους ασφαλισμένους.

Ούτε κάποιο συγκεκριμένο μέτρο για την ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης.

Ούτε κάποια ειδική παρέμβαση για τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές.

Και αυτό έχει τη σημασία του.

Γιατί η ιδιωτική ασφάλιση δεν αφορά μόνο τις ασφαλιστικές εταιρείες.

Αφορά:

τον ασφαλισμένο,
την οικογένεια,
τον επαγγελματία,
την επιχείρηση,
την περιουσία,
την υγεία
και τελικά την ίδια την οικονομία.

Γιατί αυτό έχει σημασία;

Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Την ίδια στιγμή, υπάρχουν τεράστιες ανάγκες:

• κατοικίες χωρίς επαρκή ασφάλιση,
• επιχειρήσεις με ανεπαρκή ασφαλιστική προστασία,
• κενά στην κάλυψη φυσικών καταστροφών,
• αυξανόμενο κόστος ιδιωτικής υγείας,
• οικογένειες που δυσκολεύονται να διατηρήσουν τα ασφαλιστήριά τους,
• επαγγελματίες που χρειάζονται μεγαλύτερη προστασία.

Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ότι η ιδιωτική ασφάλιση θα είχε μια πιο ξεκάθαρη θέση στον οικονομικό σχεδιασμό.

Δεν είχε.

Και αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει παρέμβαση στο μέλλον.

Σημαίνει όμως ότι στη φετινή ΔΕΘ δεν ανακοινώθηκε κάτι συγκεκριμένο για έναν κλάδο που περίμενε διακαώς να ακούσει κάτι ουσιαστικό.

Και εδώ υπάρχει ένα παράδοξο

Η Πολιτεία θέλει οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να είναι περισσότερο προστατευμένοι.

Ταυτόχρονα, όμως, δεν ανακοίνωσε κάποιο νέο ισχυρό φορολογικό ή θεσμικό κίνητρο για να ενισχυθεί η ιδιωτική ασφάλιση.

Και ίσως αυτό πρέπει να αποτελέσει την επόμενη συζήτηση.

Γιατί αν θέλουμε μια οικονομία λιγότερο ευάλωτη, χρειαζόμαστε περισσότερη ασφάλιση.

Αν θέλουμε λιγότερο βάρος στο κράτος μετά από μια φυσική καταστροφή, χρειαζόμαστε περισσότερη ασφάλιση.

Αν θέλουμε καλύτερη προστασία της περιουσίας και των επιχειρήσεων, χρειαζόμαστε περισσότερη ασφάλιση.

Και αν θέλουμε πραγματική προστασία του πολίτη στην υγεία, πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε η ιδιωτική ασφάλιση υγείας να παραμένει προσβάσιμη, διαφανής και βιώσιμη.

Η μεγάλη εικόνα

Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ είναι σημαντικές.

Αφορούν πολλές κοινωνικές ομάδες και επιχειρούν να αξιοποιήσουν τον δημοσιονομικό χώρο για φορολογικές ελαφρύνσεις, εισοδηματικές ενισχύσεις, χρηματοδότηση και κοινωνικές παρεμβάσεις.

Όμως η πραγματική αξιολόγηση δεν μπορεί να γίνει μόνο με βάση το συνολικό ποσό των 2,2 δισ. ευρώ.

Πρέπει να γίνει με βάση ένα απλό ερώτημαΠόσα ευρώ θα μείνουν τελικά στην τσέπη του πολίτη;

Γιατί άλλο είναι η αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος και άλλο η αύξηση της αγοραστικής δύναμης.

Άλλο είναι η φορολογική ελάφρυνση και άλλο το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.

Άλλο είναι ένα πρόγραμμα στεγαστικής χρηματοδότησης και άλλο ένα σπίτι που μπορεί πραγματικά να αγοράσει μια οικογένεια.

Και άλλο είναι μια ανακοίνωση και άλλο η εφαρμογή της

Το πραγματικό τεστ αρχίζει τώρα

Οι εξαγγελίες τελείωσαν.

Τώρα αρχίζει η εφαρμογή.

Τα μέτρα θα πρέπει:

να ψηφιστούν,
να εφαρμοστούν,
να φτάσουν στους δικαιούχους
και να αποδώσουν στην πραγματική οικονομία.

Και πάνω απ’ όλα, δεν πρέπει να ακυρωθούν από την ακρίβεια.

Γιατί αν ο μισθός αυξηθεί αλλά το κόστος ζωής αυξηθεί περισσότερο, ο πολίτης δεν έγινε πλουσιότερος.

Αν μειωθεί ο φόρος αλλά αυξηθεί το ενοίκιο, το όφελος περιορίζεται.

Αν δοθούν φθηνά στεγαστικά δάνεια αλλά οι τιμές των ακινήτων συνεχίσουν να ανεβαίνουν, η στεγαστική κρίση παραμένει.

Αν ανακοινωθούν δισεκατομμύρια για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά η χρηματοδότηση δεν φτάσει σε εκείνες που πραγματικά τη χρειάζονται, η εξαγγελία μένει στα χαρτιά.

Η δική μας αποτίμηση

Η φετινή ΔΕΘ είχε περισσότερες παρεμβάσεις από μία απλή προεκλογική παροχολογία.

Υπάρχουν μέτρα που μπορούν να δώσουν πραγματική ανάσα σε επαγγελματίες, οικογένειες, συνταξιούχους, εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Υπάρχουν όμως και ανοιχτά ζητήματα.

Η ακρίβεια.

Η στέγαση.

Η πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.

Το δημογραφικό.

Και φυσικά:

η ιδιωτική ασφάλιση.

Γιατί η προστασία του πολίτη δεν τελειώνει όταν πληρωθεί ένας χαμηλότερος φόρος.

Η προστασία αρχίζει όταν ο πολίτης μπορεί να προστατεύσει την υγεία του, την οικογένειά του, το σπίτι του, την επιχείρησή του και το εισόδημά του.

Και εδώ η ιδιωτική ασφάλιση έχει έναν κρίσιμο ρόλο.

Το τελικό συμπέρασμα

Η ΔΕΘ 2026 έφερε στο τραπέζι 17 μέτρα και 2,2 δισ. ευρώ.

Για κάποιους θα σημαίνουν περισσότερα χρήματα.

Για άλλους μικρότερη φορολογία.

Για άλλους μεγαλύτερη σύνταξη.

Για άλλους ένα καλύτερο στεγαστικό εργαλείο.

Για κάποιους, όμως, η αλλαγή θα είναι μικρή ή μηδενική.

Γι’ αυτό και η πραγματική αποτίμηση δεν πρέπει να γίνει σήμερα.

Θα γίνει όταν τα μέτρα εφαρμοστούν.

Όταν ο πολίτης ανοίξει το εκκαθαριστικό του.
Όταν πάρει τον μισθό του.
Όταν δει τη σύνταξή του.
Όταν πληρώσει τον φόρο του.
Όταν ψάξει να βρει σπίτι.
Όταν πάει να χρηματοδοτήσει την επιχείρησή του.

Τότε θα ξέρουμε την πραγματική αξία των εξαγγελιών.

Και μέχρι τότε, υπάρχει ένα ερώτημα που αξίζει να μείνει:

**«Στη ΔΕΘ ανακοινώθηκαν μέτρα για την τσέπη του πολίτη.

Για την προστασία της τσέπης του πολίτη, όμως, η ιδιωτική ασφάλιση περίμενε — και περίμενε μάταια.»**

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα θέματα που θα πρέπει να ανοίξει η Πολιτεία πολύ σύντομα.