ΠΑΙΔΙ BUSINESS ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑΚΑ ΝΕΑ κοινωνικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Π.Ε.Κ.Α.Π

Ο «Κουμπαράς της Νέας Γενιάς»: 100 ευρώ από την οικογένεια, άλλα 100 ευρώ από το κράτος – Πόσα μπορεί να έχει ένα παιδί στα 18;

Από το 2027 δημιουργείται ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για τα παιδιά. Ποιοι μπορούν να βάζουν χρήματα, πόσα θα συνεισφέρει το κράτος, πώς μπορεί να αυξηθεί το κεφάλαιο και τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς πριν επιλέξουν το προϊόν.

2 9 minutes read

Μία από τις εξαγγελίες της φετινής ΔΕΘ που αξίζει να δούμε λίγο πιο προσεκτικά είναι ο λεγόμενος «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά».

Με μια πρώτη ματιά μπορεί να μοιάζει με ένα ακόμη οικονομικό μέτρο για τις οικογένειες.

Στην πραγματικότητα όμως η φιλοσοφία του είναι διαφορετική.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα επίδομα που δίνεται σήμερα.

Η λογική είναι να δημιουργηθεί ένα κεφάλαιο για το παιδί, το οποίο θα χτίζεται σταδιακά από την οικογένεια, θα ενισχύεται από το κράτος και θα μπορεί να αυξάνεται μέσω επενδύσεων μέχρι την ενηλικίωση.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της εξαγγελίας.

Πώς θα λειτουργεί ο «κουμπαράς»;

Η βασική ιδέα είναι απλή:

Για κάθε 1 ευρώ που βάζει η οικογένεια, το κράτος θα προσθέτει άλλο 1 ευρώ, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο όριο κρατικής συμμετοχής.

Στην αρχική περίοδο το ανώτατο ποσό της κρατικής συμμετοχής θα είναι 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Άρα, εφόσον μια οικογένεια καταβάλλει το μέγιστο ποσό που αντιστοιχεί στην κρατική ενίσχυση:

1.200 ευρώ από την οικογένεια
+ 1.200 ευρώ από το κράτος
= 2.400 ευρώ τον χρόνο.

Σε μηνιαία βάση, το χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι:

100 ευρώ από την οικογένεια + 100 ευρώ από το κράτος.

Έτσι, μέσα σε έναν χρόνο μπορούν να συγκεντρώνονται έως και 2.400 ευρώ, πριν υπολογιστούν τυχόν επενδυτικές αποδόσεις.

Δεν θα βάζουν χρήματα μόνο οι γονείς

Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία του μέτρου είναι ότι η συμμετοχή δεν περιορίζεται στους γονείς.

Στον λογαριασμό θα μπορούν να συνεισφέρουν, σύμφωνα με την εξειδίκευση του μέτρου, παππούδες, γιαγιάδες, νονοί και άλλα πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος.

Και αυτό μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα χρηματικά δώρα στα παιδιά.

Ένα ποσό 50 ή 100 ευρώ που σήμερα μπορεί να χαθεί μέσα σε λίγες ημέρες, μπορεί να γίνει μέρος ενός κεφαλαίου που θα δουλεύει για το παιδί επί πολλά χρόνια.

Ένα δώρο στη βάπτιση.

Ένα δώρο στα γενέθλια.

Ένα ποσό από τον παππού και τη γιαγιά.

Μικρές καταβολές που, με τον χρόνο, μπορούν να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερη αξία.

Το κράτος αυξάνει σταδιακά τη συμμετοχή

Το όριο της κρατικής συμμετοχής δεν θα παραμένει σταθερό για όλη την περίοδο.

Η πρόβλεψη είναι να αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια.

Ενδεικτικά, για ένα παιδί που θα ξεκινήσει το πρόγραμμα στην αρχική περίοδο:

Περίοδος	Μέγιστη κρατική συμμετοχή
2027–2031	1.200 € τον χρόνο
2032–2036	1.320 € τον χρόνο
2037–2041	1.452 € τον χρόνο
2042–2044	περίπου 1.597 € τον χρόνο

Επομένως, η κρατική συνεισφορά αυξάνεται όσο μεγαλώνει το παιδί.

Και εδώ μπαίνει η επένδυση

Ο «κουμπαράς» δεν σχεδιάζεται απλώς ως ένας λογαριασμός όπου τα χρήματα θα παραμένουν αδρανή.

Πρόκειται για επενδυτικό λογαριασμό.

Αυτό σημαίνει ότι το κεφάλαιο θα μπορεί να επενδύεται και να δημιουργεί αποδόσεις σε βάθος χρόνου.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη δύναμη των 18 ετών.

Γιατί άλλο είναι να συγκεντρώνεις απλώς χρήματα.

Και άλλο να αφήνεις το κεφάλαιο να λειτουργεί για πολλά χρόνια.

Ο ανατοκισμός και η μακροχρόνια επένδυση μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά στο τελικό ποσό.

Όμως εδώ χρειάζεται μία πολύ σημαντική διευκρίνιση:

Οι επενδυτικές αποδόσεις δεν είναι εγγυημένες.

Επομένως τα ποσά που παρουσιάζονται με βάση διαφορετικές αποδόσεις είναι ενδεικτικά σενάρια και όχι υπόσχεση συγκεκριμένου τελικού κεφαλαίου.

Πόσα μπορεί να έχει ένα παιδί στα 18;

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που έχουν παρουσιαστεί για τη λειτουργία του μέτρου, οι συνολικές καταβολές οικογένειας και κράτους μπορούν να διαμορφωθούν σε περίπου 49.304 ευρώ σε βάθος 18 ετών, εφόσον καταβάλλεται κάθε χρόνο το μέγιστο ποσό που αντιστοιχεί στην κρατική συμμετοχή.

Δηλαδή περίπου:

24.652 ευρώ από την οικογένεια

και

24.652 ευρώ από το κράτος.

Αν στη συνέχεια το κεφάλαιο έχει διαφορετική μέση επενδυτική απόδοση, το τελικό ποσό μπορεί να είναι υψηλότερο.

koumparas1

koumparas2

Ενδεικτικά:

Μέση ετήσια απόδοση	Ενδεικτικό κεφάλαιο στα 18
3%	περίπου 64.100 €
5%	περίπου 77.000 €
7%	περίπου 93.000 €

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά μαθηματικά σενάρια και δεν αποτελούν εγγυημένες αποδόσεις.

Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτάται από τις πραγματικές καταβολές, την πορεία των επενδύσεων, τα κόστη και τη διάρκεια.

Ο «κουμπαράς» μπορεί να αλλάξει την οικονομική κουλτούρα μιας οικογένειας

Ίσως όμως η μεγαλύτερη αξία του μέτρου να μην βρίσκεται μόνο στο ποσό που μπορεί να συγκεντρωθεί.

Βρίσκεται στη νοοτροπία που μπορεί να δημιουργήσει.

Γιατί ένα παιδί που από τη γέννησή του αποκτά έναν λογαριασμό στον οποίο η οικογένεια βάζει συστηματικά χρήματα και το κράτος συμμετέχει με αντίστοιχη εισφορά, μεγαλώνει έχοντας από νωρίς μια διαφορετική σχέση με την έννοια της αποταμίευσης.

Δεν μαθαίνει μόνο να ξοδεύει.

Μαθαίνει να αποταμιεύει.

Και ακόμη σημαντικότερο, να κατανοεί ότι ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του χρήματος.

Από τον κουμπαρά του παππού στον επενδυτικό κουμπαρά

Για δεκαετίες ο ελληνικός «κουμπαράς» ήταν κυριολεκτικά ένα κουτί στο σπίτι.

Νομίσματα και χαρτονομίσματα που συγκεντρώνονταν για μια μελλοντική ανάγκη.

Σήμερα η οικονομία έχει αλλάξει.

Η μακροχρόνια αποταμίευση μπορεί να συνδυάζεται με επένδυση, ώστε το κεφάλαιο να έχει τη δυνατότητα να αυξάνεται μέσα από τις αποδόσεις των επενδύσεων.

Εδώ όμως χρειάζεται οικονομική παιδεία.

Γιατί επένδυση σημαίνει και κίνδυνος.

Απόδοση χωρίς κίνδυνο δεν υπάρχει.

Ο «Κουμπαράς της Νέας Γενιάς» μπορεί λοιπόν να αποτελέσει μια εξαιρετική αφορμή ώστε οι γονείς να μάθουν στα παιδιά τους κάτι που στην Ελλάδα δεν διδάσκεται όσο θα έπρεπε:

πώς λειτουργεί το χρήμα.

Τι σημαίνει αποταμιεύω.

Τι σημαίνει επενδύω.

Τι σημαίνει αναλαμβάνω κίνδυνο.

Τι σημαίνει μακροχρόνια απόδοση.

Και κυρίως, γιατί τα 18 χρόνια είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός χρονικός ορίζοντας.

Τι πρέπει να προσέξει όμως μια οικογένεια;

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ο τίτλος «κουμπαράς» είναι ελκυστικός.

Ο γονέας όμως δεν πρέπει να μείνει μόνο στην κρατική επιδότηση.

Πριν επιλέξει το προϊόν, πρέπει να γνωρίζει ακριβώς τι αγοράζει.

1. Πού επενδύονται τα χρήματα;

Σε καταθέσεις;

Σε ομόλογα;

Σε μετοχές;

Σε αμοιβαία κεφάλαια;

Σε μικτό χαρτοφυλάκιο;

Η σύνθεση των επενδύσεων επηρεάζει άμεσα τον κίνδυνο αλλά και την πιθανή απόδοση.

2. Πόσο κοστίζει;

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Μία μικρή χρέωση μπορεί να φαίνεται αμελητέα.

Σε έναν όμως ορίζοντα 18 ετών μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό κεφάλαιο.

Η οικογένεια πρέπει να γνωρίζει:

τα έξοδα διαχείρισης,
τις προμήθειες,
τυχόν έξοδα εισόδου ή εξόδου,
καθώς και οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση.

Δεν κοιτάμε μόνο πόσα βάζουμε.
Κοιτάμε πόσα τελικά δουλεύουν για το παιδί.

3. Υπάρχει εγγύηση κεφαλαίου;

Αυτό πρέπει να είναι απολύτως ξεκάθαρο.

Άλλο ένα προϊόν με εγγυημένο κεφάλαιο και άλλο ένα επενδυτικό προϊόν του οποίου η αξία μεταβάλλεται ανάλογα με τις αγορές.

Ο γονέας πρέπει να γνωρίζει:

Τι είναι εγγυημένο;
Τι δεν είναι εγγυημένο;
Ποιος αναλαμβάνει τον επενδυτικό κίνδυνο;

4. Τι συμβαίνει αν οι αγορές πέσουν;

Οι επενδύσεις δεν ανεβαίνουν κάθε χρόνο.

Θα υπάρξουν περίοδοι ανόδου αλλά και περίοδοι πτώσης.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του παιδιού είναι ότι διαθέτει μεγάλο χρονικό ορίζοντα.

Ωστόσο πρέπει να υπάρχει σαφής ενημέρωση για το πώς αντιμετωπίζονται οι μεγάλες διακυμάνσεις και αν ο επενδυτικός κίνδυνος μειώνεται όσο πλησιάζει η ενηλικίωση.

5. Τι γίνεται όταν το παιδί γίνει 18;

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα.

Ποιος έχει τον έλεγχο μέχρι την ενηλικίωση;

Τι δικαιώματα αποκτά το παιδί στα 18;

Μπορεί να πάρει ολόκληρο το ποσό;

Υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση του;

Υπάρχει δυνατότητα συνέχισης της επένδυσης;

Οι απαντήσεις θα πρέπει να είναι απολύτως σαφείς στους τελικούς όρους του προγράμματος.

6. Τι γίνεται αν η οικογένεια δεν μπορεί να συνεχίσει τις καταβολές;

Δεν έχουν όλες οι οικογένειες την ίδια οικονομική δυνατότητα.

Μία οικογένεια μπορεί σήμερα να μπορεί να καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα και σε τρία χρόνια να αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες.

Πρέπει λοιπόν να γνωρίζει αν μπορεί να μειώσει ή να διακόψει προσωρινά τις καταβολές και ποιες είναι οι συνέπειες.

7. Μπορούν να συμμετέχουν παππούδες, γιαγιάδες και νονοί;

Εφόσον το τελικό θεσμικό πλαίσιο το επιβεβαιώσει, αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του μέτρου.

Γιατί τότε ο «κουμπαράς» δεν θα είναι υπόθεση μόνο των γονέων.

Θα μπορεί να γίνει υπόθεση ολόκληρης της οικογένειας.

Δεν θα αποκτήσουν όλα τα παιδιά 70.000 ή 90.000 ευρώ

Εδώ χρειάζεται να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι.

Τα ποσά που παρουσιάζονται σε παραδείγματα δεν σημαίνουν ότι κάθε παιδί θα έχει αυτόματα 70.000 ή 90.000 ευρώ στα 18.

Το τελικό κεφάλαιο εξαρτάται από:

**τις καταβολές

την κρατική συμμετοχή
την επενδυτική απόδοση
− τα κόστη.**

Και επειδή η επενδυτική απόδοση δεν είναι εγγυημένη, κανείς δεν μπορεί σήμερα να υποσχεθεί ποιο ακριβώς ποσό θα υπάρχει σε 18 χρόνια.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζει κάθε γονιός.

Το πραγματικό κέρδος μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τα χρήματα

Αν το μέτρο εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να πετύχει κάτι που δύσκολα πετυχαίνουν τα επιδόματα:

να δημιουργήσει συνήθεια.

Ο γονιός να βάζει κάθε μήνα ένα μικρό ποσό.

Ο παππούς να προσθέτει κάτι στα γενέθλια.

Ο νονός στη γιορτή.

Και το παιδί να βλέπει σταδιακά ότι τα χρήματα που δεν καταναλώθηκαν σήμερα έγιναν κεφάλαιο για το αύριο.

Αυτό είναι οικονομική παιδεία στην πράξη.

Και ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του «κουμπαρά».

**Να μη μεγαλώσουμε απλώς παιδιά που ξέρουν να ζητούν χρήματα.

Να μεγαλώσουμε μια γενιά που ξέρει να τα διαχειρίζεται.**

Και υπάρχει ακόμη ένα μεγάλο ερώτημα: αρκεί για το δημογραφικό;

Η κυβέρνηση συνδέει το μέτρο και με την ανάγκη στήριξης της νέας γενιάς και της αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος.

Εδώ όμως χρειάζεται ρεαλισμός.

Μια οικογένεια δεν αποφασίζει να αποκτήσει παιδί μόνο επειδή θα μπορεί να δημιουργήσει έναν επενδυτικό λογαριασμό.

Το κόστος στέγασης, οι μισθοί, η εργασία, η παιδεία, η υγεία και γενικότερα το κόστος ανατροφής ενός παιδιού παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.

Ο «κουμπαράς» μπορεί να είναι ένα κομμάτι της λύσης.

Δεν μπορεί να είναι ολόκληρη η λύση.

Η δική μας θέση

Ο «Κουμπαράς της Νέας Γενιάς» είναι μία ενδιαφέρουσα ιδέα.

Και έχει ένα στοιχείο που αξίζει να κρατήσουμε:

δεν βασίζεται μόνο στην κρατική παροχή. Βάζει στο παιχνίδι και την οικογένεια.

Το κράτος δίνει κίνητρο.

Η οικογένεια αποταμιεύει.

Ο χρόνος δημιουργεί τον ορίζοντα.

Και η επένδυση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη αξία.

Όμως η επιτυχία του μέτρου δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα χρήματα θα βάλει το κράτος.

Θα κριθεί από το πόσο διαφανής, απλός, χαμηλού κόστους και κατανοητός θα είναι ο μηχανισμός.

Και εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.

Ο καταναλωτής πρέπει να έχει πλήρη εικόνα για τον κίνδυνο, τις χρεώσεις, τις επενδύσεις, τις πιθανές αποδόσεις και τα δικαιώματά του.

Γιατί ένα παιδί δεν είναι επενδυτικό προϊόν.

Το προϊόν πρέπει να υπηρετεί το παιδί.

Από τον κουμπαρά στο κεφάλαιο ζωής

Ίσως τελικά αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα.

Για πρώτη φορά δημιουργείται μία πολιτική που δεν λέει απλώς:

«Σου δίνω χρήματα σήμερα».

Λέει:

«Βάλε κι εσύ κάτι για το παιδί σου και θα βάλω κι εγώ».

Και αυτό δημιουργεί μία διαφορετική σχέση του κράτους, της οικογένειας και του παιδιού με την αποταμίευση.

Αν εφαρμοστεί σωστά, με διαφάνεια, χαμηλό κόστος και ουσιαστική προστασία του καταναλωτή, ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από ένα ακόμη μέτρο της ΔΕΘ.

Μπορεί να γίνει το πρώτο οικονομικό κεφάλαιο με το οποίο ένα παιδί θα περάσει από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή.

Γιατί άλλο είναι να χαρίζεις σε ένα παιδί 100 ευρώ.

Και άλλο να του χτίζεις, ευρώ το ευρώ, ένα κεφάλαιο για τη ζωή του.